Nguyễn Lương Định: Người giữ “dòng sông mang lửa” giữa Trường Sơn

Nguyễn Lương Định sinh ngày 8/8/1949, quê tại phường Hải Đình, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, nay là phường Đồng Hải, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Ngày 14/7/1968, khi chưa tròn 19 tuổi, ông nhập ngũ. Cuối năm 1968, ông được điều vào chiến trường, biên chế thuộc Tiểu đoàn 668, Trung đoàn Đường ống 592, Bộ Tư lệnh Trường Sơn.

Công việc của Nguyễn Lương Định không phải là trực tiếp cầm súng xông lên trận địa.

Ông là người lính đường ống xăng dầu.

Đó là một nhiệm vụ thầm lặng nhưng đặc biệt quan trọng.

Bởi trên tuyến Trường Sơn, muốn những đoàn xe vận tải tiếp tục tiến về phía Nam thì phải có xăng dầu. Hệ thống đường ống vì thế trở thành một “mạch máu” bảo đảm nhiên liệu cho chiến trường. Tiểu đoàn 668 chính là một trong những đơn vị đầu tiên đảm nhiệm nhiệm vụ xây dựng, quản lý và vận hành đường ống xăng dầu.

Giữa dòng Sê Bang Hiêng

Ngày 15/8/1969, khi vừa tròn 20 tuổi, Nguyễn Lương Định được giao phụ trách một bộ phận nhận và tổ chức thả trôi các phuy xăng từ K3 qua suối Ra Mai, Ra Vơ xuôi theo sông Sê Bang Hiêng để đưa đến Binh trạm 9 trên đất Lào.

Đó không phải một chuyến vận chuyển bình thường.

Địch liên tục ném bom và bắn pháo dọc dòng sông, tìm cách ngăn chặn việc vận chuyển xăng dầu.

Nhưng Nguyễn Lương Định cùng đồng đội vẫn phải xuống dòng nước.

Họ vừa vật lộn với lũ dữ, vừa điều chỉnh những phuy xăng bị lệch hướng hoặc mắc vào chướng ngại vật, cố gắng đưa chúng tiếp tục trôi về phía trước.

Cuối cùng, hàng trăm phuy xăng được đưa tới đích kịp thời, hạn chế tối đa thiệt hại do bom đạn gây ra.

Bám trụ giữa “túi bom” Pha Bang Nưa

Đến ngày 22/12/1969, xăng dầu đã được đưa qua K4 đến K5, khu vực trọng điểm Pha Bang Nưa thuộc tỉnh Savannakhet, Lào.

Tiểu đội của Nguyễn Lương Định phải chốt trong hang đá ngay giữa trọng điểm, liên tục giải phóng tuyến, cứu người và vận hành máy để đưa xăng theo đường ống về phía trước.

Đây là một trong những khu vực bị đánh phá vô cùng ác liệt.

Nhưng những người lính đường ống vẫn phải bám trụ.

Bởi phía sau họ là cả một hệ thống vận tải đang cần nhiên liệu.

Dòng xăng phải tiếp tục chảy.

Người lính không chỉ giữ đường ống

Điều làm câu chuyện về Nguyễn Lương Định đặc biệt hơn là ông không chỉ hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn.

Trong quá trình chiến đấu và phục vụ chiến đấu trên Trường Sơn, ông còn có hành động anh hùng, dũng cảm, quên mình cứu cả đại đội. Chính hành động này cùng những thành tích đặc biệt xuất sắc khác đã trở thành cơ sở để Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Những năm tháng chiến tranh để lại trên cơ thể ông những vết thương rất nặng. Sau chiến tranh, ông là thương binh hạng 1/4, thường xuyên chịu những cơn đau do vết thương hành hạ.

Dù vậy, ông vẫn sống giản dị, hòa đồng với bà con nơi cư trú và giữ phẩm chất của người lính Bộ đội Cụ Hồ.

Đáng tiếc, mùa đông năm 2002, những vết thương chiến tranh phát tác khiến ông qua đời khi mới 53 tuổi. Sau đó ông được công nhận là liệt sĩ.

Ngày 17/10/2023, Chủ tịch nước ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Trung sĩ Nguyễn Lương Định vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Câu chuyện Nguyễn Lương Định cho thấy chiến tranh không chỉ có những người đứng trên trận địa cầm súng.

Có những người lính chiến đấu để giữ cho một dòng xăng không bị đứt.

Có những người phải lao xuống dòng nước giữa bom đạn để đưa từng phuy xăng về phía trước.

Có những người phải bám trụ trong hang đá giữa “túi bom”, chỉ để những dòng nhiên liệu tiếp tục chảy.

Và có những người sau khi chiến tranh kết thúc vẫn mang những vết thương ấy suốt phần đời còn lại.

“Có những dòng sông mang nước nuôi sống con người. Nhưng trên Trường Sơn năm ấy, có một ‘dòng sông mang lửa’ được tạo nên bởi mồ hôi, máu và tuổi trẻ của những người lính đường ống.”

Nguyễn Lương Định – người con Quảng Bình, người lính đường ống Trường Sơn đã dành tuổi thanh xuân để giữ cho “mạch máu xăng dầu” không ngừng chảy về phía chiến trường.

Và đôi khi, những người làm nên chiến thắng lại chính là những người đứng ở phía sau, âm thầm giữ cho cả chiến trường được tiếp tục vận hành.