Nguyễn Mai – Nhà báo chiến sĩ của đất Cà Mau
Từ người con quê Rạch Bần đến nhà báo cách mạng
Nguyễn Mai tên thật là Phan Trường Thọ, còn thường được gọi là Hai Thọ. Ông sinh năm 1931 tại ấp Rạch Bần, xã Lợi An, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau trước đây. Ông lớn lên trong gia đình có truyền thống yêu nước; cha ông từng tham gia các hoạt động chống thực dân và bị địch bắt giam nhiều lần. Những điều mắt thấy, tai nghe từ thuở nhỏ góp phần hun đúc trong ông tinh thần đấu tranh vì quê hương.
Khi tham gia cách mạng, Nguyễn Mai chọn báo chí làm mặt trận công tác. Ông trở thành phóng viên của Báo Cà Mau Giải phóng, ghi lại cuộc đấu tranh của quân dân địa phương trong những năm tháng kháng chiến. Trong điều kiện chiến trường thiếu thốn, việc thu thập tin tức, viết bài và chuyển tải thông tin đều tiềm ẩn hiểm nguy. Người làm báo không chỉ cần sự nhạy bén mà còn phải có bản lĩnh và lòng can đảm.
Ngòi bút giữa vùng chiến tranh
Ở chiến trường Cà Mau, báo chí cách mạng là cầu nối giữa tổ chức cách mạng với nhân dân, phản ánh tình hình chiến đấu và cổ vũ tinh thần kháng chiến. Những bài viết của các nhà báo chiến sĩ góp phần lưu giữ sự thật về cuộc chiến, về những con người bình dị đã đứng lên bảo vệ quê hương.
Nguyễn Mai làm việc trong hoàn cảnh ấy. Ông vừa là người viết báo, vừa là một cán bộ hoạt động giữa vùng chiến tranh. Công việc đòi hỏi ông phải bám sát thực tế, giữ bí mật và chấp nhận hiểm nguy để hoàn thành nhiệm vụ. Những trang viết ấy mang ý nghĩa vượt khỏi một bài báo thông thường: chúng góp phần ghi lại lịch sử từ chính nơi lịch sử đang diễn ra.
Hy sinh giữa mùa xuân năm 1970
Mùa xuân năm 1970, Nguyễn Mai hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Ông ra đi khi mới ở tuổi 39, để lại gia đình và những đồng đội cùng chung lý tưởng. Sự hy sinh của ông là mất mát đối với báo chí cách mạng Cà Mau, đồng thời thể hiện những hiểm nguy mà các nhà báo chiến sĩ phải đối mặt trong chiến tranh.
Năm 2011, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những đóng góp và sự hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Nhiều năm sau ngày ông mất, đồng nghiệp và các tổ chức báo chí vẫn đến thăm hỏi gia đình, thắp hương tưởng nhớ người nhà báo liệt sĩ.
