Nguyễn Minh Công – Người thuyết phục ấp Thái Lạc buông súng

Sau khi các lực lượng chủ lực tiến công Long Thành và căn cứ Nước Trong, đến sáng 28-4-1975 phần lớn huyện Long Thành đã được giải phóng. Tuy nhiên, tại ấp Thái Lạc, xã Long An, vẫn còn một lực lượng vũ trang cố thủ.

Thái Lạc khi ấy là một ấp chiến lược nằm trên tuyến Quốc lộ 15, nay là Quốc lộ 51. Xung quanh ấp có giao thông hào, nhiều lớp hàng rào kẽm gai và hàng rào tre. Con đường vào ấp tập trung tại khu vực cổng nhà thờ Thái Lạc.

Từ tối 26-4, lực lượng du kích và bộ đội đã bao vây ấp, nhiều lần gọi loa vận động những người bên trong ra hàng. Nhưng lực lượng cố thủ vẫn tiếp tục nổ súng.

Ba đợt tiến công được tổ chức nhưng không đạt kết quả, trong khi 21 chiến sĩ đã hy sinh. Trước tình hình đó, bộ chỉ huy mặt trận đặt vấn đề sử dụng pháo để tiêu diệt cứ điểm.

Nguyễn Văn Thông, Bí thư Tỉnh ủy Biên Hòa nông thôn, phản đối phương án pháo kích vì trong ấp vẫn còn đông dân thường. Ông chủ trương phải tiếp tục vận động, thuyết phục để tránh gây thương vong cho người dân.

Nguyễn Minh Công, khi ấy là Ủy viên Thường vụ Huyện ủy Long Thành, được giao nhiệm vụ trực tiếp tìm cách giải quyết tình hình.

Thông qua cán bộ binh vận, Nguyễn Minh Công biết linh mục Trần Quang Vũ, cha xứ nhà thờ Thái Lạc, đang ở gần khu vực do lực lượng cách mạng kiểm soát. Ông tìm đến gặp vị linh mục và trình bày tình hình chiến sự bên ngoài.

Điểm quan trọng trong cuộc gặp là Nguyễn Minh Công giới thiệu 10 điều kỷ luật của cán bộ, chiến sĩ trong vùng giải phóng và chính sách 10 điểm của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Mục đích là để vị linh mục hiểu rõ cách ứng xử của lực lượng cách mạng đối với dân thường và người có đạo.

Sau cuộc gặp, linh mục Trần Quang Vũ đồng ý trở lại Thái Lạc để vận động những người đang cố thủ. Đây là bước chuyển quan trọng trong việc giải quyết cứ điểm cuối cùng của Long Thành.

Thái Lạc sau đó được giải phóng mà không phải sử dụng phương án pháo hủy diệt. Câu chuyện cho thấy bên cạnh các trận đánh bằng hỏa lực, công tác binh vận và vận động quần chúng cũng giữ một vai trò quan trọng trong những ngày cuối tháng 4-1975.

Với Nguyễn Minh Công, nhiệm vụ tại Thái Lạc không chỉ là một công việc chính trị. Đó còn là một tình huống mà quyết định thuyết phục hay sử dụng hỏa lực có thể dẫn đến những hậu quả rất khác nhau đối với dân cư trong ấp.