Nguyễn Minh Quang – Vây đồn trên núi Chứa Chan

Nguyễn Minh Quang – Vây đồn trên núi Chứa Chan

Thời kỳ: 1975 • Đại thắng mùa Xuân và ngày 30-4

Nguyễn Minh Quang sinh năm 1930, quê ở xã Bình Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An. Ông nhập ngũ năm 1952 và trưởng thành qua nhiều năm chiến đấu ở chiến trường Nam Bộ. Đầu tháng 3-1975, khi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân đang phát triển mạnh, ông mang quân hàm Trung tá, giữ chức Chính ủy Trung đoàn 4, Sư đoàn 6, Quân khu 7. Ông được giao nhiệm vụ đánh địch ở khu vực núi Chứa Chan và một số căn cứ xung quanh Xuân Lộc, Đồng Nai.

Núi Chứa Chan nằm ở khu vực Xuân Lộc, có vị trí cao và khống chế một vùng rộng. Trên đỉnh núi lúc ấy có một đồn của lực lượng bảo an đối phương với công sự khá kiên cố và hỏa lực mạnh. Từ vị trí này, đối phương có thể quan sát, kiểm soát nhiều khu vực xung quanh. Vì vậy, nếu đánh thẳng lên đỉnh núi bằng lực lượng lớn, quân ta có thể gặp nhiều khó khăn và thương vong.

Trước tình hình đó, Nguyễn Minh Quang không chọn cách tiến công trực diện. Sau khi nghiên cứu địa hình và thế bố trí của đối phương, ông quyết định tổ chức bao vây, cô lập, từng bước làm suy yếu đồn trên núi. Mục tiêu là cắt đường tiếp tế, hạn chế khả năng ứng cứu bằng đường bộ và đường không, khiến lực lượng bên trong ngày càng gặp khó khăn. Đây là cách đánh dựa nhiều vào việc nắm chắc địa hình và tình hình thực tế của chiến trường.

Cùng với việc vây đồn Chứa Chan, đơn vị của ông còn được giao nhiệm vụ tiến công đồn địch ở ngã ba Ông Đồn và sáu căn cứ khác trên địa bàn giáp ranh giữa Xuân Lộc với Bình Thuận. Những mục tiêu này đều nằm trong ý định tạo thế để từng bước phá vỡ tuyến phòng thủ Xuân Lộc - Long Khánh. Vì vậy, các trận đánh trong tháng 3 không chỉ có ý nghĩa đối với từng vị trí mà còn phục vụ cho nhiệm vụ lớn hơn trên hướng Đông Nam Bộ.

Khi bị bao vây và chia cắt, đồn trên núi Chứa Chan dần mất đi những thuận lợi vốn có. Quân ta vừa kiểm soát các hướng tiếp cận, vừa ngăn việc tiếp tế và tăng viện. Từ một vị trí có thể gây sức ép xuống khu vực xung quanh, đồn địch bị đặt vào tình thế ngày càng khó khăn. Cách đánh này cũng giúp quân ta hạn chế phải tổ chức một trận công kích trực tiếp với mức độ nguy hiểm cao.

Những trận đánh ở Chứa Chan và các khu vực lân cận diễn ra trước Chiến dịch Xuân Lộc. Ngày 9-4-1975, Quân đoàn 4 chính thức nổ súng tiến công Xuân Lộc. Sau 12 ngày đêm chiến đấu quyết liệt, đến đêm 20 rạng sáng 21-4, đối phương rút khỏi Xuân Lộc. Chiến thắng này làm suy yếu tuyến phòng thủ phía Đông và tạo điều kiện để các lực lượng tiến vào giai đoạn cuối của Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Nhìn lại những ngày tháng 3-1975, trận đánh ở núi Chứa Chan cho thấy vai trò của những nhiệm vụ chuẩn bị và tạo thế trên chiến trường. Không phải trận đánh nào cũng diễn ra ngay tại trung tâm của một chiến dịch lớn, nhưng việc làm chủ từng vị trí, từng khu vực có thể tạo ra những thay đổi quan trọng cho bước tiến tiếp theo. Những người trực tiếp chỉ huy và chiến đấu ở các địa bàn ấy đã góp phần làm cho tuyến phòng thủ Xuân Lộc từng bước bị phá vỡ.

Nguyễn Minh Quang sau này tiếp tục công tác trong quân đội và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1978. Riêng trong câu chuyện của mùa Xuân năm 1975, điều đáng nhớ ở ông là sự bình tĩnh trước một vị trí phòng thủ khó đánh và cách lựa chọn phương án phù hợp với tình hình thực tế. Câu chuyện ấy giúp chúng ta hiểu rằng trong chiến đấu, lòng dũng cảm luôn cần đi cùng sự thận trọng, tính toán và tinh thần trách nhiệm.

Ngày nay, núi Chứa Chan đã trở thành một địa danh quen thuộc của Đồng Nai. Những trận đánh năm xưa đã lùi xa, nhưng ký ức về những người lính từng chiến đấu ở nơi đây vẫn là một phần của lịch sử Đại thắng mùa Xuân năm 1975. Từ câu chuyện của Nguyễn Minh Quang, học sinh hôm nay có thể hiểu thêm rằng ngày đất nước thống nhất được tạo nên không chỉ bởi những trận đánh lớn, mà còn bởi rất nhiều nhiệm vụ âm thầm trên từng địa bàn.

Đối với thế hệ trẻ, câu chuyện ấy nhắc chúng ta biết trân trọng hòa bình và những điều kiện học tập, sinh hoạt mà mình đang có. Mỗi học sinh có thể thể hiện trách nhiệm với đất nước bằng những việc gần gũi như chăm chỉ học tập, rèn luyện kỷ luật, biết hợp tác với mọi người và có ý thức đóng góp cho cộng đồng. Đó là cách thiết thực để gìn giữ và tiếp nối những giá trị mà các thế hệ đi trước đã vun đắp.