NGUYỄN NGỌC HÀM – NGƯỜI ANH HÙNG KHOÁC ÁO BLOUSE TRẮNG GIỮA MỘT THỜI GIAN KHÓ

Có những người anh hùng bước ra từ chiến trường với những chiến công được ghi bằng tiếng súng. Nhưng cũng có những người đi qua chiến tranh bằng chiếc áo blouse trắng, bằng đôi bàn tay của người thầy thuốc và bằng một niềm tin giản dị: còn người bệnh thì còn phải cứu chữa.

Anh hùng Lao động, Thầy thuốc Nhân dân, bác sĩ Nguyễn Ngọc Hàm là một con người như thế.

Cuộc đời ông gắn bó sâu sắc với ngành y Quảng Ninh, đặc biệt là vùng đất Móng Cái và Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí. Từ một bác sĩ trẻ được phân công về nơi địa đầu Tổ quốc trong điều kiện gần như thiếu thốn mọi thứ, ông đã dành cả cuộc đời để chữa bệnh, đào tạo cán bộ, xây dựng bệnh viện và đưa y tế đến gần hơn với cộng đồng. Những đóng góp của ông sau này được Nhà nước ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2000.

Nhưng để hiểu vì sao một bác sĩ lại có thể trở thành một biểu tượng của ngành y, phải trở về với những năm tháng tuổi trẻ của ông.

Nguyễn Ngọc Hàm sinh năm 1933 tại huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương, trong một gia đình có quê cha ở Hà Đông và quê mẹ ở Quảng Yên. Tuổi thơ của ông trải qua những năm đất nước còn nhiều biến động. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông theo học tại Hà Nội. Đến năm 1954, ông trở thành sinh viên khóa đầu tiên của Trường Đại học Y Dược Hà Nội dưới chế độ mới. Đây là một thế hệ sinh viên đặc biệt, được đào tạo trong những năm đầu của một nền y học cách mạng, khi đất nước vừa bước ra khỏi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đang bắt đầu xây dựng miền Bắc.

Những năm tháng trên giảng đường không chỉ là những ngày học giải phẫu, sinh lý, nội khoa hay ngoại khoa. Đó còn là thời kỳ những người thầy thuốc tương lai được rèn luyện trong một đất nước còn vô vàn khó khăn.

Y tế thiếu thốn.

Bệnh viện thiếu giường.

Thuốc men khan hiếm.

Trang thiết bị còn đơn sơ.

Nhưng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân thì vô cùng lớn.

Nguyễn Ngọc Hàm thuộc nhóm những sinh viên xuất sắc của khóa học. Năm 1961, sau khi tốt nghiệp, ông được phân công về công tác tại Bệnh viện Hải Ninh ở Móng Cái. Đó là một nhiệm vụ tưởng như bình thường trên giấy tờ, nhưng trên thực tế lại mở ra một chương đặc biệt trong cuộc đời ông.

Móng Cái khi ấy là một vùng đất biên giới xa xôi. Điều kiện giao thông khó khăn, cơ sở vật chất y tế còn rất nghèo nàn. Người bác sĩ trẻ từ Hà Nội đến đây gần như phải bắt đầu từ con số không.

Không có một bệnh viện hiện đại.

Không có đầy đủ máy móc.

Không có đội ngũ bác sĩ đông đảo.

Không có những điều kiện thuận lợi mà một người vừa tốt nghiệp đại học có thể mong đợi.

Nhưng Nguyễn Ngọc Hàm không coi đó là lý do để chùn bước.

Ông nhận nhiệm vụ và bắt đầu làm việc.

Học chuyên khoa ngoại, nhưng khi về Móng Cái, ông không thể chỉ làm công việc của một bác sĩ ngoại khoa. Ở nơi thiếu người, một người thầy thuốc phải biết làm nhiều việc hơn chuyên môn được đào tạo.

Người bệnh đến với ông không chỉ cần phẫu thuật.

Họ cần khám bệnh.

Cần cấp cứu.

Cần điều trị.

Cần tư vấn.

Cần một người bác sĩ có thể đứng ra quyết định trong những tình huống mà thời gian không cho phép chờ đợi.

Và Nguyễn Ngọc Hàm đã trở thành người như thế.

Ông không nề hà bất cứ việc gì.

Có những ca bệnh đến trong tình trạng nguy kịch. Có những trường hợp tưởng như không còn hy vọng. Trong điều kiện trang thiết bị hạn chế, người thầy thuốc phải dựa rất nhiều vào kiến thức, kinh nghiệm và khả năng ứng biến.

Nguyễn Ngọc Hàm nổi bật ở khả năng ấy.

Ông quyết đoán trong những thời điểm cần quyết đoán, nhưng đồng thời rất cẩn trọng trước tính mạng người bệnh.

Có những ca cấp cứu khó từ các địa phương xa được chuyển đến. Có những bệnh nhân phải đi một quãng đường rất dài mới đến được bệnh viện.

Đường sá khi ấy không thuận tiện như ngày nay.

Từ Móng Cái đến các địa phương miền Đông của tỉnh có thể mất hàng giờ.

Nhưng bác sĩ Hàm không chỉ ngồi chờ bệnh nhân tìm đến.

Ông đi.

Ông đến với người bệnh.

Ông đến những nơi vùng sâu, vùng xa.

Ông tham gia cấp cứu, khám chữa bệnh và đào tạo cán bộ tại chỗ.

Trong gần hai mươi năm gắn bó với Móng Cái, ông đã trở thành một cái tên thân thuộc đối với nhiều người dân vùng Đông Bắc. Những người dân ở các cộng đồng dân tộc nơi đây nhớ đến ông không chỉ vì những ca bệnh được cứu sống, mà còn bởi cách ông đối xử với người bệnh bằng sự tận tâm và gần gũi.

Có những câu chuyện về những bệnh nhân được đưa đến bệnh viện trong tình trạng nguy hiểm.

Có những trường hợp mà nếu ở một bệnh viện lớn, bác sĩ có thể có thêm nhiều phương tiện hỗ trợ.

Nhưng ở Móng Cái ngày ấy, người thầy thuốc phải tự mình quyết định trong điều kiện rất hạn chế.

Nguyễn Ngọc Hàm đã lựa chọn không lùi bước.

Ông tìm cách tận dụng những gì mình có.

Nếu thiếu thiết bị, phải tìm cách thích ứng.

Nếu thiếu người, phải đào tạo thêm.

Nếu bệnh nhân ở xa, phải tìm cách đưa y tế đến gần họ.

Đó là triết lý đã theo ông trong suốt cuộc đời.

Người thầy thuốc không được phép đợi điều kiện hoàn hảo mới bắt đầu làm việc.

Bởi bệnh tật không chờ đợi.

Nỗi đau không chờ đợi.

Và sự sống của con người càng không chờ đợi.

Những năm tháng ấy cũng là thời kỳ đất nước tiếp tục đối mặt với chiến tranh. Vùng biên giới Đông Bắc có vị trí đặc biệt quan trọng. Trong những năm sau này, khi tình hình biên giới trở nên căng thẳng và chiến sự xảy ra, ngành y tế địa phương cũng phải thực hiện nhiệm vụ phục vụ chiến đấu và bảo vệ nhân dân. Bệnh viện phải sơ tán, vừa làm nhiệm vụ chuyên môn vừa đáp ứng yêu cầu trong hoàn cảnh chiến tranh.

Một lần nữa, người thầy thuốc phải đứng trước những thử thách lớn.

Nhưng Nguyễn Ngọc Hàm đã được tôi luyện từ chính những năm tháng thiếu thốn ấy.

Ông hiểu rằng bệnh viện không chỉ là một tòa nhà.

Bệnh viện là con người.

Là người bác sĩ.

Là người điều dưỡng.

Là người hộ lý.

Là người bệnh.

Là cả cộng đồng đang đặt niềm tin vào ngành y.

Chính tư duy ấy sau này trở thành nền tảng cho những đổi mới lớn trong sự nghiệp của ông.

Sau nhiều năm gắn bó với Móng Cái, Nguyễn Ngọc Hàm được giao những nhiệm vụ mới. Năm 1981, khi Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí đi vào hoạt động, ông được Bộ Y tế cử làm Giám đốc. Đây là một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời ông.

Nếu Móng Cái là nơi ông học cách vượt qua thiếu thốn để cứu người, thì Uông Bí là nơi ông có điều kiện rộng hơn để xây dựng một mô hình y tế mới.

Nhưng ông không muốn xây dựng một bệnh viện chỉ biết chờ bệnh nhân đến.

Ông muốn bệnh viện phải bước ra khỏi những bức tường.

Từ đó xuất hiện một tư tưởng rất đặc biệt của Nguyễn Ngọc Hàm: “bệnh viện không tường”.

Theo quan niệm ấy, bệnh viện phải hướng về cộng đồng, không được trở thành một nơi tách biệt với cuộc sống của người dân.

Phòng bệnh phải gắn với phòng bệnh từ xa.

Điều trị phải đi cùng dự phòng.

Bác sĩ không chỉ chữa bệnh mà còn phải giúp người dân biết cách bảo vệ sức khỏe.

Đó là tư duy rất tiến bộ trong bối cảnh ngành y lúc bấy giờ.

Nguyễn Ngọc Hàm bắt đầu đưa tư tưởng ấy vào thực tế.

Bệnh viện không chỉ tiếp nhận bệnh nhân.

Cán bộ y tế đi ra cộng đồng.

Khám bệnh.

Tư vấn.

Phát hiện sớm bệnh tật.

Đào tạo cán bộ.

Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe.

Từng bước, khoảng cách giữa bệnh viện và người dân được thu hẹp.

Ông quan niệm rằng nếu người dân chỉ tìm đến bệnh viện khi bệnh đã nặng thì đó chưa phải là một hệ thống y tế tốt.

Một nền y tế tốt phải biết đi trước bệnh tật.

Phải phát hiện sớm.

Phải phòng ngừa.

Phải giúp người dân chủ động chăm sóc sức khỏe.

Từ tư tưởng ấy, Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí dần hình thành một mô hình có dấu ấn riêng.

Đó cũng là nơi Nguyễn Ngọc Hàm dành nhiều tâm huyết cho công tác đào tạo.

Ông hiểu rằng muốn một bệnh viện phát triển lâu dài thì không thể chỉ dựa vào một vài bác sĩ giỏi.

Phải có cả một đội ngũ.

Phải đào tạo người trẻ.

Phải truyền lại kinh nghiệm.

Phải xây dựng văn hóa làm việc.

Và đặc biệt phải hình thành một thế hệ nhân viên y tế có tinh thần phục vụ người bệnh.

Những học trò của ông sau này có nhiều người trở thành những thầy thuốc giỏi, những nhà quản lý và những cán bộ y tế có uy tín. Di sản lớn nhất của một người thầy có lẽ chính là những con người mà ông đã đào tạo.

Nhưng Nguyễn Ngọc Hàm không chỉ quan tâm đến bác sĩ.

Ông đặc biệt chú trọng điều dưỡng.

Trong quá trình xây dựng Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, ông góp phần đặt nền móng cho việc phát triển công tác điều dưỡng tại Việt Nam. Năm 1983, bệnh viện trở thành một trong những nơi đầu tiên xây dựng Khoa Điều dưỡng theo mô hình chuyên nghiệp, sau đó trở thành mô hình được nhân rộng.

Đối với ông, điều dưỡng không phải là công việc phụ trợ đơn thuần.

Điều dưỡng là một phần không thể thiếu của quá trình điều trị.

Bệnh nhân có thể gặp bác sĩ trong một khoảng thời gian nhất định, nhưng người điều dưỡng lại ở bên họ trong rất nhiều thời điểm khác nhau.

Một lời động viên.

Một sự chăm sóc đúng lúc.

Một thao tác chính xác.

Một ánh mắt cảm thông.

Đôi khi những điều tưởng như nhỏ bé ấy lại có ý nghĩa rất lớn đối với người bệnh.

Nguyễn Ngọc Hàm hiểu điều đó.

Ông muốn xây dựng một đội ngũ điều dưỡng được đào tạo bài bản, có chuyên môn và có vị trí xứng đáng trong hệ thống y tế.

Năm 1990, ông cùng bà Vi Nguyệt Hồ, phu nhân của cố Giáo sư Tôn Thất Tùng, tham gia sáng lập Hội Điều dưỡng Việt Nam và sau đó giữ vai trò cố vấn cao cấp của Hội.

Đó là một dấu mốc quan trọng đối với ngành điều dưỡng nước nhà.

Nhưng Nguyễn Ngọc Hàm vẫn tiếp tục tìm kiếm những hướng đi mới.

Ông không chỉ quan tâm đến những kỹ thuật y học hiện đại mà còn chú ý đến những nguồn lực sẵn có trong nước.

Trong hợp tác với các chuyên gia Thụy Điển, ông chủ trì nhiều nghiên cứu liên quan đến cây cỏ thuốc Nam. Đó là cách tiếp cận kết hợp giữa kiến thức hiện đại và nguồn tài nguyên y học truyền thống của Việt Nam.

Đằng sau những nghiên cứu ấy là một quan điểm rất thực tế.

Một nền y tế muốn phát triển phải biết tận dụng những gì đất nước có.

Không thể lúc nào cũng trông chờ vào nguồn lực bên ngoài.

Phải biết nghiên cứu.

Phải biết sáng tạo.

Phải biết thích ứng với điều kiện thực tế.

Đó cũng chính là phẩm chất đã theo ông từ những ngày ở Móng Cái.

Từ con số gần như bằng không, ông đã học cách tạo ra những điều tưởng như không thể.

Thiếu thiết bị thì sáng tạo cách làm.

Thiếu cán bộ thì đào tạo người.

Bệnh nhân ở xa thì đưa y tế đến gần.

Nguồn lực hạn chế thì tìm cách hợp tác.

Và khi có cơ hội phát triển, ông không chỉ nghĩ đến một bệnh viện mà nghĩ đến cả hệ thống.

Trong sự nghiệp chuyên môn, Nguyễn Ngọc Hàm cũng để lại nhiều sáng kiến đáng chú ý. Ông nghiên cứu và áp dụng những phương pháp phù hợp với điều kiện thực tế, trong đó có chăm sóc trẻ sinh non theo phương pháp ủ mẹ kiểu Kangaroo, cho người bệnh ăn sớm sau một số phẫu thuật dạ dày và một số kỹ thuật điều trị thích ứng với điều kiện thiếu thốn.

Những sáng kiến ấy cho thấy một điều: người bác sĩ giỏi không chỉ là người biết nhiều kiến thức.

Đó còn là người biết giải quyết vấn đề.

Biết nhìn vào hoàn cảnh cụ thể.

Biết đặt câu hỏi: “Làm thế nào để người bệnh được chăm sóc tốt hơn?”

Và rồi tìm câu trả lời.

Đó chính là tinh thần đổi mới của Nguyễn Ngọc Hàm.

Ông không chấp nhận tư duy “không thể”.

Nếu một cách làm chưa phù hợp, ông tìm cách khác.

Nếu mô hình cũ chưa đáp ứng được nhu cầu, ông thử xây dựng mô hình mới.

Nếu bệnh viện còn xa cộng đồng, ông đưa bệnh viện đến gần cộng đồng hơn.

Nếu người bệnh chưa được chăm sóc đầy đủ, ông tìm cách thay đổi cả hệ thống.

Vì thế, dấu ấn của ông không chỉ nằm trên bàn mổ.

Nó nằm trong cách một bệnh viện vận hành.

Trong cách cán bộ y tế được đào tạo.

Trong cách người bệnh được tiếp cận dịch vụ.

Và trong cách ngành y nhìn nhận trách nhiệm của mình với xã hội.

Có một câu nói gắn với tư tưởng của Nguyễn Ngọc Hàm: “Bệnh viện phải không tường, luôn hướng về cộng đồng, không còn bức tường ngăn cách.” Câu nói ấy giản dị nhưng chứa đựng một triết lý rất lớn.

Bức tường của bệnh viện có thể là bức tường bằng gạch.

Nhưng cũng có thể là bức tường vô hình giữa người thầy thuốc và người dân.

Giữa chuyên môn và cộng đồng.

Giữa điều trị và phòng bệnh.

Giữa bệnh viện và cuộc sống.

Nguyễn Ngọc Hàm muốn phá bỏ những bức tường ấy.

Ông muốn người dân được coi là trung tâm của mọi hoạt động y tế.

Với ông, một bệnh viện tốt không phải chỉ là nơi có nhiều máy móc.

Một bệnh viện tốt phải là nơi người bệnh cảm thấy mình được tôn trọng.

Được lắng nghe.

Được chăm sóc.

Được đối xử bằng sự nhân văn.

Đó chính là lý do vì sao ông luôn đặt y đức lên hàng đầu.

Sinh thời, ông từng khẳng định rằng danh hiệu anh hùng chưa bao giờ là mục tiêu phấn đấu của mình. Ông cho rằng nếu không có danh hiệu ấy, ông vẫn sẽ làm việc như vậy; điều quan trọng hơn là được nhân dân tin yêu. (Bộ Y tế)

Câu nói ấy có lẽ chính là sự phản ánh rõ nhất về con người ông.

Bởi nếu danh hiệu là mục tiêu, người ta có thể phấn đấu cho một thời điểm.

Nhưng nếu người bệnh là mục tiêu, người ta phải phấn đấu suốt đời.

Nguyễn Ngọc Hàm đã chọn cách thứ hai.

Năm 1995, ông được phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân.

Năm 2000, ông được Chủ tịch nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Đây là sự ghi nhận đối với những cống hiến nổi bật của ông trong sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân, xây dựng bệnh viện và phát triển ngành y.

Danh hiệu ấy đến sau hàng chục năm ông làm việc.

Nhưng nếu nhìn lại con đường đã đi qua, có thể thấy ông đã sống xứng đáng với danh hiệu ấy từ rất lâu trước khi được trao.

Anh hùng không phải chỉ ở thời điểm nhận bằng.

Anh hùng nằm trong từng ca mổ.

Trong từng chuyến đi vùng sâu.

Trong từng đêm trực.

Trong từng cán bộ trẻ được đào tạo.

Trong từng bệnh nhân được cứu sống.

Trong từng sáng kiến giúp người bệnh được chăm sóc tốt hơn.

Và trong từng ngày người thầy thuốc lựa chọn tiếp tục làm việc dù điều kiện còn khó khăn.

Đó là một thứ anh hùng không ồn ào.

Không có tiếng súng.

Không có chiến công trên chiến trường.

Nhưng lại có hàng nghìn, hàng vạn cuộc đời phía sau.

Có thể nói, cuộc đời Nguyễn Ngọc Hàm là một cuộc hành trình đi từ “con số không” đến những nền móng lâu dài.

Ông bắt đầu ở một bệnh viện vùng biên giới với điều kiện vô cùng thiếu thốn.

Rồi từng bước xây dựng chuyên môn.

Đào tạo cán bộ.

Mở rộng hoạt động cộng đồng.

Xây dựng Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí.

Phát triển điều dưỡng.

Thúc đẩy hợp tác quốc tế.

Nghiên cứu.

Đổi mới.

Và truyền lại tinh thần ấy cho các thế hệ sau.

Nhưng có một điều đặc biệt: ông chưa bao giờ rời xa người bệnh.

Dù ở vị trí bác sĩ.

Dù làm quản lý.

Dù đứng trên bục giảng.

Dù tham gia xây dựng chính sách.

Người bệnh vẫn là trung tâm trong suy nghĩ của ông.

Đó là lý do sau này, những thế hệ y bác sĩ của Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí vẫn nhắc đến ông như một tấm gương để noi theo. Người bác sĩ trẻ năm nào ở Móng Cái đã trở thành một người thầy thuốc cao tuổi.

Những vùng đất ông từng đi qua cũng thay đổi.

Những bệnh viện sơ sài ngày trước đã có những thiết bị hiện đại.

Những con đường khó khăn ngày nào đã thuận tiện hơn.

Ngành y Việt Nam đã có những bước tiến dài.

Nhưng điều ông để lại không nằm ở những thứ hữu hình ấy.

Đó là một cách nghĩ.

Một cách làm.

Một triết lý.

Rằng y tế phải vì nhân dân.

Rằng bệnh viện phải hướng về cộng đồng.

Rằng người thầy thuốc phải có cả chuyên môn và y đức.

Rằng trong bất cứ hoàn cảnh nào, người bệnh vẫn phải được đặt ở vị trí trung tâm.

Đó là những giá trị vượt qua thời gian.

Nguyễn Ngọc Hàm qua đời ngày 5 tháng 8 năm 2018, hưởng thọ 86 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương lớn đối với ngành y Quảng Ninh, các thế hệ học trò, đồng nghiệp và những người từng gắn bó với ông. Nhưng một người thầy thuốc có thể rời khỏi cuộc đời mà những gì ông gieo lại vẫn tiếp tục sống.

Những bệnh nhân từng được cứu chữa.

Những học trò từng được ông dìu dắt.

Những điều dưỡng từng được ông khuyến khích.

Những cán bộ y tế từng học cách làm nghề từ ông.

Những mô hình chăm sóc sức khỏe cộng đồng mà ông góp phần xây dựng.

Tất cả tạo thành một di sản.

Một di sản không nằm trong một chiếc tủ kính.

Nó sống trong từng bệnh viện.

Trong từng phòng bệnh.

Trong từng cuộc khám.

Trong từng người thầy thuốc đang cố gắng làm tốt hơn công việc của mình.

Và có lẽ, đó mới là cách một người thầy thuốc sống lâu nhất.

Không phải bằng tuổi thọ.

Mà bằng những điều tốt đẹp tiếp tục được người khác thực hiện sau khi mình đã đi xa.

Nhìn lại cuộc đời Nguyễn Ngọc Hàm, người ta có thể thấy bóng dáng của cả một thời kỳ lịch sử của ngành y Việt Nam.

Đó là những năm tháng sau chiến tranh, khi đất nước nghèo nhưng khát vọng xây dựng rất lớn.

Là những năm tháng ở vùng biên giới, khi người bác sĩ phải làm việc trong điều kiện thiếu thốn.

Là những năm tháng chiến tranh bảo vệ biên giới, khi bệnh viện vừa chữa bệnh vừa phục vụ nhiệm vụ bảo vệ nhân dân.

Là thời kỳ đổi mới, khi ngành y bắt đầu mở rộng hợp tác quốc tế và tìm kiếm những mô hình quản lý, chăm sóc sức khỏe mới.

Và trong tất cả những giai đoạn ấy, Nguyễn Ngọc Hàm đều có mặt bằng tinh thần của một người thầy thuốc tận tụy.

Ông không chỉ chữa bệnh cho một người.

Ông tìm cách thay đổi cách chăm sóc sức khỏe cho cả một cộng đồng.

Không chỉ đào tạo một bác sĩ.

Ông góp phần đào tạo cả một thế hệ.

Không chỉ xây dựng một bệnh viện.

Ông đặt ra một tư tưởng về một bệnh viện không bị giới hạn bởi những bức tường.

Đó là lý do vì sao câu chuyện về ông có sức sống lâu dài.

Một thời hoa lửa rồi sẽ qua.

Những gian khổ rồi sẽ trở thành ký ức.

Những người của thế hệ ấy rồi cũng sẽ lần lượt ra đi.

Nhưng những giá trị họ để lại có thể tiếp tục đồng hành với tương lai.

Nguyễn Ngọc Hàm đã để lại một trong những giá trị đẹp nhất: làm nghề bằng cả tài năng và lòng nhân ái.

Ông đã chứng minh rằng người anh hùng không nhất thiết phải đứng giữa chiến trường.

Có thể người anh hùng đứng trong phòng mổ.

Có thể họ đứng bên giường bệnh.

Có thể họ đi trên những con đường xa xôi đến vùng sâu, vùng biên giới.

Có thể họ đứng trước một lớp học để đào tạo những người sẽ tiếp tục cứu chữa bệnh nhân.

Và đôi khi, sự anh hùng chỉ đơn giản là không bỏ cuộc trước một hoàn cảnh khó khăn.

Nguyễn Ngọc Hàm đã không bỏ cuộc.

Không bỏ cuộc khi đến Móng Cái.

Không bỏ cuộc trước những thiếu thốn.

Không bỏ cuộc trước những ca bệnh khó.

Không bỏ cuộc trong hành trình xây dựng bệnh viện.

Không bỏ cuộc khi phải đào tạo đội ngũ.

Và không bỏ cuộc trong khát vọng đưa y tế đến gần hơn với nhân dân.

Bởi vậy, khi nhắc đến ông, có thể gọi ông bằng nhiều danh hiệu: Anh hùng Lao động, Thầy thuốc Nhân dân, bác sĩ, nhà quản lý, nhà giáo dục.

Nhưng có lẽ danh hiệu đẹp nhất vẫn là một danh hiệu giản dị:

Người thầy thuốc của nhân dân.

Bởi đó là điều ông đã chọn từ những ngày đầu bước vào nghề.

Và cũng là điều ông giữ cho đến cuối đời.

Một thời hoa lửa đã đi qua.

Nhưng giữa những ký ức của một thế hệ, hình ảnh người bác sĩ Nguyễn Ngọc Hàm vẫn hiện lên thật đẹp: một người thầy thuốc khoác áo blouse trắng, đi qua những vùng đất gian khó, đến với những người bệnh nghèo, tận tay cứu chữa, tận tâm đào tạo và dành cả cuộc đời để xây dựng một nền y tế nhân văn hơn.

Ông không để lại những lời nói quá lớn lao.

Ông để lại việc làm.

Ông không tìm kiếm hào quang.

Ông tìm cách cứu người.

Ông không coi danh hiệu là đích đến.

Ông coi sự tin yêu của người bệnh là phần thưởng lớn nhất.

Và có lẽ chính vì thế, dù đã nhiều năm kể từ ngày ông rời xa cuộc đời, ngọn lửa mà ông thắp lên vẫn chưa bao giờ tắt.

Ngọn lửa ấy nằm trong những người thầy thuốc tiếp tục tận tụy với bệnh nhân.

Trong những điều dưỡng chăm sóc người bệnh bằng sự ân cần.

Trong những bác sĩ trẻ sẵn sàng đến vùng khó khăn.

Trong những hoạt động y tế cộng đồng đưa bệnh viện đến gần hơn với người dân.

Và trong một niềm tin giản dị mà sâu sắc:

Y đức là gốc, người bệnh là trung tâm, và người thầy thuốc phải luôn biết mình đang làm nghề vì sự sống của con người.

Đó chính là câu chuyện về Anh hùng Lao động, Thầy thuốc Nhân dân, bác sĩ Nguyễn Ngọc Hàm – người anh hùng khoác áo blouse trắng, đã đi qua một thời gian khó bằng trí tuệ, lòng nhân ái và một cuộc đời tận hiến cho nhân dân