NGUYỄN NGỌC KÝ – NGƯỜI THẦY VIẾT CUỘC ĐỜI BẰNG ĐÔI CHÂN
Phạm Ngọc Ly
Có những câu chuyện lịch sử không gắn với chiến trường, những trận đánh hay những người lính. Có những câu chuyện bắt đầu từ một điều rất nhỏ: một đứa trẻ muốn được đi học như bao người khác. Và từ mong muốn ấy, một con người đã vượt qua giới hạn của chính mình để trở thành một nhà giáo được nhiều thế hệ học sinh Việt Nam biết đến. Đó là Nguyễn Ngọc Ký.
Nguyễn Ngọc Ký sinh năm 1947 tại Hải Thanh, Hải Hậu, Nam Định. Khi còn nhỏ, ông không may bị bệnh khiến hai bàn tay bị liệt. Đối với một đứa trẻ, mất khả năng sử dụng đôi tay đồng nghĩa với việc việc học tập tưởng như trở thành một điều vô cùng khó khăn. Trong thời điểm đó, bút và vở là những thứ gắn liền với việc đến trường. Không có đôi tay, làm sao có thể cầm bút? Không thể cầm bút, làm sao có thể viết?
Nhưng Nguyễn Ngọc Ký không chấp nhận việc mình phải từ bỏ chuyện học.
Ban đầu, ông thử tìm nhiều cách để có thể viết. Cuối cùng, ông bắt đầu tập viết bằng chân.
Những nét chữ đầu tiên chắc chắn không hề đẹp. Một việc mà người bình thường chỉ mất vài giây để thực hiện có thể khiến ông mất rất nhiều thời gian và công sức. Cây bút liên tục rơi. Chân đau. Các ngón chân mỏi nhức. Có những lúc tưởng như không thể tiếp tục.
Nhưng ông vẫn luyện tập.
Từng nét.
Từng chữ.
Từng dòng.
Rồi từ những nét chữ vụng về ban đầu, ông dần có thể viết được.
Không chỉ viết, ông còn học tập rất nghiêm túc và đạt thành tích cao. Câu chuyện về cậu học sinh viết chữ bằng chân dần được biết đến rộng rãi và trở thành một biểu tượng về nghị lực vượt khó.
Nhưng điều đáng nói là Nguyễn Ngọc Ký không dừng lại ở việc chứng minh rằng mình có thể học.
Ông tiếp tục học lên cao, trở thành giáo viên, rồi dành nhiều năm đứng trên bục giảng.
Đây chính là điểm khiến câu chuyện của ông trở nên đặc biệt.
Một đứa trẻ từng tưởng như không thể viết được cuối cùng lại trở thành một người thầy dạy học cho những thế hệ học sinh khác.
Ông không chỉ truyền đạt kiến thức.
Bản thân cuộc đời ông đã trở thành một bài học.
Khi học sinh nhìn thấy người thầy của mình viết bằng chân, các em không chỉ nhìn thấy một cách viết khác thường. Các em nhìn thấy một con người đã từng gặp một giới hạn tưởng như không thể vượt qua nhưng vẫn tìm cách đi tiếp.
Câu chuyện của Nguyễn Ngọc Ký vì vậy không phải câu chuyện về việc “thắng” một căn bệnh hay một khiếm khuyết.
Nó là câu chuyện về cách một con người thích nghi với hoàn cảnh thay vì để hoàn cảnh quyết định cuộc đời mình.
Nếu không thể dùng tay, ông dùng chân.
Nếu việc viết bằng chân khó khăn, ông luyện tập nhiều hơn.
Nếu con đường học tập khó hơn người khác, ông đi chậm hơn nhưng vẫn tiếp tục.
Đó chính là điều khiến hình ảnh Nguyễn Ngọc Ký trở nên đặc biệt trong ký ức của nhiều thế hệ học sinh Việt Nam.
Ngày nay, khi công nghệ đã phát triển, một người có thể sử dụng máy tính, điện thoại hoặc nhiều công cụ hỗ trợ để học tập. Việc viết bằng chân có thể không còn là một điều bắt buộc đối với người khuyết tật như trước đây.
Nhưng bài học từ Nguyễn Ngọc Ký vẫn còn nguyên giá trị.
Bởi khó khăn lớn nhất của con người đôi khi không nằm ở hoàn cảnh bên ngoài.
Nó nằm ở suy nghĩ rằng “mình không thể làm được”.
Nguyễn Ngọc Ký đã chứng minh điều ngược lại.
Ông không thay đổi được hoàn cảnh ban đầu của mình, nhưng ông có thể thay đổi cách mình đối diện với hoàn cảnh ấy.
Từ một cậu bé không thể sử dụng đôi tay, ông trở thành một nhà giáo.
Từ một người cần người khác giúp đỡ, ông trở thành người đứng trên bục giảng và giúp đỡ những người khác bằng kiến thức của mình.
Và có lẽ đó mới là điều đáng nhớ nhất trong câu chuyện này.
Nguyễn Ngọc Ký không viết được cuộc đời mình bằng đôi tay, nhưng ông đã viết nó bằng đôi chân – từng nét chữ một, từng ngày một, và cuối cùng trở thành một câu chuyện mà nhiều thế hệ vẫn còn nhớ.
Khi kể về ông, chúng ta không cần phải nói rằng con người phải luôn mạnh mẽ hay lúc nào cũng phải chiến thắng nghịch cảnh. Bởi cuộc sống thực tế không đơn giản như vậy.
Điều quan trọng hơn là khi gặp một giới hạn, chúng ta có thể tự hỏi:
“Nếu cách này không thể, liệu còn một cách khác không?”
Nguyễn Ngọc Ký đã dành cả tuổi trẻ để tìm ra câu trả lời cho câu hỏi ấy.
Và câu trả lời của ông chính là đôi chân cầm bút.



