Nguyễn Ngọc Mai Khôi

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước ác liệt, khúc sông Nhật Lệ (Quảng Bình) đã trở thành một trong những tọa độ lửa bị bom đạn cày xới dữ dội nhất. Chính tại nơi "đầu sóng ngọn gió" ấy, hình ảnh một người phụ nữ luống tuổi, tóc pha sương, tay chèo vững vàng vượt qua mưa bom bão đạn đã trở thành huyền thoại. Đó chính là Mẹ Suốt – Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Sinh ra trong một gia đình nghèo khổ tại vùng cát trắng Quảng Bình, cuộc đời mẹ Suốt từ nhỏ đã nếm trải bao cay đắng, làm người ở suốt mấy chục năm trời. Khi dòng sông Nhật Lệ trở thành tuyến đường giao thông huyết mạch để vận chuyển vũ khí, lương thực và bộ đội sang sông chi viện cho miền Nam, mẹ Suốt lúc này đã bước sang tuổi 60. Thay vì chọn sự an toàn cho bản thân, mẹ đã tình nguyện nhận công việc chèo đò độc đạo này.

Mẹ từng tâm sự một câu nói giản dị nhưng đanh thép, thể hiện khí phách của một người con yêu nước:

"Tui chết thì chỉ một mình tui chết, còn các chú giải phóng quân sống thì cứu được muôn người."

Suốt những năm 1964 – 1966, bất kể ngày hay đêm, mỗi khi có lệnh, mẹ lại xuống đò. Có những ngày máy bay Mỹ điên cuồng oanh tạc, dòng sông Nhật Lệ cuộn sóng bởi những làn đạn xé lòng, mẹ Suốt vẫn bình tĩnh, gan góc chèo lái con đò tinh khôn né tránh từng quầng bom rơi. Ước tính, mỗi năm mẹ đã thực hiện hàng nghìn chuyến đò, đưa đón hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và hàng tấn đạn dược qua sông an toàn. Không chỉ chèo đò, mẹ còn là chỗ dựa tinh thần, chăm sóc cho các chiến sĩ như con đẻ của mình.

Năm 1967, với những cống hiến hy sinh phi thường, mẹ Nguyễn Thị Suốt đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Dù đến năm 1968, mẹ đã anh dũng hy sinh trong một trận oanh tạc ác liệt của máy bay Mỹ, nhưng chí khí và hình tượng người mẹ chèo đò bên dòng sông Nhật Lệ vẫn sống mãi. Câu chuyện của mẹ Suốt không chỉ là niềm tự hào của người dân Quảng Bình mà còn là minh chứng hùng hồn cho tinh thần "Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang" của phụ nữ Việt Nam, một nhân chứng lịch sử chói lọi truyền lửa cho các thế hệ mai sau về lòng yêu nước và sự hy sinh vô điều kiện cho độc lập dân tộc.