NGUYỄN NGỌC SIA VÀ KÝ ỨC TRONG SỰ KIỆN CHỐNG BÌNH ĐỊNH VIỆT NAM HÓA CHIẾN TRANH TIẾN LÊN GIẢI PHÓNG XÃ MỸ CHÁNH HÒA

CHỐNG BÌNH ĐỊNH VIỆT NAM HÓA CHIẾN TRANH TIẾN LÊN GIẢI PHÓNG XÃ

Mỹ Chánh Hòa suốt từ tháng 07/1969 đến tháng 10/1971, chúng càn quét trên 27 cuộc vào xã, pháo bầy bắn yểm trợ mỗi cuộc hàng ngàn quả đạn để hỗ trợ bộ binh càn quét, chà đi xát lại nhiều ngày khắp khu vực của ta từ cù lao Lá, rạch Vọp, hữu ngạn sông Ba Lai đến Hòa Bình. Có đợt chúng đưa Thủy quân lục chiến càn vào căn cứ ác liệt 20 ngày. Có đợt Mỹ càn vào căn cứ 15 ngày. Cán bộ du kích mỗi ngày chỉ có một nắm cơm. Ngoài việc càn quét, bộ binh địch thường xuyên hành quân không kể ngày đêm. Ban đêm trực thăng soi trên các sông rạch bắn tất cả ghe xuồng mà chúng phát hiện được, máy bay trinh sát chiến đấu loại hai thân thường xuyên quần đảo trên bầu trời, phát hiện nơi nào có ánh lửa là bắn phá. Địch đặt trọng pháo ở ngã tư Mỹ Chánh và ngã ba Cây Đa đôi để bắn phá căn cứ, nhất là rạch Vọp, có ngày bị nã hàng trăm quả pháo.

Song song với thủ đoạn đánh phá, địch tăng cường chiến tranh tâm lý, dùng máy bay rải giấy thông hành, đưa bọn chiêu hồi lên máy bay trực thăng phóng loa kêu gọi đầu hàng, tuyên truyền tác động đến từng gia đình có người thân làm cách mạng để dụ dỗ, mua chuộc, đồng thời sử dụng bọn tề xã, tề ấp bắt bớ, rún ép gia đình cách mạng bắt kêu chồng con tham gia cách mạng về đầu hàng giặc, bắt gia đình cách mạng đi làm bót, phát quang cây cối, lùm bụi ven theo lộ, ban phá mồ do ta đắp trên lộ, ngăn giữ bót giữ cầu để ta sợ không dám tấn công vì sợ gây thương vong cho người thân.

Trước tình hình đó, huyện ủy chủ trương không có con đường nào khác ngoài con đường bạo lực cách mạng, bắt kịp tình huống, xác định phải nắm vững thế cờ, giữ vững đường lối chiến lược tiến công, chỉ đạo linh hoạt đưa cách mạng tiến lên. Nhiệm vụ của Đảng bộ là phối hợp làm tốt công tác tư tưởng của cán bộ, đảng viên, quần chúng, đánh bại kế hoạch lấn chiếm của địch giành dân giành quyền làm chủ, phát triển lực lượng cách mạng là yêu cầu cấp bách hiện tại, động viên cán bộ đảng viên và nhân dân trong xã vùng lên kiên quyết đánh trả hành động lấn chiếm của Mỹ - Ngụy.

Huyện ủy phân công đồng chí Năm Doãn, Phó Bí thư Huyện ủy phụ trách vùng Ba Mỹ. Năm 1970, đồng chí Nguyễn Văn Lai (Năm Lai), Bí thư Đảng ủy xã hy sinh ở Cầu Vỉ, đồng chí Lê Quang Các (Năm Thanh) làm quyền Bí thư, năm 1971 đồng chí Trịnh Văn Một (Năm Thắng) giữ nhiệm vụ Bí thư xã, đến năm 1972, đồng chí Nguyễn Văn Sang (Tư Sang) được Huyện ủy phân công làm Bí thư xã Mỹ Chánh Hòa.

Theo sự chỉ đạo của tỉnh, xã đã thành lập Ủy ban nhân dân cách mạng xã do đồng chí Hai Chúc làm Chủ tịch.

Đảng bộ đẩy mạnh công tác binh vận xây dựng cơ sở cảm tình trong các đồn bốt, có đến 7 - 8 cơ sở. Lúc này, ta cũng tổ chức du kích mật hoạt động trong vùng địch. Ta nhiều lần sử dụng cơ sở binh vận trong các đồn bốt để diệt bọn ác ôn như trận đánh Trường đồn Đức, cơ sở đã dẫn trái đạn trái để diệt tên Đức phối hợp bên ngoài bắn pháo vào đồn nổ tan tên đồn trưởng là ác ôn có nợ máu. Đồng chí Tám Trường là Phó ban binh vận xã đã tổ chức cài anh Hai Chí vào làm lính tên Nghiệp. Hai Chí lấy cớ lo cha bị cách mạng truy giết, vờ gặp tên Nghiệp xin dẫn lính đi ra cánh đồng. Nghiệp tin tưởng nhận Hai Chí vào làm lính bót sân banh. Sau đó, ta kết hợp dân quân, du kích xã cùng cơ sở binh vận là Hai Chí và anh Nguyễn Văn Cáo đánh bót, diệt 1 trương ấp, 1 chiêu hồi, 3 lính dân vệ, 2 làm bị thương 1 dân vệ. Trong trận này, anh Hai Chí và anh Cáo hy sinh.

Tháng 5/1970, Tỉnh ủy quyết định mở đợt tấn công mang tên là "chiến dịch ABC" lấy Ba Tri làm điểm. Ta dùng 2 tiểu đoàn của tỉnh, Tiểu đoàn 516 và Tiểu đoàn 7 phối hợp cùng bộ đội địa phương quân huyện đứng chân tại Ba Mỹ, tấn công địch ở Mỹ Chánh, diệt 13 tên, thu 13 súng các loại. Địch điều 3 tiểu đoàn Bảo an tỉnh (415, 453, 454), 4 đại đội bảo an quân chia ba hướng tiến vào Ba Mỹ giăng vây. Lực lượng vũ trang ta chặn đánh các cánh quân địch suốt ngày diệt gần 100 tên. Du kích An Bình Tây phối hợp dùng trái nổ tự tạo chặn đánh 1 mũi quân dịch từ Ba Tri hành quân bằng xe GMC, diệt 1 xe với gần 1 trung đội địch. Địch buộc phải rút về vị trí thị trấn Ba Tri. Bộ đội ta rút về Châu Bình - rạch Vọp bị địch phát hiện truy kích. Chúng bao vây từng khu vực, nhất là lúc chiều tối. Ta bị tiêu hao một số cán bộ. Huyện ủy Ba Tri chỉ đạo cho Huyện đội bố trí 2 tiểu đội địa phương quân với trang bị tốt đón địch tại Cầu Dừa - rạch Vọp, mở lối tháo lui cho bộ đội quân. Vào 8 giờ sáng ngày 20 tháng 10 năm 1970, 7 trực thăng chở quân sá thập ngay trận địa phục kích, ta dùng súng bộ binh bắn rơi và hỏng 5 chiếc. Địch trả đũa bằng bom, pháo vào khu vực rừng 500, rạch Vọp, một số cán bộ huyện và cán bộ xã Mỹ Chánh Hòa hy sinh, trong đó có đồng chí Ba Trung là Huyện đội trưởng hy sinh.