Nguyễn Ngọc Thăng - vị võ tướng tận trung và huyền thoại cầu Ông Lãnh

Nguyễn Ngọc Thăng sinh ra trong một gia đình nông dân khá giả có gốc gác từ miền Trung vào lập nghiệp tại Bến Tre. Từ nhỏ, ông đã bộc lộ tư chất thông minh, ham học chữ Hán nhưng đặc biệt say mê võ nghệ. Sau khi gia nhập quân đội triều đình, nhờ tài năng và sự mưu lược, ông nhanh chóng thăng tiến và giữ chức Lãnh binh – một cấp bậc võ quan cao cấp thời bấy giờ.

Không chỉ giỏi việc quân, ông còn là người có tầm nhìn kinh tế khi đứng ra chiêu mộ dân nghèo khai khẩn đất đai, lập đồn điền tại vùng Bảo Hựu (Bến Tre), giúp nhân dân ổn định cuộc sống.

Khi thực dân Pháp nổ súng tấn công thành Gia Định vào năm 1859, Lãnh binh Thăng đã lập tức đem quân từ Thủ Thiêm ứng cứu. Dù thành Gia Định thất thủ trước hỏa lực quá mạnh của đối phương, ông vẫn kiên trì bám trụ, củng cố đồn lũy tại Chùa Cây Mai để ngăn bước tiến của giặc.

Sau khi triều đình ký Hòa ước Nhâm Tuất (1862) nhượng đất cho Pháp, Nguyễn Ngọc Thăng đã lựa chọn con đường của một anh hùng dân tộc: từ chối lệnh bãi binh của triều đình, rút quân về Gò Công để hợp nhất lực lượng với Bình Tây Đại Nguyên soái Trương Định. Dưới quyền chỉ huy của Trương Định, ông trở thành một trong những cánh tay đắc lực nhất, tiếp tục cuộc kháng chiến trường kỳ vì độc lập dân tộc.

Trong dân gian Bến Tre còn lưu truyền giai thoại thú vị về việc Lãnh binh Thăng dùng trái mù u để đánh giặc. Tận dụng địa thế sông ngòi và các loại cây trái địa phương, ông đã có những sáng kiến đánh du kích độc đáo, khiến quân Pháp gặp nhiều khốn đốn dù sở hữu vũ khí hiện đại.

Ngày 27/6/1866, trong một trận đánh ác liệt tại hữu ngạn sông Soài Rạp, vị tướng già đã anh dũng hy sinh sau khi trúng đạn của kẻ thù. Thi hài ông được những thuộc hạ trung thành bí mật đưa về an táng tại quê nhà Mỹ Thạnh, Giồng Trôm trong sự thương tiếc khôn nguôi của nhân dân.

Tên tuổi của Lãnh binh Thăng không chỉ gắn liền với đất dừa Bến Tre mà còn in đậm trong lòng phố thị Sài Gòn. Theo học giả Trương Vĩnh Ký, chính ông là người đã cho bắc chiếc cầu gỗ đầu tiên tại khu vực Quận 1 ngày nay để quân dân đi lại, từ đó dân gian gọi là Cầu Ông Lãnh.

Ngày nay, địa danh Cầu Ông Lãnh và Chợ Cầu Ông Lãnh đã trở thành một phần di sản văn hóa, lịch sử không thể tách rời của TP. Hồ Chí Minh. Tên ông cũng được đặt cho nhiều con đường và trường học tại Bến Tre và TP.HCM như một sự tri ân đời đời của hậu thế đối với vị võ tướng tận trung báo quốc.

Lãnh binh Nguyễn Ngọc Thăng là biểu tượng cho thế hệ người con Bến Tre đầu tiên đứng lên chống Pháp. Cuộc đời ông là bài học về lòng trung quân ái quốc, tinh thần quyết đoán khi dám đặt lợi ích dân tộc lên trên lệnh bài triều đình. Hình ảnh vị tướng dùng "trái mù u" đánh giặc là nguồn cảm hứng về sự sáng tạo, tận dụng nguồn lực địa phương để vượt qua những khó khăn, thử thách lớn lao.

Sưu tầm