Nguyễn Ngọc Vũ - Vị bí thư trẻ tuổi, một trong những biểu tượng khí chất Thăng Long.
Nguyễn Ngọc Vũ sinh năm 1908 trong một gia đình nhà nho nghèo tại phố Hàng Đường (nay thuộc quận Hoàn Kiếm, Hà Nội). Ông tốt nghiệp trường Thông ngôn và sau đó làm công chức tại Sở Đo đạc địa chính của Pháp tại Hà Nội. Là một trí thức trẻ, ông mặc Âu phục lịch lãm, thông thạo tiếng Pháp, yêu văn chương và có lối sống rất thanh lịch đúng chất trai Hà thành. Có công ăn việc làm ổn định, lương cao ở sở Tây – cuộc sống mà bao người mơ ước lúc bấy giờ, nhưng Nguyễn Ngọc Vũ không chọn an phận. Chứng kiến cảnh đồng bào bị áp bức, ông bí mật tham gia vào các phong trào yêu nước của học sinh, sinh viên và công nhân Hà Nội. Mùa xuân năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời. Ngay sau đó, vào tháng 6 năm 1930, Đảng bộ thành phố Hà Nội được thành lập. Với sự thông minh, uy tín và năng lực tổ chức xuất sắc, Nguyễn Ngọc Vũ khi đó mới 22 tuổi đã được tín nhiệm bầu làm Bí thư Thành ủy đầu tiên của Hà Nội. Dưới sự chỉ đạo của ông, phong trào cách mạng ở Hà Nội bùng lên mạnh mẽ. Ông trực tiếp viết truyền đơn bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp, tổ chức in ấn bí mật ngay tại các ngôi nhà trong phố cổ, rồi cùng đồng đội đi rải truyền đơn ở rạp hát, trường học, nhà máy để thức tỉnh lòng yêu nước của người dân.Bị bắt trong đêm: Thực dân Pháp điên cuồng lùng sục. Sáng ngày 6/12/1930, do có kẻ phản bội chỉ điểm, Nguyễn Ngọc Vũ bị mật thám Pháp vây bắt khi đang đi làm nhiệm vụ trên phố.
Kẻ địch biết ông là người đứng đầu phong trào Hà Nội nên đã đưa ông về nhà tù Hỏa Lò – "địa ngục trần gian" lúc bấy giờ. Tại Hỏa Lò, mật thám Pháp dùng đủ mọi cực hình tra tấn dã man nhất. Nhưng trước những trận đòn roi nát thịt, Nguyễn Ngọc Vũ vẫn giữ nguyên phong thái ung dung, tự tại. Ông không hé môi nửa lời về tổ chức. Thậm chí, ông còn dùng vốn tiếng Pháp thông thạo của mình để tranh luận thẳng thắn, bẻ gãy các lý luận của những tên quan tòa và chúa ngục Pháp, khiến chúng vừa tức giận vừa phải kiêng nể. Do bị tra tấn quá tàn bạo cộng với chế độ nhà tù hà khắc, sức khỏe của ông suy kiệt nhanh chóng. Nguyễn Ngọc Vũ đã trút hơi thở cuối cùng ngay tại nhà tù Hỏa Lò vào năm 1932, khi mới 24 tuổi. Trước khi hy sinh, ông vẫn động viên các đồng chí trong tù giữ vững chí khí chiến đấu. Hiện nay, để tri ân người con ưu tú của Thủ đô, tên của ông được đặt cho một con phố đẹp bên bờ sông Tô Lịch – phố Nguyễn Ngọc Vũ (thuộc quận Cầu Giấy, Hà Nội). Câu chuyện của ông là minh chứng rõ nhất cho tinh thần của người Hà Nội: bình thường thì thanh lịch, lãng mạn, nhưng khi Tổ quốc cần thì sẵn sàng xả thân, hiên ngang đứng trước họng súng quân thù.
