Nguyễn Ngươn Hanh

Tên thường gọi Xã Trinh, sinh năm 1872 tại xóm La Ghì, làng Vĩnh Xuân, quận Cẩu Kè, tỉnh Cần Thơ (nay là huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long), con của nhà Nho nổi tiếng Nguyễn Ngươn Trung (Ngươn Sinh).

Thuở nhỏ, đồng chí thông minh, biết chữ Nho, là thẩy thuốc Đông y, thường xuyên trị bệnh giúp đỡ người nghèo. Vốn quan tâm đến thời cuộc, nghiên cứu sách, báo tiến bộ, kết thân với Lý Trung Chánh, Trấn Phước Định, Nguyễn Thần Hiến, đồng chí hưởng ứng phong trào yêu nước của Nguyễn An Ninh, Phan Bội Châu, tích cực ủng hộ tiền bạc cho Phong trào Đông Du và cho con trai là Nguyễn Đăng Truyện du học ở Nhật với ước mong có kiến thức mới góp phần giải phóng đất nước. Đồng chí có khả năng nói chuyện, diễn thuyết hấp dẫn. Năm 1924 - 1925, đồng chí tham gia các tổ chức xã hội như Hội Nông dân, Hội Tương tế, Hội Nhà vàng để có điều kiện giúp đỡ lẫn nhau chống đế quốc, chống cường hào, ác bá. Từ năm 1926 đến năm 1930, đồng chí tham gia tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, hoạt động chống sưu cao thuế nặng, chống địa chủ gian lận tầm 3 thước để bóc lột của cải và sức dân.

Nhưng đồng chí khảng khái: "Tao già rồi cần đấu tranh trước pháp lý (tòa án) có chết không sao, mong tuổi trẻ hãy tiếp tục làm cách mang!". Dich bắt được đồng chínhưng không đưa ra tòa xử mà đày đồng chí đi Côn Đảo. Bi tra tấn dã man, đồng chí trút hơi thở cuối cùng tai nhà giam Côn Đảo ngày 9/9/1942, thọ 70 tuổi. Trước khi vĩnh biệt, đồng chí căn dặn động viên tù chính trị: “Hãy giáo dục lớp trẻ đi theo cách mạng, một lòng vì Đảng, vì dân". Mộ của đồng chí được bạn tù mến phục, lập bia ghi tên công khai để nhắc nhở lòng yêu nước, khí tiết người cộng sản.