Nguyễn Nhạc – Người Mở Đường Cho Phong Trào Tây Sơn
Thủ lĩnh khởi xướng phong trào Tây Sơn, người đặt nền móng lật đổ sự chia cắt Bàng trong – Bàng ngoài kéo dài hai thế kỷ.
Vào giữa thế kỷ XVIII, đất nước ta bị chia cắt thành Đàng Trong (chúa Nguyễn) và Đàng Ngoài (chúa Trịnh). Ở Đàng Trong, chính quyền chúa Nguyễn lâm vào khủng hoảng trầm trọng, quan lại tham nhũng, nhân dân cực khổ. Trước tình thế đó, năm 1771, Nguyễn Nhạc cùng hai người em của mình là Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ dựng cờ khởi nghĩa tại vùng Tây Sơn thượng đạo (nay thuộc Gia Lai).
Với khẩu号 "lấy của nhà giàu chia cho người nghèo", phong trào nhanh chóng quy tụ đông đảo nông dân, đồng bào dân tộc thiểu số và thương nhân hưởng ứng. Nguyễn Nhạc tỏ ra là một nhà lãnh đạo tài năng, khéo léo kết hợp giữa đấu tranh quân sự và ngoại giao. Ông mở rộng căn cứ xuống vùng hạ đạo, đánh chiếm Quy Nhơn và biến nơi đây thành trung tâm chỉ huy của nghĩa quân.
Nhằm tập trung lực lượng tiêu diệt chúa Nguyễn ở phía Nam, Nguyễn Nhạc đã chủ động giảng hòa với chúa Trịnh ở phía Bắc. Nhờ chiến lược khôn khéo đó, quân Tây Sơn đã từng bước lật đổ sự cai trị của chúa Nguyễn, sau đó đánh bại cả lực lượng chúa Trịnh. Năm 1778, Nguyễn Nhạc lên ngôi Hoàng đế (thái đức Hoàng đế), xây dựng lại thành Đồ Bàn cũ làm kinh đô. Công lao khởi xướng của ông đã mở ra một kỷ nguyên mới, xóa bỏ ranh giới sông Gianh và tiến tới thống nhất đất nước.
