NGUYÊN NHÂN VÀ CÁC YẾU TỐ BẮC CẦU TRONG TỔNG PHẢN CÔNG BẢO VỆ BIÊN GIỚI PHÍA BẮC 1979
phân tích nguyên nhân Trung Quốc phát động cuộc tấn công biên giới phía Bắc tháng 2 năm 1979 qua góc nhìn chuyên sâu của Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy. Đoạn phim giải thích tính toán sai lầm của lực lượng tấn công và sự can trường của lực lượng địa phương cùng quân chủ lực Việt Nam đã buộc kẻ thù phải rút quân.
Trả lời câu hỏi vì sao Trung Quốc tấn công Việt Nam vào tháng 2 năm 1979, Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy cho biết: Đó là thời điểm quân đội và nhân dân Việt Nam phối hợp cùng lực lượng cách mạng Campuchia đánh tan tập đoàn Khmer Đỏ (Pol Pot - Ieng Sary). Nhằm cứu nguy cho đồng minh Pol Pot đang trên đà thất bại, phía Trung Quốc đã chủ động mở mặt trận tấn công trực tiếp vào dải biên giới phía Bắc Việt Nam.
Thời điểm đó, lực lượng phòng thủ trên 6 tỉnh biên giới phía Bắc từ Mống Cái đến Lai Châu của Việt Nam chủ yếu là các sư đoàn, trung đoàn địa phương và dân quân du kích chứ chưa có các quân đoàn chủ lực lớn. Phía Trung Quốc vô cùng chủ quan khi cho rằng chỉ cần 3 ngày là đánh tan tuyến phòng thủ biên giới, thậm chí Tướng Hứa Thế Hữu (Tư lệnh cánh Đông) còn tuyên bố ngạo mạn rằng chỉ cần 2 tiếng đồng hồ là có thể tiến đánh xuống phía Tây Hà Nội.
Tuy nhiên, thực tế đã diễn ra hoàn toàn trái ngược. Chỉ với lực lượng địa phương và dân quân du kích, quân dân Việt Nam đã kiên cường bám trụ, tiêu diệt hơn 5 vạn quân xâm lược, phá hủy 500 – 600 xe quân sự (trong đó có hơn 200 xe tăng).
Thất bại cay đắng trên chiến trường cùng với những biến chuyển chiến lược đã buộc Trung Quốc phải tuyên bố rút quân vào ngày 5/3/1979. Việc rút quân này xuất phát từ các nguyên nhân chính:
Sáng ngày 5/3/1979, Việt Nam ra lệnh Tổng động viên toàn quốc, sẵn sàng đưa toàn dân vào chiến đấu tiêu diệt quân xâm lược.
Quân chủ lực Việt Nam sau khi tiêu diệt cơ bản quân Pol Pot ở Campuchia đã nhanh chóng điều động Quân đoàn 2 và Quân đoàn 3 – những đơn vị thiện chiến hàng đầu – cơ động ra Bắc, sẵn sàng tiêu diệt gọn từng quân đoàn địch nếu chúng tiếp tục tiến sâu.
Liên Xô tích cực viện trợ khẩn cấp các phương tiện hiện đại như máy bay, xe tăng, pháo lớn cho Việt Nam, tạo điều kiện thuận lợi để quân ta sẵn sàng đè bẹp lực lượng tấn công.
