NGUYỄN NHẬT CHIÊU – TRẬN KHÔNG CHIẾN “ĐỒNG THỜI CÔNG KÍCH” NĂM 1967
Chiều 23/8/1967, tại sân bay Nội Bài, hai phi công Nguyễn Nhật Chiêu và Nguyễn Văn Cốc nhận lệnh xuất kích đánh chặn máy bay Mỹ. Trong buồng lái những chiếc MiG-21, hai người lính không quân quê hương khác nhau cùng bước vào một trận đánh sau này được nhắc đến như một trong những trận không chiến tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam.
NGUYỄN NHẬT CHIÊU – TRẬN KHÔNG CHIẾN “ĐỒNG THỜI CÔNG KÍCH” NĂM 1967
Chiều 23/8/1967, tại sân bay Nội Bài, hai phi công Nguyễn Nhật Chiêu và Nguyễn Văn Cốc nhận lệnh xuất kích đánh chặn máy bay Mỹ. Trong buồng lái những chiếc MiG-21, hai người lính không quân quê hương khác nhau cùng bước vào một trận đánh sau này được nhắc đến như một trong những trận không chiến tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam.
Nguyễn Nhật Chiêu sinh năm 1934, quê xã Quốc Tuấn, huyện Nam Sách, Hải Dương cũ. Ông nhập ngũ năm 1953, sau đó được tuyển chọn đi học lái máy bay chiến đấu. Trở về nước, ông trở thành một trong những phi công của Trung đoàn Không quân 921 – Trung đoàn Sao Đỏ.
Chiều hôm ấy, khi đang trực tại sân bay Nội Bài, Nguyễn Nhật Chiêu và Nguyễn Văn Cốc nhận lệnh chuẩn bị cất cánh. Lúc 14 giờ 58 phút, hai phi công xuất kích. Theo hồi ức của Nguyễn Nhật Chiêu, biên đội được dẫn về hướng Tây, sau đó vòng lên phía Bắc để tiếp cận đội hình máy bay Mỹ.
Khoảng 15 giờ 08 phút, biên đội phát hiện một đội hình lớn của đối phương. Những chiếc F-4 và F-105 bay thành từng tốp. Trên bầu trời, hai chiếc MiG-21 của Việt Nam đang phải đối đầu với một lực lượng đông hơn rất nhiều.
Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, sự bình tĩnh và khả năng phối hợp của hai phi công đã phát huy tác dụng.
Chiến thuật lúc đó thường xác định một phi công là lực lượng tiến công chủ yếu, người còn lại làm nhiệm vụ quan sát và yểm trợ. Nhưng trong trận đánh ngày 23/8, Nguyễn Nhật Chiêu và Nguyễn Văn Cốc đã cùng chủ động tiến công, tạo nên cách đánh được gọi là “đồng thời công kích”.
Khi tiếp cận đội hình địch ở cự ly thuận lợi, Nguyễn Nhật Chiêu và Nguyễn Văn Cốc đồng loạt công kích. Trận đánh diễn ra nhanh và quyết liệt. Kết quả, ba máy bay Mỹ bị bắn rơi, trong đó hai chiếc được biên đội Chiêu – Cốc trực tiếp bắn hạ theo các tư liệu lịch sử về trận đánh.
Đối với những người dưới mặt đất, trận đánh chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Nhưng với hai người trong buồng lái, đó là những phút giây mà chỉ một quyết định sai cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng.
Sau trận đánh, chiến thuật “đồng thời công kích” trở thành một kinh nghiệm chiến đấu đáng chú ý của Không quân nhân dân Việt Nam. Những phi công như Nguyễn Nhật Chiêu, Nguyễn Văn Cốc cùng đồng đội tiếp tục nghiên cứu cách đánh, tận dụng ưu thế của máy bay và yếu tố bất ngờ để đối đầu với lực lượng không quân Mỹ có ưu thế lớn về số lượng và trang bị.
Đối với người con quê Nam Sách, trận không chiến ấy chỉ là một trong nhiều lần ông đối mặt với hiểm nguy trên bầu trời. Từ tháng 9/1965 đến tháng 12/1967, Nguyễn Nhật Chiêu đã 13 lần xuất kích, trực tiếp bắn rơi 6 máy bay Mỹ và chỉ huy phân đội bắn rơi thêm 8 chiếc. Ngày 31/12/1973, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Nhưng điều đáng nhớ trong câu chuyện về Nguyễn Nhật Chiêu không chỉ là những con số chiến công.
Đó còn là hình ảnh một người thanh niên quê Hải Dương đã rời quê hương, học cách làm chủ một loại vũ khí hiện đại và bước vào những trận không chiến mà phía trước luôn là ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.
Nhiều năm sau chiến tranh, ông trở về với quê hương Quốc Tuấn. Những tiếng động cơ phản lực, những cuộc xuất kích và những trận không chiến năm nào đã trở thành ký ức. Nhưng câu chuyện về trận đánh ngày 23/8/1967 vẫn được nhắc lại như một minh chứng cho bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần chiến đấu của thế hệ phi công Việt Nam.
Một buổi chiều tháng Tám năm 1967, hai chiếc MiG-21 cất cánh từ Nội Bài. Trên bầu trời, họ đối mặt với một đội hình máy bay địch đông hơn. Và bằng sự bình tĩnh, lòng dũng cảm cùng cách đánh sáng tạo, những người lính quê Việt Nam đã làm nên một chiến công đáng nhớ.
Hôm nay, bầu trời Hải Dương và cả đất nước đã bình yên. Những chiếc máy bay chiến đấu năm xưa đã trở thành hiện vật lịch sử. Nhưng mỗi khi nhắc đến Nguyễn Nhật Chiêu và trận “đồng thời công kích”, thế hệ trẻ có thể hiểu thêm một điều:
Chiến thắng không chỉ đến từ vũ khí, mà còn đến từ lòng quả cảm, trí tuệ, sự hiệp đồng và quyết tâm bảo vệ Tổ quốc của những con người biết đặt vận mệnh đất nước lên trên sự sống của chính mình.
