NGUYỄN OANH (BẠCH ĐẰNG LỚN): NGƯỜI LÃNH ĐẠO KIÊN TRUNG CỦA THÀNH ỦY SÀI GÒN

1. Người chiến sĩ cách mạng kiên trung và ngọn cờ lãnh đạo tại Sài Gòn

Đồng chí Nguyễn Oanh (tên thật là Đoàn Quang Hoài), sinh năm 1910 tại huyện Gia Lâm, phủ Thuận An, tỉnh Bắc Ninh. Sinh ra từ vùng đất Bắc Bộ giàu truyền thống văn hóa và yêu nước, ông đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, dấn thân vào con đường đấu tranh giải phóng dân tộc.

Giai đoạn từ năm 1943 đến tháng 5 năm 1945 là thời kỳ cực kỳ khốc liệt của phong trào cách mạng Nam Bộ khi thực dân Pháp và phát xít Nhật tăng cường càn quét, khủng bố trắng. Trên cương vị Xứ ủy viên kiêm Bí thư Thành ủy Sài Gòn (mang bí danh Bạch Đằng lớn), đồng chí Nguyễn Oanh đã thể hiện bản lĩnh của một người lãnh đạo xuất sắc:

• Kiên cường bám trụ địa bàn nội đô và vùng ven, chắp nối lại các cơ sở Đảng bị vỡ sau Khởi nghĩa Nam Kỳ (1940).

2. Khí tiết bất khuất nơi ngục tù Côn Đảo

Suốt quá trình hoạt động, ông luôn đối mặt với hiểm nguy và sự theo dõi gắt gao của kẻ thù. Năm 1956, đồng chí Nguyễn Oanh bị chính quyền đối phương bắt giữ.

Biết ông là cán bộ cao cấp của Đảng, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man và đày ông ra "địa ngục trần gian" Côn Đảo nhằm bẻ gãy ý chí chiến đấu. Thế nhưng, trước những đòn thù tàn bạo, ông vẫn giữ trọn khí tiết của người cộng sản, nhất quyết không khai báo, bảo vệ an toàn cho cơ sở và đồng đội. Trước sự tra tấn khốc liệt của đối phương, đồng chí đã trút hơi thở cuối cùng ngay tại Côn Đảo vào năm 1956.

3. Sự tri ân và vinh danh

Sự hy sinh cao cả của đồng chí Nguyễn Oanh là một tổn thất to lớn, đồng thời là tấm gương sáng ngời về lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc. Để ghi nhớ công lao của vị cựu Bí thư Thành ủy Sài Gòn, tên của ông (Nguyễn Oanh) đã được trân trọng đặt cho một tuyến đường huyết mạch, sầm uất tại Quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh (kéo dài từ ngã sáu Gò Vấp đến cầu An Lộc).