NGUYỄN PHAN VINH – NGƯỜI THUYỀN TRƯỞNG VÀ CHUYẾN TÀU ĐỊNH MỆNH TẠI VŨNG RÔ
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đường Hồ Chí Minh trên biển là một kỳ tích có một không hai của quân và dân ta. Đó là con đường của ý chí quật cường, nơi những "Đoàn tàu không số" phải đối mặt với sóng dữ và sự bao vây gắt gao của hạm đội Mỹ. Giữa những hải trình đầy máu và hoa ấy, cái tên Nguyễn Phan Vinh đã trở thành bất tử, một biểu tượng của tinh thần "quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" trên sóng nước trùng khơi.
1. Người con của biển cả
Nguyễn Phan Vinh sinh năm 1933 tại xã Điện Nam, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – mảnh đất miền Trung giàu truyền thống cách mạng. Sinh ra và lớn lên bên bờ biển, sóng gió đại dương đã rèn luyện cho anh một cơ thể rắn rỏi và một tinh thần dũng cảm.
Năm 1954, anh tập kết ra Bắc và được tuyển chọn vào lực lượng Hải quân. Nhờ sự thông minh, quyết đoán và giỏi chuyên môn, anh sớm trở thành thuyền trưởng của những con tàu không số thuộc Lữ đoàn 125, đảm nhận nhiệm vụ vận tải vũ khí từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam. Trong suốt sự nghiệp của mình, anh đã thực hiện thành công 11 chuyến tàu, vượt qua hàng ngàn hải lý dưới sự giám sát dày đặc của tàu chiến và máy bay địch.
2. Cuộc đấu trí và đấu lực tại Hòn Hèo
Tháng 2 năm 1968, giữa lúc cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân đang ở giai đoạn quyết liệt, thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh nhận lệnh chỉ huy con tàu mang số hiệu 235 chở 14 tấn vũ khí chi viện cho chiến trường Khánh Hòa.
Đêm ngày 29/2/1968, khi tàu 235 đang âm thầm tiếp cận vùng biển Hòn Hèo thì bị địch phát hiện. Quân Mỹ huy động tới 7 tàu chiến, cùng máy bay trực thăng bao vây tứ phía. Chúng dùng pháo sáng soi rực cả một vùng biển hòng bắt sống con tàu. Trước tình thế ngặt nghèo, Phan Vinh vẫn vô cùng bình tĩnh. Anh ra lệnh cho tàu chạy lắt léo qua các rặng đá ngầm, vừa đánh trả quyết liệt, vừa khéo léo đưa tàu áp sát vào bờ để thả các bao hàng xuống biển cho quân ta thu hồi sau.
Cuộc chiến đấu không cân sức diễn ra suốt nhiều giờ đồng hồ. Tàu 235 bị trúng đạn, nhiều chiến sĩ hy sinh và bị thương. Phan Vinh biết rằng không thể đưa tàu thoát khỏi vòng vây, nhưng cũng nhất quyết không để con tàu và số vũ khí còn lại rơi vào tay giặc.
3. Khối thuốc nổ và sự hy sinh bất khuất
Sau khi lệnh cho các đồng chí còn sống sót bơi vào bờ và tìm cách rút lui, thuyền trưởng Phan Vinh cùng thợ máy Ngô Văn Thứ đã ở lại để thực hiện nhiệm vụ cuối cùng: Hủy tàu. Anh trực tiếp kích nổ khối thuốc nổ 500kg đã chuẩn bị sẵn. Một tiếng nổ kinh hoàng xé toạc màn đêm, cột lửa cao hàng chục mét bùng lên, con tàu 235 vỡ tan thành nhiều mảnh, không để lại bất cứ dấu vết gì cho kẻ thù.
Phan Vinh và đồng chí Thứ bơi được vào bờ. Tuy nhiên, quân Mỹ đã nhanh chóng đổ bộ, bao vây hòn núi nơi các anh trú ẩn. Với khẩu súng tiểu liên và vài quả lựu đạn trong tay, hai người chiến sĩ đã chống trả lại hàng tiểu đoàn địch suốt một ngày trời. Phan Vinh chiến đấu đến viên đạn cuối cùng. Anh hy sinh anh dũng ngay trên mảnh đất quê hương miền Trung vào ngày 1/3/1968.
Kẻ thù sau khi chiếm được trận địa đã phải sững sờ trước sự dũng cảm của người thuyền trưởng. Chúng không thể tin rằng chỉ với hai con người mà có thể cầm chân được cả một lực lượng hùng hậu như vậy suốt nhiều giờ.
4. Bất tử giữa đại dương
Nguyễn Phan Vinh ngã xuống khi tuổi đời mới 35, độ tuổi chín muồi của tài năng và khát vọng. Sự hy sinh của anh là minh chứng hùng hồn cho tinh thần quả cảm của những chiến sĩ "Đoàn tàu không số" – những người coi đại dương là nhà, coi tàu là trận địa và coi cái chết nhẹ tựa lông hồng.
Anh đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Để tri ân người thuyền trưởng huyền thoại, tên của anh đã được đặt cho một hòn đảo nằm trong quần đảo Trường Sa thiêng liêng – Đảo Phan Vinh. Hình ảnh anh không chỉ tồn tại trong sử sách, mà còn hiện hữu giữa ngàn trùng sóng gió, như một ngọn hải đăng soi sáng cho ý chí giữ vững chủ quyền biển đảo của thế hệ hôm nay và mai sau. Phan Vinh đã hóa thân vào sóng nước, bảo vệ vững chắc cương vực của Tổ quốc giữa lòng đại dương.
