Nguyên phi Ỷ Lan: Từ cô gái hái dâu đến bậc mẫu nghi trị quốc

Nguyên phi Ỷ Lan: Từ cô gái hái dâu đến bậc mẫu nghi trị quốc

Nguyên phi Ỷ Lan là một trong những phụ nữ tài năng và có ảnh hưởng nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Bà xuất thân từ một cô gái hái dâu nghèo ở làng Thổ Lỗi. Giai thoại kể rằng khi vua Lý Thánh Tông đi cầu tự qua vùng này, mọi người đều đổ xô ra xem, riêng bà vẫn thản nhiên đứng tựa vào gốc cây lan hái dâu. Sự điềm tĩnh và cốt cách khác thường ấy đã thu hút nhà vua, và bà được đưa vào cung. Không chỉ có nhan sắc, bà còn bộc lộ trí tuệ thông minh và lòng nhân ái bao la.

Hai lần vua Lý Thánh Tông đi chinh chiến phương Nam, Nguyên phi Ỷ Lan được giao trọng trách nhiếp chính, điều hành việc nước. Bà đã quản lý triều đình cực kỳ xuất sắc, chăm lo cho đời sống nhân dân, giữ vững an ninh quốc gia. Khi nhà vua ở ngoài trận địa lâu ngày không thắng, định rút quân về, nhưng khi nghe tin nhân dân ca ngợi sự tài giỏi của Nguyên phi ở quê nhà, vua tự thẹn mà quay lại đánh thắng giặc. Bà còn nổi tiếng với việc lấy tiền kho để chuộc những người con gái nghèo bị bán mình, rồi gả họ cho những người đàn ông góa vợ, giúp họ có gia đình êm ấm.

Dưới thời bà nhiếp chính cho con là vua Lý Nhân Tông, đất nước đạt tới cảnh thái bình thịnh trị. Bà là người bảo trợ cho Phật giáo, cho xây dựng hàng trăm ngôi chùa (chùa Bà Tấm) và chăm lo cho giáo dục, khoa cử. Với tài năng trị quốc không kém gì các bậc minh quân, bà được nhân dân tôn kính gọi là "Quan Âm nữ". Ỷ Lan là biểu tượng rực rỡ cho trí tuệ và quyền lực của phụ nữ Việt Nam, người đã chứng minh rằng lòng nhân từ và sự thông tuệ có thể ổn định giang sơn bền vững hơn cả sức mạnh vũ khí.