NGUYỄN PHONG SẮC - NGƯỜI THỔI BÙNG NGỌN LỬA XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH

Người đi vào xứ Nghệ và đánh thức sức mạnh quần chúng

Có những người đến một vùng đất xa lạ, rồi ở lại trong ký ức nơi ấy như một phần máu thịt. Nguyễn Phong Sắc là một người như vậy với Nghệ Tĩnh.

Ông tên khai sinh là Nguyễn Đình Sắc, sinh năm 1902 tại làng Bạch Mai, Hà Nội, trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Từ nhỏ, ông đã lớn lên trong không khí của một gia đình từng gắn với phong trào chống thực dân. Vì vậy, lòng yêu nước với ông không phải là điều xa lạ. Nó thấm vào tuổi thơ, vào cách nhìn đời, vào quyết định không sống một cuộc đời chỉ cho riêng mình.

Cuối năm 1926, ông gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Từ đó, Nguyễn Phong Sắc bước vào con đường hoạt động cách mạng chuyên nghiệp. Ông tham gia gây dựng tổ chức, truyền bá tư tưởng mới, hoạt động trong phong trào Thanh niên rồi Đông Dương Cộng sản Đảng.

Năm 1929, ông được phân công vào phụ trách phong trào Trung Kỳ. Đó là một nhiệm vụ không dễ. Trung Kỳ khi ấy là vùng đất có truyền thống yêu nước mạnh mẽ, nhưng phong trào còn cần tổ chức, cần đường lối, cần người kết nối các lực lượng công nhân, nông dân, thanh niên, phụ nữ, trí thức thành một sức mạnh chung.

Nguyễn Phong Sắc không đi vào Trung Kỳ như một người chỉ đạo xa cách. Ông “lăn lộn” với phong trào Vinh – Bến Thủy, Nghệ An, Hà Tĩnh. Ông tìm hiểu đời sống công nhân, nông dân, bám cơ sở, gặp gỡ cán bộ địa phương, xây dựng chi bộ, củng cố tổ chức quần chúng. Với ông, muốn phong trào mạnh thì không thể chỉ có khẩu hiệu. Phải có tổ chức bền chắc từ bên dưới.

Chỉ trong một thời gian ngắn, dưới sự chỉ đạo của ông, nhiều cơ sở Hội Thanh niên ở Nghệ An được chuyển thành chi bộ cộng sản. Các tổ chức quần chúng như Công hội đỏ, Nông hội đỏ, Sinh hội đỏ, Hội Phụ nữ giải phóng từng bước hình thành và phát triển. Từ nhà máy đến làng quê, từ đồng bằng đến miền núi, phong trào cách mạng bắt đầu có rễ sâu trong nhân dân.

Nguyễn Phong Sắc đặc biệt coi trọng báo chí và tuyên truyền. Ông chỉ đạo xuất bản nhiều tờ báo như Xích Sinh, Người lao khổ, Công Nông Binh, Chỉ đạo, Vô sản, Tranh đấu. Những tờ báo ấy không chỉ đưa tin. Chúng giúp quần chúng hiểu vì sao mình phải đứng lên, đấu tranh như thế nào và tin vào điều gì.

Năm 1930, phong trào công nông ở Nghệ Tĩnh dâng cao. Những cuộc biểu tình, đình công, đấu tranh đòi quyền sống, quyền làm người nối tiếp nhau. Đỉnh cao là phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh – một dấu mốc lớn trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Trong cao trào ấy, Nguyễn Phong Sắc được nhìn nhận là người giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, phát động và chỉ đạo phong trào.

Điều làm câu chuyện của ông đặc biệt không phải là những chiến công ồn ào, mà là năng lực đánh thức sức mạnh cơ sở. Ông hiểu rằng cách mạng không thể chỉ do vài người lãnh đạo tạo ra. Cách mạng chỉ thành sức mạnh thật sự khi nhân dân được tổ chức, được giác ngộ và tự mình bước vào hành động.

Giữa năm 1931, trong làn sóng khủng bố trắng của thực dân Pháp, Nguyễn Phong Sắc bị bắt. Dù bị tra khảo, ông vẫn giữ vững khí tiết. Ông bị xử bắn khi mới 29 tuổi. Một cuộc đời quá ngắn, nhưng đã kịp để lại dấu ấn rất sâu trong phong trào Trung Kỳ.

Nguyễn Phong Sắc không sống lâu để chứng kiến ngày độc lập. Nhưng trong gần hai năm gắn bó với Nghệ Tĩnh, ông đã góp phần dựng nên một phong trào có sức lan tỏa lớn, rèn luyện một thế hệ cán bộ, và chứng minh rằng khi nhân dân được tổ chức, những con người bình thường có thể tạo nên sức mạnh phi thường.

Với người trẻ hôm nay, câu chuyện Nguyễn Phong Sắc nhắc rằng những điều lớn lao không tự nhiên xuất hiện. Chúng được tạo nên từ công việc âm thầm: xây dựng từng nhóm nhỏ, kết nối từng con người, kiên trì giải thích, kiên trì tổ chức, kiên trì gieo niềm tin.

Không phải ai cũng là người đứng trên sân khấu lớn. Nhưng ai cũng có thể là người thắp lửa ở nơi mình đang sống, đang học, đang làm việc. Nguyễn Phong Sắc đã thắp ngọn lửa ấy ở Trung Kỳ, để rồi ngọn lửa Xô Viết Nghệ Tĩnh trở thành một dấu son trong lịch sử.

Ông ra đi khi còn rất trẻ, nhưng con đường ông mở ra không khép lại. Bởi có những người không cần sống lâu mới trở thành lớn. Họ chỉ cần sống đủ sâu, đủ dấn thân và đủ cháy với niềm tin của mình.