NGUYỄN PHÚ TRỌNG – CUỘC ĐỜI GẮN VỚI SỰ NGHIỆP LÝ LUẬN VÀ BÁO CHÍ

NGUYỄN PHÚ TRỌNG – CUỘC ĐỜI GẮN VỚI SỰ NGHIỆP LÝ LUẬN VÀ BÁO CHÍ

Trong hành trình hoạt động của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, báo chí và công tác lý luận là một phần quan trọng, gắn bó với ông trong nhiều thập kỷ. Trước khi đảm nhiệm những trọng trách cao trong Đảng và Nhà nước, ông từng có thời gian dài làm công tác nghiên cứu, biên tập và báo chí.

Nhìn lại con đường ấy cho thấy một người cán bộ lãnh đạo không chỉ cần kinh nghiệm thực tiễn mà còn cần khả năng nghiên cứu, tư duy lý luận và năng lực tổng kết thực tiễn.

1. Bắt đầu từ nghề báo

Nguyễn Phú Trọng từng công tác tại Tạp chí Cộng sản, một cơ quan lý luận chính trị quan trọng.

Công việc báo chí giúp ông có điều kiện tiếp cận nhiều vấn đề về kinh tế, xã hội, xây dựng Đảng và đời sống đất nước.

2. Báo chí gắn với nghiên cứu

Đối với một người làm công tác lý luận, viết báo không đơn thuần là truyền tải thông tin.

Đó còn là quá trình tìm hiểu, phân tích và tổng hợp các vấn đề thực tiễn.

3. Rèn luyện khả năng tư duy

Viết một bài báo có chất lượng đòi hỏi người viết phải xác định vấn đề, tìm tư liệu, phân tích và trình bày lập luận.

Quá trình ấy góp phần rèn luyện tư duy logic.

4. Coi trọng thực tiễn

Lý luận nếu tách rời thực tế sẽ khó có giá trị.

Vì vậy, nghiên cứu cần xuất phát từ những vấn đề thực tiễn của đất nước.

5. Tổng kết thực tiễn

Thực tiễn tạo ra kinh nghiệm.

Nghiên cứu lý luận giúp tổng hợp kinh nghiệm thành những nhận thức có hệ thống.

Hai quá trình này cần bổ sung cho nhau.

6. Học tập không ngừng

Con đường từ người làm báo đến nhà nghiên cứu rồi đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo cho thấy quá trình học tập và tích lũy kinh nghiệm lâu dài.

Đó là bài học về sự kiên trì trong học tập.

7. Đọc và nghiên cứu

Công tác lý luận đòi hỏi phải đọc nhiều.

Người nghiên cứu cần tiếp cận các tài liệu lịch sử, chính trị, kinh tế, xã hội và những vấn đề mới của thời đại.

8. Tư duy hệ thống

Những vấn đề lớn của đất nước thường không tồn tại riêng lẻ.

Kinh tế liên quan đến xã hội.

Xã hội liên quan đến giáo dục.

Giáo dục liên quan đến nguồn nhân lực.

Vì vậy, cần nhìn nhận vấn đề một cách tổng thể.

9. Lý luận phải gắn với hành động

Lý luận chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp nhận thức đúng và định hướng hành động.

Đó là yêu cầu quan trọng đối với công tác nghiên cứu.

10. Viết để phục vụ công việc

Viết không chỉ nhằm thể hiện kiến thức.

Những bài viết có giá trị cần góp phần làm rõ vấn đề và hỗ trợ quá trình nhận thức, hoạch định chính sách.

11. Cẩn trọng với thông tin

Người làm báo và nghiên cứu phải chú ý đến độ chính xác của thông tin.

Một thông tin sai có thể dẫn đến nhận thức sai.

12. Tôn trọng sự thật

Báo chí và nghiên cứu đều cần coi trọng tính trung thực.

Sự thật là nền tảng để tạo nên giá trị của một tác phẩm báo chí hoặc công trình nghiên cứu.

13. Khả năng diễn đạt

Một tư tưởng dù đúng nhưng nếu trình bày khó hiểu sẽ khó đến được với người đọc.

Vì vậy, người viết cần biết lựa chọn ngôn ngữ phù hợp.

14. Viết ngắn nhưng có chiều sâu

Một bài viết tốt không nhất thiết phải dài.

Quan trọng là xác định đúng vấn đề, có luận điểm rõ ràng và đưa ra những phân tích có cơ sở.

15. Gắn lý luận với lịch sử

Lịch sử cung cấp nhiều kinh nghiệm.

Nghiên cứu lịch sử giúp con người hiểu nguồn gốc của những vấn đề hiện tại.

16. Nhìn nhận vấn đề trong bối cảnh

Không nên đánh giá một sự kiện chỉ bằng góc nhìn của hiện tại.

Cần đặt nó trong hoàn cảnh lịch sử, kinh tế và xã hội cụ thể.

17. Tư duy phản biện

Nghiên cứu đòi hỏi khả năng xem xét nhiều chiều.

Không nên vội vàng kết luận khi chưa có đủ thông tin.

18. Kiên trì với nghiên cứu

Nghiên cứu là công việc đòi hỏi thời gian.

Có những vấn đề phải mất nhiều năm mới có thể hiểu đầy đủ.

19. Kết hợp kinh nghiệm và tri thức

Kinh nghiệm thực tế giúp con người hiểu công việc.

Tri thức lý luận giúp hệ thống hóa kinh nghiệm.

Sự kết hợp của hai yếu tố này tạo nên năng lực lãnh đạo và quản lý.

20. Từ báo chí đến công tác lãnh đạo

Quá trình làm báo và nghiên cứu giúp Nguyễn Phú Trọng có nền tảng để tiếp cận nhiều vấn đề lớn.

Sau này, khi đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo, nền tảng đó tiếp tục được thể hiện trong cách ông trình bày và phân tích các vấn đề.

21. Quan tâm công tác lý luận

Trong thời gian giữ các trọng trách lãnh đạo, Nguyễn Phú Trọng nhiều lần nhấn mạnh vai trò của công tác lý luận.

Theo tinh thần đó, lý luận cần tiếp tục được bổ sung, phát triển từ thực tiễn.

22. Chống giáo điều

Lý luận không nên được hiểu một cách máy móc.

Cần vận dụng phù hợp với điều kiện cụ thể của đất nước và từng giai đoạn.

23. Chống kinh nghiệm chủ nghĩa

Ngược lại, chỉ dựa vào kinh nghiệm mà thiếu tổng kết lý luận cũng có hạn chế.

Do đó, thực tiễn và lý luận cần gắn bó với nhau.

24. Nghiên cứu những vấn đề mới

Thế giới luôn thay đổi.

Công nghệ, kinh tế, quan hệ quốc tế và đời sống xã hội đều xuất hiện những vấn đề mới.

Công tác lý luận cần nghiên cứu và giải thích những thay đổi đó.

25. Đào tạo thế hệ nghiên cứu trẻ

Muốn phát triển công tác lý luận cần có đội ngũ kế cận.

Thế hệ trẻ cần được khuyến khích đọc, nghiên cứu, phản biện và sáng tạo.

26. Bài học cho giáo viên

Đối với giáo viên, tinh thần nghiên cứu cũng rất cần thiết.

Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn cần:

• Đọc thêm tài liệu.

27. Bài học cho học sinh

Học sinh cũng có thể rèn luyện tư duy nghiên cứu bằng cách:

Đặt câu hỏi – tìm thông tin – kiểm chứng – phân tích – đưa ra kết luận.

Đó chính là nền tảng của tư duy khoa học.

28. Dấu ấn trong sự nghiệp Nguyễn Phú Trọng

Nguyễn Phú Trọng qua đời ngày 19 tháng 7 năm 2024.

Nhìn lại sự nghiệp của ông, có thể thấy dấu ấn của báo chí, nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn xuyên suốt nhiều giai đoạn công tác.

Đây là một khía cạnh đáng chú ý bên cạnh vai trò lãnh đạo chính trị của ông.

29. Bài học về tri thức

Con đường từ người làm chuyên môn đến người đảm nhiệm trọng trách lớn cho thấy tri thức có vai trò quan trọng trong quá trình trưởng thành.

Muốn làm tốt công việc, mỗi người cần liên tục học hỏi và tích lũy kinh nghiệm.

30. Tri thức để phụng sự

Giá trị cao nhất của tri thức không chỉ nằm ở bằng cấp hay danh hiệu.

Tri thức cần được sử dụng để giải quyết vấn đề, nâng cao chất lượng công việc và tạo ra những giá trị tích cực cho xã hội.

Lời kết

Cuộc đời hoạt động của Nguyễn Phú Trọng cho thấy một hành trình gắn bó lâu dài với báo chí, nghiên cứu và công tác lý luận, trước khi ông đảm nhiệm những trọng trách cao hơn.

Thực tiễn là nguồn gốc của nhận thức; lý luận giúp tổng kết thực tiễn; còn tri thức chỉ thực sự có ý nghĩa khi được vận dụng để phục vụ con người và xã hội.

Đó là bài học không chỉ dành cho những người làm công tác nghiên cứu mà còn có ý nghĩa với giáo viên, học sinh và tất cả những ai muốn không ngừng học hỏi, đổi mới và hoàn thiện bản thân.