NGUYỄN PHÚ TRỌNG VÀ TINH THẦN TỰ PHÊ BÌNH, TỰ SỬA CHỮA
NGUYỄN PHÚ TRỌNG VÀ TINH THẦN TỰ PHÊ BÌNH, TỰ SỬA CHỮA
NGUYỄN PHÚ TRỌNG VÀ TINH THẦN TỰ PHÊ BÌNH, TỰ SỬA CHỮA
Trong quá trình hoạt động và lãnh đạo, Nguyễn Phú Trọng đặc biệt coi trọng việc tự nhìn nhận, tự sửa chữa khuyết điểm. Theo ông, một tổ chức muốn vững mạnh không thể chỉ nhìn vào những thành tích đã đạt được mà phải thường xuyên nhận diện hạn chế, thẳng thắn đối diện với sai sót và tìm cách khắc phục.
Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và trở thành một nội dung đáng chú ý trong tư duy lãnh đạo của ông.
1. Không có tổ chức nào hoàn hảo
Trong thực tế, bất kỳ tổ chức nào cũng có thể xuất hiện những hạn chế.
Điều quan trọng không phải là khẳng định mình không có khuyết điểm, mà là có dám nhìn thẳng vào khuyết điểm hay không.
Theo tinh thần Nguyễn Phú Trọng nhiều lần nhấn mạnh, phải nhìn nhận vấn đề một cách khách quan và cầu thị.
2. Tự phê bình là để tiến bộ
Tự phê bình không nhằm hạ thấp cá nhân.
Mục tiêu là giúp mỗi người nhận ra những điểm chưa tốt để sửa chữa.
Nếu biết nhận sai và sửa sai, cá nhân có thể tiến bộ, tổ chức cũng có thể trở nên vững mạnh hơn.
3. Phê bình phải có tính xây dựng
Phê bình không nên biến thành công cụ để công kích cá nhân.
Một lời phê bình có giá trị phải chỉ ra được:
Khuyết điểm ở đâu.
Nguyên nhân là gì.
Hậu quả ra sao.
Cách khắc phục thế nào.
4. Dám nhìn thẳng vào sự thật
Một trong những yêu cầu quan trọng là không né tránh những vấn đề khó.
Nếu một sai phạm tồn tại mà tổ chức cố tình không nhìn nhận, vấn đề có thể trở nên nghiêm trọng hơn.
Vì vậy, cần có tinh thần thẳng thắn, trung thực và trách nhiệm.
5. Không che giấu khuyết điểm
Che giấu sai phạm có thể khiến hậu quả kéo dài.
Một tổ chức mạnh phải có khả năng phát hiện vấn đề và xử lý kịp thời.
Đó cũng là lý do công tác kiểm tra, giám sát được đặc biệt coi trọng.
6. “Tự soi, tự sửa”
Cụm từ “tự soi, tự sửa” trở thành một cách diễn đạt quen thuộc trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
“Tự soi” là nhìn lại bản thân.
“Tự sửa” là chủ động khắc phục những hạn chế đã nhận ra.
7. Người cán bộ phải tự rèn luyện
Không thể chỉ chờ tổ chức kiểm tra mới sửa chữa.
Mỗi cán bộ cần chủ động tự rèn luyện.
Đó là quá trình thường xuyên, từ cách làm việc, thái độ ứng xử đến việc sử dụng quyền hạn.
8. Nêu gương từ người đứng đầu
Tinh thần tự phê bình càng có ý nghĩa đối với người đứng đầu.
Lãnh đạo phải dám nhận trách nhiệm.
Không nên đổ lỗi cho cấp dưới khi vấn đề thuộc phạm vi mình quản lý.
9. Trách nhiệm với khuyết điểm
Một người lãnh đạo có trách nhiệm phải biết nhận phần trách nhiệm của mình.
Điều này góp phần tạo ra văn hóa trách nhiệm trong tổ chức.
10. Chống bệnh thành tích
Bệnh thành tích khiến người ta chỉ muốn nói về kết quả tốt mà không muốn nhắc đến hạn chế.
Nếu kéo dài, tổ chức có thể đánh giá sai tình hình.
Tự phê bình thực chất là một cách chống bệnh thành tích.
11. Chống hình thức
Một cuộc kiểm điểm chỉ có giá trị khi người tham gia thực sự nhìn nhận vấn đề.
Nếu chỉ đọc báo cáo có sẵn và đưa ra những lời nhận xét chung chung, việc kiểm điểm sẽ khó tạo ra thay đổi thực chất.
12. Kiểm điểm phải gắn với hành động
Sau khi nhận diện khuyết điểm, bước tiếp theo phải là sửa chữa.
Nếu chỉ nhận lỗi nhưng không thay đổi cách làm thì việc tự phê bình chưa đạt mục tiêu.
13. Kỷ luật để giáo dục
Trong xây dựng tổ chức, kỷ luật không chỉ nhằm xử lý.
Kỷ luật còn có tác dụng giáo dục, giúp cá nhân nhận thức rõ trách nhiệm và giúp tổ chức rút kinh nghiệm.
14. Nghiêm minh nhưng nhân văn
Xử lý sai phạm cần bảo đảm tính nghiêm minh.
Nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn là xây dựng một tổ chức tốt hơn, chứ không phải chỉ tìm kiếm hình thức trừng phạt.
15. Không có vùng cấm
Trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh nguyên tắc không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Điều này cũng thể hiện yêu cầu tổ chức phải có khả năng tự kiểm tra và xử lý sai phạm ở mọi cấp.
16. Kiểm tra để phát hiện
Tự phê bình cần kết hợp với kiểm tra, giám sát.
Bởi đôi khi cá nhân không nhận ra đầy đủ hạn chế của mình.
Kiểm tra từ tổ chức có thể giúp phát hiện những vấn đề còn tồn tại.
17. Giám sát thường xuyên
Giám sát thường xuyên giúp hạn chế tình trạng sai phạm kéo dài.
Một cán bộ nếu biết rằng công việc luôn được kiểm tra sẽ có ý thức trách nhiệm cao hơn.
18. Phòng ngừa quan trọng hơn xử lý
Tốt nhất là phát hiện sai phạm khi mới bắt đầu.
Nếu để một vấn đề nhỏ trở thành vụ việc lớn, chi phí xử lý và hậu quả xã hội sẽ cao hơn.
19. Gắn tự phê bình với công tác cán bộ
Tự phê bình cũng là một yếu tố trong đánh giá cán bộ.
Một cán bộ biết nhận khuyết điểm và sửa chữa có thể trưởng thành qua thực tiễn.
Ngược lại, người luôn né tránh trách nhiệm sẽ khó tạo được niềm tin.
20. Học hỏi từ sai lầm
Sai lầm nếu được nhìn nhận đúng có thể trở thành bài học.
Một tổ chức cần biết rút kinh nghiệm từ những vụ việc đã xảy ra để tránh lặp lại.
21. Không đổ lỗi
Một biểu hiện tiêu cực là khi xảy ra vấn đề, mọi người tìm cách đẩy trách nhiệm cho người khác.
Tinh thần tự phê bình yêu cầu mỗi người trước hết phải xem xét phần trách nhiệm của mình.
22. Đặt lợi ích chung lên trên
Khi lợi ích cá nhân được đặt quá cao, con người dễ tìm cách né tránh khuyết điểm.
Ngược lại, nếu đặt lợi ích chung lên trên, việc nhận lỗi và sửa sai sẽ trở nên có ý nghĩa hơn.
23. Tự phê bình trong thời đại mới
Trong xã hội hiện đại, thông tin được lan truyền nhanh chóng.
Một sai sót của cán bộ hoặc cơ quan có thể nhanh chóng được xã hội biết đến.
Vì vậy, tinh thần tự kiểm tra và tự sửa chữa càng cần thiết.
24. Trách nhiệm trước nhân dân
Cán bộ không chỉ chịu trách nhiệm trước tổ chức.
Còn phải chịu trách nhiệm trước nhân dân về việc thực hiện nhiệm vụ.
Nếu sai phạm ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân, việc sửa chữa càng cần được tiến hành nghiêm túc.
25. Từ cá nhân đến tổ chức
Tự phê bình bắt đầu từ mỗi cá nhân nhưng kết quả cuối cùng hướng tới xây dựng tổ chức.
Mỗi người tốt hơn thì tổ chức có điều kiện tốt hơn.
26. Từ tổ chức đến hệ thống
Một tổ chức tự chỉnh đốn tốt sẽ góp phần xây dựng hệ thống chính trị lành mạnh.
Do đó, xây dựng Đảng không thể chỉ dừng ở một cá nhân hoặc một đơn vị.
27. Tự đổi mới
Tự phê bình không chỉ để sửa lỗi.
Nó còn giúp tổ chức nhận ra những cách làm đã không còn phù hợp.
Từ đó, có thể đổi mới phương thức hoạt động.
28. Dấu ấn trong tư duy của Nguyễn Phú Trọng
Nguyễn Phú Trọng nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng, trong đó có việc tự soi, tự sửa, nâng cao trách nhiệm nêu gương và giữ nghiêm kỷ luật.
Đây là một trong những nội dung xuyên suốt trong quá trình lãnh đạo của ông.
29. Những bài học có thể rút ra
Từ tinh thần tự phê bình, có thể rút ra một số bài học:
Một là: phải dám nhìn thẳng vào sự thật.
Hai là: không che giấu khuyết điểm.
Ba là: nhận trách nhiệm khi có sai sót.
Bốn là: sửa chữa bằng hành động cụ thể.
Năm là: thường xuyên kiểm tra và rút kinh nghiệm.
30. Tự sửa để tiến bộ
Nguyễn Phú Trọng qua đời ngày 19 tháng 7 năm 2024.
Nhìn lại những quan điểm của ông về xây dựng Đảng, tinh thần tự phê bình và tự sửa chữa có ý nghĩa đáng chú ý.
Một tổ chức muốn phát triển không thể chỉ tự hào về thành tích.
Cần có khả năng nhận diện hạn chế, sửa chữa sai lầm và không ngừng hoàn thiện.
Lời kết
Tự phê bình không phải là yếu đuối; dám nhận khuyết điểm và sửa chữa mới là biểu hiện của trách nhiệm.
Đối với mỗi cá nhân, “tự soi, tự sửa” giúp hoàn thiện bản thân.
Đối với tổ chức, đó là cơ chế để tự chỉnh đốn.
Đối với đội ngũ cán bộ, đó là yêu cầu để giữ gìn phẩm chất và uy tín.
Và đối với một hệ thống, khả năng tự sửa chữa chính là một trong những điều kiện quan trọng để duy trì sức sống và thích ứng với những yêu cầu mới.
Nhìn thẳng vào khuyết điểm để sửa mình, sửa tổ chức và phục vụ nhân dân tốt hơn – đó là một thông điệp có ý nghĩa khi nhìn lại tư duy xây dựng Đảng của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
