Nguyễn Phú Vỵ
nh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (LLVTND) Nguyễn Phú Vỵ (1919 – 1999) là một trong những người chỉ huy bộ binh kiên cường, mưu trí và dũng cảm bậc nhất của Đại đoàn 308 (Đại đoàn Quân Tiên phong). Sinh ra tại xã Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội, ông nhập ngũ năm 1945 và trưởng thành từ chiến sĩ tự vệ Hà Nội lên Tiểu đoàn trưởng thuộc Trung đoàn 88 (Trung đoàn Tu Vũ). Trải qua nhiều chiến dịch lịch sử tại Bắc Bộ, tên tuổi của ông gắn liền với lối đánh "tiêu diệt gọn", "vây lấn tấn diệt" và bản lĩnh chỉ huy kiệt xuất nơi tiền tuyến.
Bản lĩnh người chỉ huy qua các chiến dịch tiền đề
Chiến dịch Biên Giới (1950): Trực tiếp chỉ huy đại đội thuộc Trung đoàn 88 tham gia đánh chặn quân viện Bát-ta-ni (Légion) trên Đường số 4, Nguyễn Phú Vỵ chỉ huy đơn vị bám sát địa hình rừng núi, kiên cường đánh bẻ gãy nhiều đợt tiến công của quân Pháp, góp phần quan trọng vào thắng lợi cô lập và tiêu diệt hai binh đoàn Le Page và Charton.
Chiến dịch Hòa Bình (1951 – 1952): Trong trận đánh vây lấn căn cứ Tu Vũ bên sông Đà – trận then chốt mở màn chiến dịch, ông chỉ huy tiểu đội đột kích xé rào, đánh sập các lô kố góc. Sự dũng cảm của ông đã truyền cảm hứng để Trung đoàn 88 đánh tan cứ điểm kiên cố của Pháp, từ đó Trung đoàn vinh dự mang danh hiệu "Trung đoàn Tu Vũ".
Cột mốc lịch sử tại Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954)
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Nguyễn Phú Vỵ đảm nhiệm vị trí Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 29, Trung đoàn 88, Đại đoàn 308. Tiểu đoàn của ông được giao những nhiệm vụ tác chiến ở các trọng điểm khốc liệt nhất.
Trận đánh đồn Độc Lập (14 – 15/3/1954): Ngay sau khi đồn Him Lam bị tiêu diệt, Tiểu đoàn 29 của Nguyễn Phú Vỵ nhận lệnh phối hợp cùng Đại đoàn 312 tiến công trung tâm phòng ngự Độc Lập. Dưới làn đạn pháo dày đặc của Pháp, ông bình tĩnh chỉ huy các mũi xung phong mở cửa mở, thọc sâu dập tắt các ổ đại liên, tiêu diệt gọn tiểu đội Bắc Phi đồn trú, làm chủ cứ điểm Độc Lập trong đêm 14 rạng sáng 15/3.
Chiến thuật "Thắt bọng" tại đồi C1 và Tây Mường Thanh (tháng 4/1954): Khi chiến dịch chuyển sang giai đoạn 2 - đánh giằng co và vây lấn, Tiểu đoàn 29 nhận nhiệm vụ thắt chặt vòng vây phía Tây sân bay Mường Thanh. Nguyễn Phú Vỵ chỉ đạo bộ đội kiên trì đào hệ thống giao thông hào áp sát hàng rào địch, tổ chức các tổ bắn xỉa và tập kích đêm.
Ông sáng tạo ra lối đánh "thắt bọng" (siết chặt giao thông hào bao vây cứ điểm), cắt đứt hoàn toàn nguồn viện trợ lương thực và nước uống của quân Pháp từ trung tâm Mường Thanh ra các cứ điểm ngoại vi.
Dưới sự chỉ huy của ông, Tiểu đoàn 29 đã bẻ gãy hàng chục đợt phản kích của các đơn vị dù Pháp, bảo vệ vững chắc từng mét hào, đẩy tập đoàn cứ điểm Mường Thanh vào thế hoàn toàn bị cô lập.
Dấu ấn và sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước
Trong suốt giai đoạn kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Phú Vỵ nổi tiếng là một người cán bộ "miệng nói tay làm", luôn có mặt ở những nơi gian khổ, ác liệt nhất để động viên và trực tiếp chỉ huy chiến sĩ. Lối đánh của ông là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tư duy quân sự sắc bén, kỷ luật nghiêm minh và tình thương yêu đồng đội sâu sắc.
Ngày 31/8/1955, đồng chí Nguyễn Phú Vỵ vinh dự được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba khi đang đảm nhiệm chức vụ Trung đoàn phó thuộc Đại đoàn 308.
Tấm gương quả cảm và tư duy tác chiến mưu trí của Anh hùng Nguyễn Phú Vỵ là minh chứng ngời sáng cho truyền thống "Quyết chiến - Quyết thắng" của Quân đội Nhân dân Việt Nam, góp phần làm nên thiên sử thi lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.
