Nguyễn Quang Bích

Nguyễn Quang Bích (tự Hàm Huy, hiệu Ngư Phong) sinh năm 1832 tại Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Ông xuất thân từ một gia đình nhà nho nghèo hiếu học, bản thân đỗ Hoàng giáp năm 1869, nổi tiếng thanh liêm, cương trực và được triều đình thăng tiến bổ nhiệm làm Tuần phủ tỉnh Hưng Hóa ở vùng vùng núi Bắc Kỳ. Quá trình hoạt động chống Pháp của ông đạt đỉnh cao từ năm 1884; khi thành Hưng Hóa bị Pháp đánh chiếm, ông kiên quyết kháng lệnh bãi binh cầu hòa của triều đình, ôm ấn tín rút quân lên vùng núi rừng Tây Bắc xây dựng chiến khu kháng chiến. Công lao vĩ đại của ông là đứng ra làm Thủ lĩnh tối cao của phong trào Cần Vương vùng Tây Bắc, chủ động liên kết hợp tác chặt chẽ với đồng bào các dân tộc thiểu số (Thái, Mường, Dao) tiến hành chiến tranh du kích kiên cường chống Pháp suốt nhiều năm liền. Về kết cục, sau thời gian dài chịu đựng gian khổ bám trụ chiến đấu khiến quân Pháp kinh hồn bạt vía, ông lâm bệnh nặng và qua đời ngay tại căn cứ núi rừng Yên Bái vào ngày 15 tháng 12 năm 1890. Ông được lịch sử tôn vinh là biểu tượng của lòng trung kiên và tinh thần đại đoàn kết dân tộc biên cương.