Nguyễn Quang Hồng: Nhà nghiên cứu Hán Nôm với hành trình gìn giữ chữ Nôm

Nguyễn Quang Hồng, tên gọi khác là Quảng Nguyên, sinh ngày 1 tháng 10 năm 1940 tại xã Duy Trung, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Tốt nghiệp phổ thông hạng ưu năm 1959, ông được cử sang Trung Quốc theo học ngành Ngôn ngữ học tại Đại học Bắc Kinh.

Sau khi tốt nghiệp năm 1965, ông trở về Hà Nội và tình nguyện nhận công tác tại Trường Đại học Sư phạm Vinh. Năm 1970, ông tiếp tục theo học nghiên cứu sinh tại Đại học tổng hợp Moskva Lomonosov, nơi ông bảo vệ luận án Phó tiến sĩ vào cuối năm 1974.

Năm 1985, luận án Tiến sĩ khoa học của ông được đánh giá xuất sắc. Cùng năm, ông chuyển về Viện Nghiên cứu Hán Nôm và giữ chức Phó Viện trưởng từ năm 1986 đến năm 1991, đồng thời đảm nhiệm nhiều trọng trách trong các hội nghề nghiệp và hội đồng chuyên môn.

Trong sự nghiệp, ông được giới khoa học xã hội đánh giá là chuyên gia hàng đầu về ngôn ngữ học và nghiên cứu Hán Nôm. Cuốn Khái luận văn tự học chữ Nôm giúp ông nhận Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ năm 2017.

Công trình Tự điển chữ Nôm dẫn giải gồm hai tập, sưu tầm 9.450 chữ Nôm từ 124 tác phẩm và văn bản khác nhau, được xem là bộ từ điển chữ Nôm đồ sộ và khoa học nhất hiện nay. Ông đã mất nhiều năm sưu tầm, phiên âm và khảo cứu, qua đó góp phần đưa đến Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2022.

Nguyễn Quang Hồng qua đời ngày 7 tháng 10 năm 2025 tại Hà Nội. Cuộc đời ông là tấm gương về sự kiên trì học tập và tận tụy với nghề, cho thấy việc bền bỉ gìn giữ vốn văn hóa dân tộc có ý nghĩa lâu dài với thế hệ trẻ hôm nay.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Nguyễn Quang Hồng" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Quang_H%E1%BB%93ng), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.