NGUYỄN QUANG LỘC – TỪ NGƯỜI HỌC TRÒ ĐẾN NGƯỜI ANH HÙNG

Có những người bước vào lịch sử khi tuổi đời còn rất trẻ. Họ rời mái trường, rời gia đình và những ước mơ bình dị để lên đường khi đất nước đang trong những năm tháng chiến tranh.

Nguyễn Quang Lộc là một người như thế.

Sinh năm 1953 tại xã Tân Dân, huyện Hạc Trì, tỉnh Phú Thọ (nay thuộc phường Dữu Lâu, thành phố Việt Trì), Nguyễn Quang Lộc lớn lên trong những năm đất nước còn chia cắt. Khi vừa hoàn thành lớp 10 tại Trường cấp 3 Việt Trì, chàng trai trẻ đứng trước một lựa chọn lớn của cuộc đời. Tháng 8 năm 1971, ở tuổi 18, ông tạm gác việc học để lên đường nhập ngũ.

Ngày Nguyễn Quang Lộc lên đường cũng là thời điểm miền Bắc chịu ảnh hưởng của trận lũ lịch sử năm 1971. Những chuyến thuyền đưa các thanh niên rời quê trong dòng nước lũ. Phía sau họ là gia đình, là mái nhà thân thuộc và những năm tháng học trò vừa mới khép lại. Đêm đầu tiên xa nhà, Nguyễn Quang Lộc cùng đồng đội phải đi bộ theo đường tàu, có những đoạn phải lội qua nước ngập. Chàng trai 18 tuổi ấy có lẽ chưa thể biết rằng chuyến đi này sẽ làm thay đổi cả cuộc đời mình. Từ một học sinh, ông trở thành người lính. Nhưng điều đặc biệt là ước mơ học tập vẫn không mất đi.

Nguyễn Quang Lộc được biên chế về Đại đội 3, Tiểu đoàn 172, Quân chủng Phòng không - Không quân. Tại đây, ông được huấn luyện để sử dụng một loại khí tài mới của quân đội ta lúc bấy giờ. Những ngày huấn luyện diễn ra trong điều kiện khó khăn và bí mật. Bộ đội phải tận dụng điều kiện thực tế để học tập, rèn luyện. Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, trong quá trình huấn luyện, Nguyễn Quang Lộc luôn thể hiện tinh thần ham học hỏi và kiên trì rèn luyện. Ông vừa học kỹ thuật, vừa thực hành nhiều lần để nắm chắc nhiệm vụ được giao. Điều đó cho thấy một bài học quan trọng: người lính muốn hoàn thành nhiệm vụ không chỉ cần lòng dũng cảm mà còn cần tri thức, sự chính xác và tinh thần học hỏi không ngừng.

Sau thời gian huấn luyện, tháng 2 năm 1972, Nguyễn Quang Lộc cùng đơn vị vào chiến trường miền Đông Nam Bộ. Những trận chiến đầu tiên đã thử thách người lính trẻ. Trong năm 1972, ông lập những chiến công đầu tiên trên chiến trường. Ngày 13 tháng 5 năm 1972, tại khu vực Dầu Tiếng, Nguyễn Quang Lộc lập công trong trận đánh đầu tiên của đời quân ngũ. Sau đó, ông tiếp tục tham gia nhiều trận chiến và lập thêm những chiến công.

Ngày 11 tháng 11 năm 1972, ông tiếp tục lập công trong một trận đánh tại khu vực Dầu Tiếng. Đến ngày 18 tháng 12 năm 1973, Nguyễn Quang Lộc lại lập chiến công tại khu vực Kiến Đức, tỉnh Quảng Đức, nay thuộc tỉnh Đắk Nông. Những chiến công nối tiếp nhau. Từ một người lính trẻ mới rời ghế nhà trường, Nguyễn Quang Lộc từng bước trưởng thành trong thực tế chiến trường.

Điều khiến câu chuyện về Nguyễn Quang Lộc trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở những chiến công. Đó còn là câu chuyện về một người trẻ không từ bỏ việc học. Ngay cả khi đã trở thành người lính, ông vẫn giữ khát vọng được học tập, tìm hiểu và rèn luyện. Chính tinh thần ấy giúp ông ngày càng trưởng thành về chuyên môn và bản lĩnh. Có lẽ đối với Nguyễn Quang Lộc, việc học không chỉ là những trang sách dưới mái trường. Trong hoàn cảnh chiến tranh, học còn là học từ đồng đội, học từ thực tế, học từ những khó khăn và cả những lần chưa thành công. Mỗi ngày rèn luyện là một ngày ông chuẩn bị tốt hơn cho nhiệm vụ của mình.

Mùa xuân năm 1975. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy diễn ra trên khắp chiến trường. Nguyễn Quang Lộc cùng đồng đội nhận lệnh hành quân về Sài Gòn, tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh. Ngày 25 tháng 4 năm 1975, tổ chiến đấu của ông áp sát khu vực Gò Vấp và triển khai nhiệm vụ. Sáng 29 tháng 4 năm 1975, bầu trời Sài Gòn vẫn còn những hoạt động quân sự căng thẳng. Khoảng 9 giờ 30 phút, một chiếc máy bay C-119 xuất hiện trên khu vực chiến đấu. Nguyễn Quang Lộc cùng đồng đội thực hiện nhiệm vụ được giao. Chiến công ấy góp phần khống chế hoạt động của máy bay đối phương tại khu vực sân bay Tân Sơn Nhất và hỗ trợ lực lượng tiến công của ta. Chỉ một ngày sau, ngày 30 tháng 4 năm 1975, miền Nam được giải phóng, đất nước bước vào thời kỳ thống nhất. Người lính trẻ năm nào đã đi qua những năm tháng chiến tranh và chứng kiến ngày đất nước hòa bình.

Chiến tranh kết thúc không có nghĩa là cuộc đời người lính dừng lại. Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Quang Lộc chuyển ngành và tiếp tục học tập tại Tiệp Khắc trước đây. Sau khi trở về nước, ông công tác tại Công ty Cấp thoát nước Vĩnh Phúc và sau đó làm việc tại Nhà máy nước huyện Tam Đảo. Ông nghỉ hưu năm 2009. Điều đáng quý là khi trở về cuộc sống đời thường, người lính năm xưa vẫn giữ tinh thần trách nhiệm và tích cực tham gia các hoạt động tại địa phương. Năm 2018, Nguyễn Quang Lộc được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Có một điều rất đẹp trong câu chuyện về Nguyễn Quang Lộc. Ông bước vào chiến tranh khi mới 18 tuổi – độ tuổi của một học sinh vừa rời mái trường. Ông trở về sau chiến tranh với những chiến công, nhưng vẫn tiếp tục học tập và làm việc trong cuộc sống hòa bình. Điều đó khiến câu chuyện về ông không chỉ là câu chuyện về một người lính. Đó còn là câu chuyện về một người trẻ biết học tập, biết rèn luyện và biết sống có trách nhiệm với đất nước. Từ trang vở của một học sinh đến những năm tháng quân ngũ, rồi trở về với cuộc sống đời thường, Nguyễn Quang Lộc đã trải qua một hành trình đặc biệt.

Ngày nay, chúng ta được sống trong hòa bình và có điều kiện học tập tốt hơn rất nhiều. Nhìn lại câu chuyện của Nguyễn Quang Lộc, em hiểu rằng tuổi trẻ là quãng thời gian quý giá để học tập, rèn luyện và chuẩn bị cho tương lai. Người anh hùng năm xưa đã từng là một học sinh như bao người trẻ khác. Điều làm nên dấu ấn của ông không chỉ là những chiến công, mà còn là ý chí vươn lên, tinh thần học tập và trách nhiệm đối với đất nước. Chiến tranh đã lùi xa. Những tiếng bom, tiếng súng chỉ còn trong ký ức và những trang sách lịch sử. Nhưng câu chuyện về những người trẻ như Nguyễn Quang Lộc vẫn còn ý nghĩa đối với thế hệ hôm nay. Bởi lịch sử không chỉ nhắc chúng ta nhớ về quá khứ. Lịch sử còn nhắc mỗi người trẻ phải biết trân trọng hòa bình và sống xứng đáng với những gì thế hệ đi trước đã cống hiến.

NGUỒN THAM KHẢO

1. Báo Quân đội nhân dân, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Quang Lộc: Vững chí học tập, sáng ngời chiến công, 21/6/2026. (Quân Đội Nhân Dân)