NGUYỄN QUANG SÁNG: NGƯỜI LÃI CHÈO TRÊN DÒNG SÔNG CHỮ VÀ NHÀ VĂN CỦA NHỮNG TRÁI TIM RỰC LỬA

NGUYỄN QUANG SÁNG: NGƯỜI LÃI CHÈO TRÊN DÒNG SÔNG CHỮ VÀ NHÀ VĂN CỦA NHỮNG TRÁI TIM RỰC LỬA

Có những người con mà tên tuổi họ đã hòa làm một với phù sa của dòng sông mẹ. Với An Giang, đó chính là Nguyễn Quang Sáng – người đàn ông với gương mặt rạn dày nắng gió, đôi mắt sắc sảo và một trái tim chưa bao giờ thôi rực cháy ngọn lửa của "thời hoa đỏ". Ông không cầm súng ở tuyến đầu như những anh hùng lực lượng vũ trang, nhưng ngòi bút của ông chính là một thứ vũ khí thượng thặng, tạc nên hình tượng những con người Nam Bộ bất khuất, khiến cả thế giới phải nghiêng mình.

Từ cù lao xanh đến những năm tháng "đỏ lửa"

Sinh ra tại Mỹ Luông (Chợ Mới), nơi những vườn cây trái xanh mướt soi bóng xuống dòng sông Tiền, cậu bé Sáng đã sớm mang trong mình cái chất hào sảng, bộc trực của người dân vùng đất An Giang. Nhưng rồi, biến cố lịch sử đã đẩy thế hệ ông vào một cuộc trường chinh vĩ đại. Trong tư cách một người làm báo lâu năm, tôi nhìn thấy ở Nguyễn Quang Sáng một "người lính đặc biệt". Ông tham gia kháng chiến từ năm 1946 khi mới 14 tuổi. "Thời hoa đỏ" của ông không phải là những con chữ bóng bẩy trong phòng văn, mà là những đêm hành quân xuyên rừng rậm miền Tây, là những ngày sống giữa ranh giới mong manh của cái chết và sự sống. Chính hơi thở nồng nặc mùi thuốc súng và khói bom đã nhào nặn nên một văn phong Nguyễn Quang Sáng vừa gai góc, vừa đẫm lệ, vừa tràn đầy kiêu hãnh.

"Chiếc lược ngà" – Biểu tượng của tình yêu giữa lòng cuộc chiến

Nhắc đến Nguyễn Quang Sáng, không thể không nhắc đến Chiếc lược ngà. Đây chính là đóa hoa rực rỡ nhất trong vườn hoa cách mạng của ông. Giữa những trận càn khốc liệt tại chiến trường An Giang và miền Tây Nam Bộ, ông đã tìm thấy một viên ngọc quý: Tình phụ tử. Trong một bài phóng sự chân dung, tôi từng muốn hỏi ông rằng làm sao có thể viết về nỗi đau chia lìa một cách dịu dàng đến thế? Câu trả lời nằm ở bản thân cuộc đời ông. Ông viết về nhân vật nhưng thực chất là đang rút ruột nhả tơ từ chính những trải nghiệm của đồng đội và của chính mình. Những con chữ của ông như những nhát khắc sâu vào lịch sử, để thế hệ sau hiểu rằng: Trong thời hoa đỏ, người ta không chỉ biết cầm súng, người ta còn biết yêu thương bằng tất cả sự tận hiến.

Bản sắc An Giang không thể trộn lẫn

Dù đi xa bao nhiêu, ở cương vị nào, Nguyễn Quang Sáng vẫn giữ nguyên cái "gốc" An Giang. Đó là cái chất "nhậu" hào sảng, là cách nói chuyện bỗ bã nhưng tình cảm, là lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng. Ông không chỉ viết văn, ông còn là người kể chuyện đại tài trên màn ảnh với những kịch bản phim huyền thoại như Cánh đồng hoang. Ông là gạch nối giữa chiến trường và văn chương, giữa những người nông dân mặc áo lính và những trí thức cầm bút. Với tôi, Nguyễn Quang Sáng chính là "Anh hùng của những trang viết". Ông không chờ đợi lịch sử ghi danh mình, ông tự tay viết nên lịch sử bằng mồ hôi và tâm huyết của một người nghệ sĩ chân chính.

Ngọn lửa vẫn cháy trên dòng Mekong

Nguyễn Quang Sáng đã về với đất mẹ, nhưng mỗi khi nhìn lên những đóa hoa gạo đỏ rực ven sông hay đọc lại những dòng viết về tình người trong lửa đạn, ta lại thấy bóng dáng ông ở đó. Ông để lại cho An Giang, cho Việt Nam một di sản quý báu: Đó là niềm tin rằng cái đẹp và tình yêu thương luôn mạnh hơn bất kỳ loại vũ khí hủy diệt nào. Hỡi những người trẻ, nếu muốn hiểu thế nào là một "thời hoa đỏ" đúng nghĩa trên đất An Giang, hãy lật mở những trang sách của Nguyễn Quang Sáng. Ở đó, bạn sẽ thấy máu, thấy hoa và t