NGUYỄN QUỐC THƯỚC - Nhân chứng của các cuộc kháng chiến và Chiến dịch Hồ Chí Minh

NGUYỄN QUỐC THƯỚC

Nhân chứng của các cuộc kháng chiến và Chiến dịch Hồ Chí Minh

Phần 1. Từ người thanh niên yêu nước đến người lính kháng chiến chống Pháp

Tháng 4/1945, khi đất nước đang đứng trước bước ngoặt lịch sử, chàng thanh niên Nguyễn Quốc Thước tham gia phong trào Việt Minh tại quê nhà Nghi Lộc, Nghệ An. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia xây dựng chính quyền và vận động thanh niên lên đường bảo vệ Tổ quốc.

Đầu năm 1949, Nguyễn Quốc Thước tình nguyện nhập ngũ và được đào tạo tại Trường Sĩ quan Lục quân Trần Quốc Tuấn. Cuối năm 1950, ông bắt đầu những năm tháng chiến đấu thực sự trên chiến trường Bình – Trị – Thiên. Ở vùng địch hậu, người lính trẻ vừa chiến đấu, vừa bám dân, xây dựng cơ sở và giữ vững địa bàn trong điều kiện vô cùng gian khổ.

Cuối năm 1953, đầu năm 1954, ông là Phó đại đội trưởng rồi Đại đội trưởng trong Chiến dịch Trung – Hạ Lào. Đơn vị của ông phối hợp với lực lượng bạn và bộ đội Pa-thét Lào chiến đấu, tiêu diệt nhiều đơn vị địch, bắt tù binh, thu vũ khí và thực hiện nhiệm vụ quan trọng: kìm chân một bộ phận lớn lực lượng địch, tạo điều kiện cho chiến trường chính Điện Biên Phủ giành thắng lợi.

Ngày 7/5/1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng, kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Với Nguyễn Quốc Thước, đó là những năm tháng đầu tiên của cuộc đời binh nghiệp – nơi ông trưởng thành từ một người lính trẻ và thấm sâu giá trị của tình đồng đội, tình quân dân và ý chí chiến đấu.

Phần 2. Những năm tháng khốc liệt trên chiến trường chống Mỹ

Sau năm 1954, đất nước tạm thời chia thành hai miền. Nguyễn Quốc Thước tiếp tục gắn bó với quân đội và được điều động vào những chiến trường ngày càng ác liệt.

Từ cuối những năm 1960, ông giữ các cương vị chỉ huy tại Mặt trận Tây Nguyên, từng là Trung đoàn trưởng các Trung đoàn 24, 28. Năm 1972, ông giữ chức Tham mưu trưởng Mặt trận Tây Nguyên, trực tiếp tham gia chỉ huy những chiến dịch lớn trên địa bàn chiến lược này.

Một dấu ấn quan trọng là Chiến dịch Đăk Tô – Tân Cảnh năm 1972. Đây là một trong những trận đánh lớn trên chiến trường Tây Nguyên. Theo hồi ức của Trung tướng Nguyễn Quốc Thước, ta tập trung lực lượng lớn để đánh vào những vị trí then chốt, từng bước phá vỡ hệ thống phòng thủ của đối phương và giải phóng Đăk Tô – Tân Cảnh ngày 24/4/1972.

Những năm tháng ở Tây Nguyên đã để lại trong ông ký ức sâu sắc về sự khốc liệt của chiến tranh. Rừng núi hiểm trở, những trận đánh kéo dài, sự hy sinh của đồng đội và cuộc sống gian khổ của người dân trở thành một phần không thể tách rời trong cuộc đời người lính.

Nhưng cũng chính trên chiến trường ấy, ông chứng kiến sức mạnh của lòng quyết tâm và sự gắn bó giữa quân đội với nhân dân. Tây Nguyên trở thành nơi ông trưởng thành thành một người chỉ huy có nhiều kinh nghiệm trận mạc.

Phần 3. Từ Tây Nguyên đến ngày toàn thắng 30/4/1975

Đầu năm 1975, Nguyễn Quốc Thước giữ cương vị Tham mưu trưởng Chiến dịch Tây Nguyên. Ngày 4/3/1975, chiến dịch mở màn. Trận then chốt Buôn Ma Thuột tạo nên bước đột phá quan trọng, làm thay đổi nhanh chóng cục diện chiến trường và mở ra thời cơ giải phóng hoàn toàn miền Nam.

Từ những ngày chiến đấu ở Tây Nguyên, ông cùng đồng đội tiếp tục tiến về phía Nam. Sau thắng lợi của Chiến dịch Tây Nguyên, tình hình chiến trường thay đổi nhanh chóng. Huế, Đà Nẵng và nhiều địa phương lần lượt được giải phóng. Thời cơ chiến lược để giải phóng hoàn toàn miền Nam đã đến.

Ngày 8/4/1975, Bộ Chỉ huy Chiến dịch giải phóng Sài Gòn – Gia Định được thành lập. Nguyễn Quốc Thước được giao làm Tham mưu trưởng Quân đoàn 3, lực lượng tiến công theo hướng Tây Bắc trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Những ngày cuối tháng 4/1975 là những ngày hành quân thần tốc. Từ Tây Nguyên, những người lính tiến về Sài Gòn trong khí thế quyết chiến. Và rồi, ngày 30/4/1975, chiến dịch toàn thắng. Nguyễn Quốc Thước sau này nhớ lại khoảnh khắc ấy bằng một cảm xúc đặc biệt: từ núi rừng Tây Nguyên, ông và đồng đội đã có mặt giữa đường phố Sài Gòn trong ngày đất nước thống nhất.

Chiến tranh kết thúc, nhưng ký ức về những người đồng đội đã hy sinh vẫn ở lại trong tâm trí người lính.

Từ một thanh niên tham gia Việt Minh năm 1945, Nguyễn Quốc Thước đã đi qua kháng chiến chống Pháp, chiến trường Trung – Hạ Lào, những năm tháng ác liệt ở Tây Nguyên và Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975. Ông trở thành một trong những nhân chứng đặc biệt của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.

Mỗi nhân chứng là một trang sử sống.

Và cuộc đời Trung tướng Nguyễn Quốc Thước là một trang sử được viết bằng những năm tháng chiến đấu, bằng tình đồng đội, bằng sự hy sinh và bằng niềm vui của ngày đất nước thống nhất.

Đó cũng là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay: “Hãy trân trọng hòa bình, bởi phía sau hai tiếng “hòa bình” là cả một thế hệ đã đi qua chiến tranh.”