Nguyễn Quốc Trị (1921 – 1967) 105

Nguyễn Quốc Trị (1921–1967) là một sĩ quan quân đội và anh hùng chiến đấu của Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Ông là một trong bốn Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, được phong tặng năm 1952. Xuất thân và hoạt động trước Cách mạng Nguyễn Quốc Trị sinh năm 1921 tại làng Phượng Kỷ, xã Đà Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An. Trước Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia các hoạt động chống chính sách bắt dân đi làm phu của chính quyền thực dân. Vì hoạt động này, ông bị quân đội Pháp bắt giam. Năm 1944, khi quân Nhật thay Pháp kiểm soát Đông Dương, ông cùng các đồng chí phá ngục, gia nhập lực lượng tự vệ chống Nhật. Trong trận đánh đầu tiên chống Nhật, ông cùng tiểu đội diệt 10 lính Nhật và đốt 5 xe quân sự. Tham gia kháng chiến chống Pháp Sau khi Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công, Nguyễn Quốc Trị gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam và tham gia nhiều trận chiến. Cuối 1946 – đầu 1947, ông chiến đấu tại các khu vực Vinh, Huế, và Đông Hà, cùng đơn vị tiêu diệt và bắt nhiều lính Pháp. Trong Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950, ông chỉ huy một trung đội đánh bại hai trung đội thuộc Trung đoàn Lơ-pa-giơ của Pháp, tiêu diệt và bắt 22 quân địch. Trận đánh góp phần phá vỡ kế hoạch hợp quân của Pháp và làm rối loạn đội hình của đối phương. Danh hiệu anh hùng và sự nghiệp sau đó Ngày 19/5/1952, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông là một trong bốn anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ngày 12/6/1952, Hồ Chí Minh với bút danh C.B. đã viết bài báo ca ngợi Nguyễn Quốc Trị đăng trên báo Báo Nhân Dân. Sau chiến thắng Hiệp định Genève 1954, ông giữ chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ Đô thuộc Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ngày 10/10/1954, khi lực lượng cách mạng tiếp quản Hà Nội, ông được đề cử kéo Quốc kỳ trong lễ mừng giải phóng Thủ đô tại Hà Nội. Hy sinh Ngày 16/8/1967, khi đang là Hiệu trưởng Trường Quân chính Quân khu 4, Nguyễn Quốc Trị hy sinh do bom nổ tại làng Phượng Kỷ, quê hương ông, trong một lần về thăm nhà. Tưởng niệm Hiện nay, tên Nguyễn Quốc Trị được đặt cho một tuyến phố ở Hà Nội, nối từ Nguyễn Chánh đến đường trong khu đô thị Nam Trung Yên, nhằm tưởng nhớ công lao của ông đối với đất nước.