Nguyễn Quốc Trị – Người anh hùng góp phần viết nên ngày trở về của Thủ đô

Nguyễn Quốc Trị – Người anh hùng góp phần viết nên ngày trở về của Thủ đô

Lịch sử dân tộc ghi dấu nhiều người lính đã dành trọn cuộc đời cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Trong số đó có Nguyễn Quốc Trị (1921–1967) – Thượng tá Quân đội nhân dân Việt Nam, một trong bốn Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của quân đội Việt Nam.

Sinh ra tại làng Phượng Kỷ, huyện Đô Lương, Nghệ An, Nguyễn Quốc Trị sớm nuôi dưỡng tinh thần yêu nước. Trước Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia đấu tranh chống chính sách bắt phu của thực dân Pháp và bị bắt giam. Khi phát xít Nhật đảo chính Pháp, ông cùng đồng đội phá ngục, gia nhập lực lượng tự vệ và bước vào con đường chiến đấu vì độc lập dân tộc. Ngay trong trận đánh đầu tiên, đơn vị của ông đã tiêu diệt nhiều lính Nhật và phá hủy phương tiện quân sự của đối phương.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Nguyễn Quốc Trị tiếp tục phục vụ trong bộ đội chủ lực. Những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông tham gia nhiều trận chiến ác liệt tại Vinh, Huế và Đông Hà, cùng đồng đội lập nhiều chiến công, tiêu diệt và bắt sống nhiều quân địch.

Dấu ấn nổi bật trong sự nghiệp quân ngũ của ông là Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950. Với sự chỉ huy mưu trí và quyết đoán, ông cùng đơn vị đánh bại lực lượng đối phương, góp phần phá vỡ kế hoạch hợp quân của quân Pháp, tạo điều kiện quan trọng cho thắng lợi của toàn chiến dịch.

Những chiến công xuất sắc ấy đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận. Ngày 19 tháng 5 năm 1952, Nguyễn Quốc Trị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành một trong bốn người đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam được trao tặng danh hiệu cao quý này. Sau đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bài biểu dương tấm gương chiến đấu của ông trên Báo Nhân Dân.

Ngày 10 tháng 10 năm 1954, khi Hà Nội được giải phóng, Nguyễn Quốc Trị trên cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ đô đã cùng đơn vị tiến vào tiếp quản Thủ đô. Ông cũng là một trong những cán bộ được vinh dự đề cử thực hiện nghi thức kéo Quốc kỳ trong ngày hội lớn của dân tộc – khoảnh khắc đánh dấu sự trở về của Thủ đô sau chín năm kháng chiến.

Những năm sau đó, ông tiếp tục cống hiến trong quân đội với cương vị Hiệu trưởng Trường Quân chính Quân khu 4, đào tạo nhiều thế hệ cán bộ phục vụ sự nghiệp bảo vệ đất nước.

Ngày 16 tháng 8 năm 1967, trong một lần về thăm quê hương Nghệ An, Thượng tá Nguyễn Quốc Trị đã anh dũng hy sinh do bom nổ. Cuộc đời của ông khép lại, nhưng tinh thần quả cảm, lòng trung thành với Tổ quốc và những cống hiến của ông vẫn còn mãi với thời gian.

Ngày nay, tên tuổi Nguyễn Quốc Trị được đặt cho một tuyến phố ở Hà Nội như một sự tri ân đối với người chiến sĩ đã góp phần làm nên những trang sử hào hùng của dân tộc. Câu chuyện về ông nhắc nhở mỗi thế hệ hôm nay rằng độc lập và hòa bình được đánh đổi bằng lòng dũng cảm, sự hy sinh và niềm tin son sắt của biết bao người con ưu tú của đất nước.