NGUYỄN QUỐC TRỊ – NGƯỜI CHIẾN SĨ “NHANH NHƯ SÓC, MẠNH NHƯ HỔ”

Nguyễn Quốc Trị sinh năm 1921, tại làng Phượng Kỷ, xã Đà Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng, từ sớm ông đã mang trong mình lòng yêu nước và tinh thần đấu tranh chống áp bức.

Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Nguyễn Quốc Trị tham gia phong trào chống chính sách bắt dân đi phu của thực dân Pháp. Vì hoạt động cách mạng, ông bị địch bắt và chịu án tù khổ sai. Khi Nhật đảo chính Pháp, ông cùng các bạn tù phá ngục trở về quê hương, tham gia đội tự vệ tiên phong.

Trong trận chiến đầu tiên chống quân Nhật, Nguyễn Quốc Trị cùng đồng đội đã tiêu diệt nhiều tên địch và phá hủy phương tiện chiến đấu của chúng. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tình nguyện gia nhập bộ đội chủ lực. Năm 1946, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Từ một người lính, Nguyễn Quốc Trị từng bước trưởng thành qua chiến đấu và được giao nhiều trọng trách chỉ huy. Trong những trận đánh tại Vinh, Huế, Đông Hà từ cuối năm 1946 đến đầu năm 1947, ông cùng đồng đội chiến đấu quyết liệt, lập nhiều chiến công. Riêng ông đã tiêu diệt 19 lính Pháp và 2 lính Nhật.

Mùa hè năm 1947, Nguyễn Quốc Trị được giao học và phụ trách khẩu đội Bazooka. Trong trận đánh trên Đường số 4 vào tháng 2-1948, ông trực tiếp sử dụng Bazooka bắn cháy một xe địch, góp phần tiêu diệt khoảng 30 tên địch.

Những chiến công nối tiếp nhau đã tôi luyện Nguyễn Quốc Trị thành một người chỉ huy gan dạ, quyết đoán. Đồng đội nhớ đến ông bởi tác phong chiến đấu nhanh nhẹn, mạnh mẽ, luôn xông pha ở những nơi khó khăn, nguy hiểm. Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nhắc đến hình ảnh người chiến sĩ “nhanh như sóc, mạnh như hổ”, một lời nhận xét đầy trân trọng về tinh thần chiến đấu và phẩm chất của ông.

Ngày 19-5-1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, Nguyễn Quốc Trị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông là một trong những anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam được tuyên dương trong đợt này.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Nguyễn Quốc Trị tiếp tục đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng trong quân đội. Ngày 10-10-1954, trong đội hình quân ta tiến vào tiếp quản Thủ đô Hà Nội, ông giữ cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ đô và dẫn đầu đội hình bộ binh từ khu vực Mai Dịch tiến vào thành phố. Hình ảnh người chiến sĩ năm xưa giờ đây trở thành một trong những người vinh dự chứng kiến ngày Hà Nội hoàn toàn được giải phóng.

Những năm sau đó, ông tiếp tục cống hiến cho Quân đội. Năm 1967, khi đang giữ cương vị Hiệu trưởng Trường Quân sự Quân khu 4, Nguyễn Quốc Trị về quê và đến thăm, động viên bộ đội pháo cao xạ. Biết con đường đang có bom nổ chậm nhưng trước yêu cầu động viên kịp thời bộ đội, ông vẫn quyết định lên đường. Không may, ông đã hy sinh do bom đánh trúng tại quê hương.

Nguyễn Quốc Trị ra đi năm 1967, nhưng cuộc đời và những chiến công của ông vẫn được lưu giữ trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam.

Dấu ấn còn mãi

Nguyễn Quốc Trị là hình ảnh tiêu biểu của thế hệ những người lính trưởng thành trong khói lửa chiến tranh. Từ một người tù cách mạng, ông trở thành người chiến sĩ quả cảm, rồi người chỉ huy tài năng, luôn có mặt ở những nơi gian khổ và nguy hiểm nhất.

Cuộc đời ông gắn liền với một thế hệ đã chiến đấu bằng lòng yêu nước, trí tuệ và sự hy sinh, góp phần làm nên những trang sử vẻ vang của dân tộc.

Tên tuổi Anh hùng Nguyễn Quốc Trị mãi là một “đóa hoa đỏ” của thời hoa đỏ, nhắc thế hệ hôm nay về giá trị của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự cống hiến trọn đời cho Tổ quốc.