NGUYỄN QUỐC TRỊ – NGƯỜI DẪN ĐẦU ĐOÀN QUÂN VỀ GIẢI PHÓNG THỦ ĐÔ

Nguyễn Quốc Trị sinh năm 1921 tại Đô Lương, Nghệ An. Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông trưởng thành trong đội hình Đại đoàn 308, một trong những đơn vị chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Qua những năm tháng chiến đấu và rèn luyện, ông trở thành cán bộ chỉ huy được đồng đội tin tưởng. Tên tuổi Nguyễn Quốc Trị được nhắc đến cùng những chiến sĩ tiêu biểu đã góp phần làm nên truyền thống vẻ vang của Đại đoàn Quân Tiên Phong.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, Nguyễn Quốc Trị là Đại đội trưởng thuộc Trung đoàn 102, Đại đoàn 308. Chiến dịch diễn ra trong điều kiện vô cùng gian khổ, nhưng những người lính Quân Tiên Phong vẫn bền bỉ hoàn thành nhiệm vụ. Những ngày tháng ấy đã tôi luyện người cán bộ chỉ huy thêm bản lĩnh, đồng thời để lại trong ông những ký ức sâu sắc về đồng đội và chiến trường.

Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, đất nước bước vào một thời kỳ mới. Miền Bắc được giải phóng và Hà Nội chuẩn bị đón ngày trở về của những người lính sau tám năm kháng chiến. Tháng 8-1954, Đại đoàn 308 được Trung ương và Chính phủ giao nhiệm vụ tiếp quản Thủ đô. Đây là một nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt, bởi Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị của đất nước mà còn là nơi gắn với những ngày đầu của cuộc Toàn quốc kháng chiến.

Ngày 10-10-1954, đoàn quân Quân Tiên Phong tiến vào Hà Nội. Trong đội hình ấy, Nguyễn Quốc Trị, khi đó là Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ đô, dẫn đầu cánh quân thứ nhất từ khu vực Mai Dịch tiến qua Ô Cầu Giấy, Kim Mã, Hàng Đẫy, Cửa Nam rồi hướng về khu vực hồ Hoàn Kiếm và Thành Hà Nội. Những con đường mà đoàn quân đi qua hôm ấy không còn là những con đường của chiến tranh. Hai bên đường là nhân dân Hà Nội đứng chật kín, cờ hoa rợp phố, tiếng reo vui vang lên khắp nơi.

Đó có lẽ là một trong những khoảnh khắc đẹp nhất trong cuộc đời người lính Nguyễn Quốc Trị. Chỉ vài tháng trước, ông và đồng đội còn ở giữa chiến trường Điện Biên Phủ. Nay cũng chính những người lính ấy trở về Thủ đô trong niềm vui của nhân dân. Không còn tiếng bom đạn, thay vào đó là những ánh mắt, nụ cười và những bó hoa trao tặng người chiến sĩ.

Chiều hôm ấy, tại Cột cờ Hà Nội diễn ra lễ chào cờ lịch sử. Nguyễn Quốc Trị, người chỉ huy Trung đoàn Thủ đô, được giao vinh dự kéo lá cờ Tổ quốc tung bay trên Cột cờ Hà Nội. Trong khoảnh khắc thiêng liêng ấy, hình ảnh người lính đứng dưới lá cờ đỏ sao vàng trở thành một biểu tượng đẹp của ngày Giải phóng Thủ đô.

Có thể nhiều người khi nhìn lại ngày 10-10-1954 chỉ nhớ đến biển cờ hoa và đoàn quân tiến về. Nhưng phía sau khoảnh khắc ấy là chín năm kháng chiến, là những tháng ngày gian lao của biết bao thế hệ. Với Nguyễn Quốc Trị, niềm vui ngày trở về chắc hẳn càng sâu sắc bởi ông hiểu rằng mỗi bước chân của đoàn quân hôm ấy đều có dấu ấn của những đồng đội đã không thể trở về.

Người lính năm xưa sau đó tiếp tục cống hiến trong quân đội. Nhưng hình ảnh Nguyễn Quốc Trị dẫn đầu đoàn quân tiến vào Hà Nội ngày 10-10-1954 vẫn là một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử của Trung đoàn Thủ đô và Đại đoàn 308. Những chiến công của ông cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ đã góp phần làm rạng rỡ truyền thống của đơn vị Quân Tiên Phong.

Câu chuyện về Nguyễn Quốc Trị không chỉ là câu chuyện của một người anh hùng trên chiến trường. Đó còn là câu chuyện về ngày hòa bình trở về với Hà Nội. Một người lính đã đi qua chiến tranh, rồi có vinh dự được dẫn những người đồng đội của mình trở về giữa vòng tay của nhân dân. Khoảnh khắc ấy cho thấy ý nghĩa lớn lao nhất của những năm tháng chiến đấu: cuối cùng, những người lính mong muốn nhất vẫn là ngày đất nước được bình yên, nhân dân được sống trong tự do và những con phố quê hương lại vang lên tiếng cười.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ ngày đoàn quân tiến về Hà Nội. Những người lính năm xưa đã trở thành những nhân chứng của lịch sử. Nhưng hình ảnh Nguyễn Quốc Trị dẫn đầu đoàn quân trở về Thủ đô vẫn nhắc thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình và trách nhiệm gìn giữ những thành quả mà cha ông đã phải trải qua biết bao gian khổ mới giành được.

Một người lính bước qua chiến tranh để trở về giữa lòng Thủ đô. Một lá cờ được kéo lên giữa ngày Hà Nội giải phóng. Một dân tộc từ những năm tháng gian lao bước vào một trang sử mới. Và trong trang sử ấy, Nguyễn Quốc Trị cùng những người lính Quân Tiên Phong đã để lại một câu chuyện đẹp về lòng yêu nước, ý chí và niềm tin vào ngày mai.