NGUYỄN QUYẾT - BÍ THƯ THÀNH ỦY TUỔI ĐÔI MƯƠI VÀ QUYẾT ĐỊNH LỊCH SỬ CỦA HÀ NỘI

Khi tuổi trẻ đứng trước thời cơ nghìn năm có một

Có những khoảnh khắc lịch sử không chờ con người thật già dặn mới xuất hiện. Nó đến bất ngờ, đòi hỏi bản lĩnh, sự nhạy bén và quyết định đúng lúc. Với Nguyễn Quyết, khoảnh khắc ấy là mùa thu năm 1945 ở Hà Nội.

Ông sinh năm 1922 tại Hưng Yên. Năm 15 tuổi, ông rời quê lên Hà Nội, làm việc liên quan đến báo chí, có điều kiện tiếp xúc với công nhân, người lao động và phong trào cách mạng. Thành phố khi ấy vừa là trung tâm chính trị, vừa là nơi bị kiểm soát chặt chẽ bởi chính quyền thực dân, phát xít. Hoạt động ở Hà Nội đồng nghĩa với việc luôn sống dưới sự theo dõi, truy lùng.

Năm 1940, Nguyễn Quyết được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Cuối năm 1943, ông tham gia Ban Cán sự Đảng Hà Nội, phụ trách xây dựng căn cứ ngoại thành và vận động công nhân. Đến năm 1944, ông được chỉ định làm Bí thư Thành ủy Hà Nội.

Khi ấy, ông mới ở tuổi đôi mươi.

Nhiệm vụ đặt trên vai Nguyễn Quyết vô cùng nặng nề. Hà Nội là trái tim chính trị của cả nước. Một quyết định sai có thể làm tổn thất phong trào, làm mất thời cơ, thậm chí dẫn đến đàn áp đẫm máu. Nhưng nếu chậm trễ, thời cơ có thể trôi qua. Người Bí thư trẻ tuổi phải cùng tập thể Thành ủy đánh giá tình hình từng ngày, từng giờ.

Tháng 8 năm 1945, Nhật đầu hàng Đồng minh. Thời cơ tổng khởi nghĩa đã đến. Ngày 15/8, Nguyễn Quyết triệu tập Hội nghị Quân sự bất thường tại chùa Hà để kiểm tra lực lượng, thống nhất phương án. Đêm 17/8, trước tình hình quân Nhật dao động, Thành ủy Hà Nội quyết định phải khởi nghĩa ngay, không thể chậm trễ.

Đó là một quyết định táo bạo. Nhưng lịch sử không dành phần thắng cho sự do dự.

Ngày 19/8/1945, quần chúng Hà Nội vùng lên giành chính quyền. Thắng lợi ở Hà Nội có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ với Thủ đô mà còn cổ vũ mạnh mẽ các địa phương khác. Nó chứng minh rằng thời cơ đã chín muồi, rằng nhân dân có thể tự mình đứng lên nắm lấy vận mệnh.

Điều đáng nhớ ở Nguyễn Quyết không chỉ là tuổi trẻ. Điều đáng nhớ là ông dám chịu trách nhiệm trong thời khắc quyết định. Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng ông không hành động bồng bột. Ông dựa vào phong trào, vào tập thể, vào sự chuẩn bị từ cơ sở, và vào khả năng nắm bắt thời cuộc.

Với người trẻ hôm nay, câu chuyện Nguyễn Quyết là lời nhắc mạnh mẽ về năng lực lãnh đạo của tuổi trẻ. Trẻ không có nghĩa là non yếu, nếu người trẻ biết học hỏi, biết bám thực tiễn, biết lắng nghe tập thể và dám quyết đoán khi cần thiết.

Không phải thời đại nào cũng có những ngày như 19/8/1945. Nhưng thời đại nào cũng cần những người trẻ dám đứng ra nhận trách nhiệm, không né tránh việc khó, không chờ mình “đủ lớn” mới bắt đầu làm điều có ý nghĩa.

Nguyễn Quyết đã bước vào lịch sử bằng một quyết định đúng lúc của tuổi trẻ. Và câu chuyện ấy vẫn còn nguyên sức gợi: trong những thời khắc quan trọng, điều làm nên khác biệt không phải tuổi tác, mà là bản lĩnh.