Nguyễn Riềng – Người chiến sĩ đi đầu giữa lửa đạn

Năm 1927, tại xã Duyên Nổ, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế, Nguyễn Riềng ra đời trong một gia đình có hoàn cảnh nghèo khó. Cha mẹ ông làm phu đập đá, quanh năm làm lụng vất vả nhưng cuộc sống vẫn thiếu trước hụt sau. Từ nhỏ, Nguyễn Riềng đã phải đi làm thuê để phụ giúp gia đình và kiếm sống.

Cách mạng tháng Tám thành công đã mở ra một con đường mới đối với người thanh niên nghèo ấy. Tháng 11 năm 1945, Nguyễn Riềng xung phong gia nhập bộ đội. Từ cuối năm 1945 đến 1954, ông lần lượt chiến đấu tại chiến trường cực Nam Trung Bộ và chiến trường miền Tây.

Trong suốt những năm tháng chiến đấu, Nguyễn Riềng luôn thể hiện tinh thần cách mạng tích cực, ý thức quốc tế vô sản, lòng dũng cảm và khả năng chỉ huy mưu trí, linh hoạt. Qua hơn 50 trận chiến đấu, ông lập được nhiều chiến công xuất sắc. Không ít lần bị thương, ông vẫn nén đau tiếp tục chiến đấu. Trong những thời điểm khó khăn, Nguyễn Riềng thường là người chủ động tìm ra cách xử trí táo bạo, trở thành tấm gương để cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị và cả bộ đội bạn noi theo.

Hà Thành – trận đánh mở đầu cho những chiến công

Tháng 10 năm 1948, tại trận Hà Thành, tiểu đội của Nguyễn Riềng đi đầu đội hình đại đội. Khi đang hành quân, đơn vị bất ngờ chạm trán một trung đội lính lê dương đi càn.

Trong những ngày đầu kháng chiến, lực lượng lê dương vốn rất hung hăng và kiêu ngạo, từng được xem là lực lượng thiện chiến của quân viễn chinh Pháp. Chúng lập tức ào ạt xông lên, nổ súng trước nhằm áp đảo quân ta.

Trước tình thế ấy, Nguyễn Riềng không đối đầu trực diện. Ông chủ động dẫn tiểu đội bí mật vòng ra phía sau đội hình địch. Khi đã áp sát, các chiến sĩ bất ngờ dùng lựu đạn và lưỡi lê đánh giáp lá cà, tiêu diệt quân địch.

Đúng lúc đó, lực lượng chủ lực của ta cũng tiếp cận và nổ súng. Bị đánh bất ngờ từ hai phía, quân địch hoảng loạn rồi tháo chạy.

Trận đánh kết thúc với 9 tên địch bị tiêu diệt, 4 tên bị bắt sống, ta thu được 14 khẩu súng các loại. Đây là trận đầu tiên trên chiến trường này quân ta bắt sống được tù binh lê dương Âu Phi, tạo niềm phấn khởi lớn trong bộ đội và nhân dân.

Thuận Phước – bị thương vẫn không rời trận địa

Tháng 11 năm 1948, đơn vị Nguyễn Riềng tham gia trận Thuận Phước. Đây là lần đầu tiên bộ đội ta phải đánh một hệ thống công sự vững chắc trong khi kinh nghiệm còn hạn chế, trang bị chưa đầy đủ, tổ chức và cách đánh chưa thật sự thành thạo.

Hỏa lực mạnh của địch liên tục khống chế đội hình. Lực lượng xung kích thương vong nhiều nhưng vẫn chưa thể dứt điểm.

Trước tình thế đó, Nguyễn Riềng dẫn một tổ chiến sĩ dũng cảm vượt qua tầm hỏa lực, bí mật luồn vào sát một ụ súng đang liên tục nhả đạn.

Ông kiên nhẫn chờ đúng thời điểm quân địch ngừng bắn để thay băng đạn. Ngay lập tức, Nguyễn Riềng áp sát, dùng tiểu liên bắn quét thẳng vào lỗ châu mai, dập tắt hỏa điểm quan trọng đang cản bước tiến của quân ta.

Những tên địch còn sống sót hoảng hốt bỏ chạy. Đơn vị lập tức tận dụng thời cơ, phát triển tiến công vào bên trong.

Trong lúc chiến đấu, Nguyễn Riềng bị thương cả hai chân. Nhưng ông vẫn nén đau, tiếp tục chiến đấu cho đến khi trận đánh hoàn toàn kết thúc.

Quang Thiện – cướp đại liên của địch để mở đường tiến công

Tháng 12 năm 1948, tại trận Quang Thiện, đơn vị của Nguyễn Riềng tiếp tục đối đầu với hai trung đội lính lê dương.

Nguyễn Riềng dẫn đầu tiểu đội đánh vòng ra phía sau đội hình địch và nhanh chóng tiêu diệt gọn một tiểu đội. Sau đó, ông phát hiện một tên lính Pháp đang sử dụng đại liên, liên tục bắn chặn đội hình xung phong của quân ta.

Không để hỏa điểm ấy tiếp tục gây thương vong, Nguyễn Riềng lập tức bò đến phía sau một ụ đất. Khi tiếp cận được vị trí thuận lợi, ông bất ngờ tiêu diệt tên lính Pháp rồi chiếm lấy khẩu đại liên.

Ngay sau đó, ông quay khẩu súng về phía quân địch, bắn xối xả vào đội hình đối phương. Hỏa lực bất ngờ khiến quân địch rối loạn, tạo thời cơ để bộ đội ta đồng loạt xông lên, tiêu diệt gọn một trung đội lính lê dương.

Ninh Mã – người chiến sĩ đứng lên khi đơn vị mất chỉ huy

Tháng 12 năm 1948, trong trận Ninh Mã, một đoàn xe thiết giáp của địch lọt vào trận địa phục kích của ta trên đường số 1.

Quân ta vừa nổ súng và chuẩn bị xung phong thì bất ngờ hai chiếc xe thiết giáp đi phía sau quay lại bắn vào đội hình. Trung đội trưởng hy sinh.

Mất người chỉ huy, đơn vị rơi vào tình thế khó khăn, một số chiến sĩ bắt đầu ngần ngại, do dự.

Trong khoảnh khắc ấy, Nguyễn Riềng nhanh chóng đứng lên động viên anh em, khơi dậy quyết tâm chiến đấu và trả thù cho người trung đội trưởng vừa hy sinh. Không chờ mệnh lệnh, ông tự mình dẫn đầu tiểu đội xung phong ra mặt đường, trực tiếp đánh xe thiết giáp.

Nhìn thấy người chỉ huy lao lên phía trước, toàn đơn vị lập tức ào ạt tiến theo. Trận chiến diễn ra quyết liệt và chỉ sau ít phút, quân ta đã kết thúc trận đánh.

Kiệt Ngôn – lấy ít địch nhiều bằng sự mưu trí

Tháng 5 năm 1950, trên đất bạn, Nguyễn Riềng cùng một tổ súng máy được giao nhiệm vụ chiếm giữ một điểm cao.

Tại đây, tổ chiến đấu đã đánh lui hai đợt tiến công của quân địch. Nhiệm vụ của họ là cố thủ để lực lượng lớn của ta có thời gian bí mật di chuyển, vòng ra phía sau và bất ngờ đánh vào sườn quân địch.

Nhưng tình hình nhanh chóng trở nên nguy hiểm. Súng máy hết đạn trong khi lực lượng lớn vẫn chưa xuất hiện. Địch lại tiếp tục tổ chức tiến công.

Nguyễn Riềng lập tức nghĩ ra cách nghi binh. Ông yêu cầu đồng đội tiếp tục ghìm khẩu súng máy tại chỗ để khiến quân địch tưởng rằng lực lượng ta vẫn còn đông. Còn bản thân ông dùng tiểu liên kê lên thùng đạn, bắn từng loạt ngắn, nhằm vào từng toán địch để tiêu diệt chúng.

Khi nhận thấy phía sau đội hình địch bắt đầu có dấu hiệu rối loạn, Nguyễn Riềng hiểu rằng lực lượng lớn của ta đã bắt đầu tiến công.

Ông lập tức tập trung hỏa lực tiểu liên, bắn mạnh để uy hiếp, dồn quân địch trở lại. Nhờ đó, đơn vị chủ lực có điều kiện xung phong và tiêu diệt gọn hai trung đội địch, trong đó có một trung đội lính Âu Phi và một trung đội lính ngụy.

Đây là một trong những trận thắng lớn đầu tiên của quân ta tại khu vực này. Chiến thắng không chỉ có ý nghĩa về mặt quân sự mà còn tạo niềm tin lớn trong nhân dân địa phương đối với bộ đội tình nguyện Việt Nam. Từ đó, điều kiện để củng cố cơ sở, mở rộng vùng giải phóng trên đất bạn cũng trở nên thuận lợi hơn.

Không chỉ chiến đấu, còn hết lòng xây dựng cơ sở

Nguyễn Riềng không chỉ được biết đến qua những trận đánh. Trong quá trình hoạt động tại chiến trường, ông còn đặc biệt chú trọng công tác vận động quần chúng và xây dựng cơ sở chính quyền cách mạng.

Từ cuối năm 1950 đến 1954, ông luôn gương mẫu vượt qua những thiếu thốn, gian khổ, bám sát sự lãnh đạo của đơn vị và gần gũi với nhân dân. Ông vận động nhân dân cùng tích cực tăng gia sản xuất, từng bước xây dựng đời sống tại vùng căn cứ.

Bên cạnh đó, Nguyễn Riềng còn tham gia xây dựng và dìu dắt các đơn vị dân quân du kích ở các làng bản, góp phần củng cố chính quyền cách mạng và làm cho vùng căn cứ của bạn ngày càng vững chắc.

Những việc làm ấy cho thấy ở Nguyễn Riềng không chỉ có bản lĩnh của một người chiến sĩ trên chiến trường mà còn có tinh thần trách nhiệm của một cán bộ luôn gắn bó với nhân dân.

Một người lính để lại dấu ấn bằng lòng quả cảm

Trong những năm tháng chiến đấu, Nguyễn Riềng đã nhiều lần đối mặt với hiểm nguy và thương tích. Nhưng mỗi lần như vậy, ông lại tìm cách đứng lên, tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ.

Từ một người con nghèo phải đi làm thuê từ nhỏ, ông trở thành người chiến sĩ nhiều lần đi đầu trong những trận đánh ác liệt. Qua hơn 50 trận chiến đấu, sự dũng cảm, mưu trí và khả năng chỉ huy linh hoạt của ông đã góp phần tạo nên nhiều chiến thắng quan trọng.

Với những thành tích ấy, Nguyễn Riềng được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng nhất, 5 lần được trung đoàn và Liên khu khen thưởng, đồng thời được công nhận là Chiến sĩ thi đua Liên khu 5.

Ngày 7 tháng 5 năm 1956, Nguyễn Riềng được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng thưởng Huân chương Quân công hạng ba và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Cuộc đời chiến đấu của Nguyễn Riềng là câu chuyện về một người lính luôn bước lên phía trước khi đồng đội cần một người dẫn đường. Từ Hà Thành, Thuận Phước, Quang Thiện, Ninh Mã đến Kiệt Ngôn, ở mỗi trận đánh, ông đều để lại dấu ấn bằng sự chủ động, gan dạ và khả năng xoay chuyển tình thế.

Có khi ông bị thương cả hai chân nhưng vẫn chiến đấu; có khi đơn vị mất người chỉ huy, ông lập tức đứng lên thay thế; có lúc súng máy hết đạn, ông dùng tiểu liên để tiếp tục nghi binh và đánh địch. Chính trong những thời khắc tưởng như khó khăn nhất, phẩm chất của người chiến sĩ lại càng được bộc lộ rõ.

Nguyễn Riềng – từ người thanh niên nghèo của vùng đất Thừa Thiên Huế đến người chiến sĩ quả cảm trên những chiến trường ác liệt – đã dùng lòng dũng cảm, trí thông minh và sự tận tụy của mình để góp phần làm nên những chiến công, trở thành tấm gương sáng về tinh thần chiến đấu và ý chí không khuất phục.