NGUYỄN SƠN HÀ – DOANH NHÂN YÊU NƯỚC, NGƯỜI CÓ NHIỀU ĐÓNG GÓP CHO CÁCH MẠNG

NGUYỄN SƠN HÀ – DOANH NHÂN YÊU NƯỚC, NGƯỜI CÓ NHIỀU ĐÓNG GÓP CHO CÁCH MẠNG

Trong lịch sử Hải Phòng, Nguyễn Sơn Hà (1894–1980) được biết đến không chỉ là một doanh nhân thành công mà còn là một người có nhiều hoạt động xã hội, yêu nước và đóng góp cho cách mạng.

Ông sinh năm 1894, quê gốc ở Phượng Cách, phủ Quốc Oai, tỉnh Hà Tây, nay thuộc Hà Nội. Tuy sinh ra ở Hà Nội, phần lớn cuộc đời hoạt động của ông gắn với Hải Phòng. Từ một người xuất thân trong gia đình nghèo, Nguyễn Sơn Hà từng bước gây dựng sự nghiệp và trở thành một doanh nhân nổi tiếng với nghề sản xuất sơn. (Lich Sudang Bo)

Từ người làm thuê đến nhà sản xuất sơn

Khi còn trẻ, Nguyễn Sơn Hà đến Hải Phòng làm việc cho hãng sơn Sauvage Cottu. Công việc chính của ông là kế toán, nhưng trong thời gian làm việc tại đây, ông chủ động tìm hiểu kỹ thuật pha chế và sản xuất sơn.

Sau nhiều lần nghiên cứu, thử nghiệm, ông đã sản xuất được loại sơn mang tên Résistanco, có khả năng cạnh tranh với các loại sơn ngoại nhập trên thị trường lúc bấy giờ. Từ đó, ông xây dựng hãng sơn Sơn Hà và từng bước mở rộng hoạt động kinh doanh. (Lich Sudang Bo)

Sự nghiệp kinh doanh của Nguyễn Sơn Hà gắn với quá trình hình thành một lớp doanh nhân Việt Nam có khả năng làm chủ kỹ thuật và cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài trong thời kỳ thuộc địa.

Không chỉ chú trọng kinh doanh, gia đình ông còn tham gia nhiều hoạt động xã hội, từ thiện và giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn ở Hải Phòng. (Lich Sudang Bo)

Những hoạt động xã hội và yêu nước

Nguyễn Sơn Hà không chỉ được nhắc đến với vai trò doanh nhân. Ông còn tham gia các hoạt động văn hóa, xã hội tại Hải Phòng.

Ông từng giữ vai trò Hội trưởng Hội Truyền bá Quốc ngữ ở Hải Phòng, góp phần phát triển phong trào học chữ và vận động mở rộng hoạt động truyền bá quốc ngữ. Ông cũng vận động kỹ sư Nguyễn Xiển xây dựng phong trào này tại Kiến An. (Lich Sudang Bo)

Trong thời kỳ Nhật đảo chính Pháp năm 1945, Nguyễn Sơn Hà được mời giữ chức Phó Thị trưởng Hải Phòng. Trong hoàn cảnh nạn đói năm 1945 diễn ra nghiêm trọng, ông đã lợi dụng vị trí của mình để tổ chức các hoạt động cứu đói, hỗ trợ người dân. (Lich Sudang Bo)

Những hoạt động này cho thấy ông không chỉ quan tâm đến việc phát triển công việc kinh doanh mà còn tham gia vào những vấn đề xã hội của thành phố.

Đóng góp sau Cách mạng Tháng Tám

Sau khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Nguyễn Sơn Hà và gia đình tiếp tục có những đóng góp cho chính quyền cách mạng.

Theo tư liệu của Lịch sử Đảng bộ Hải Phòng, gia đình Nguyễn Sơn Hà đã ủng hộ 100 lạng vàng cùng tiền bạc cho Quỹ Độc lập của Chính phủ. Đây là một trong những hình thức đóng góp thiết thực của giới tư sản và doanh nhân yêu nước đối với chính quyền cách mạng trong những ngày đầu thành lập. (Lich Sudang Bo)

Không chỉ đóng góp về vật chất, gia đình ông còn trực tiếp tham gia xây dựng chính quyền mới.

Bà Nguyễn Sơn Hà tham gia Ủy ban nhân dân cách mạng thành phố Hải Phòng. Bản thân ông Nguyễn Sơn Hà được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa I. Người con trai lớn của ông tham gia chỉ huy lực lượng tự vệ chiến đấu và hy sinh trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp vào tháng 11/1946. (Lich Sudang Bo)

Những đóng góp của gia đình vì vậy không chỉ dừng ở việc ủng hộ tiền bạc mà còn thể hiện qua việc trực tiếp tham gia công việc của chính quyền và cuộc kháng chiến.

Một gia đình gắn với lịch sử Hải Phòng

Tên tuổi Nguyễn Sơn Hà ngày nay vẫn được lưu giữ tại Hải Phòng.

Từ đường của ông nằm tại 49 Lạch Tray, quận Ngô Quyền, được xây dựng từ năm 1939. Đây là nơi lưu giữ nhiều tư liệu, hiện vật liên quan đến cuộc đời và hoạt động của ông cùng gia đình. (Lich Sudang Bo)

Ngày 2/4/2010, UBND thành phố Hải Phòng ra quyết định công nhận Từ đường Nguyễn Sơn Hà là Di tích lưu niệm doanh nhân yêu nước. (Lich Sudang Bo)

Tên Nguyễn Sơn Hà cũng được đặt cho một tuyến đường tại Hải Phòng, thể hiện sự ghi nhận của thành phố đối với những đóng góp của ông.

Giá trị của một doanh nhân yêu nước

Nguyễn Sơn Hà là một trường hợp khá đặc biệt trong lịch sử Hải Phòng. Ông bắt đầu sự nghiệp từ công việc của một người làm thuê, tự học kỹ thuật sản xuất sơn rồi xây dựng được cơ sở kinh doanh của riêng mình.

Trong những năm đất nước có nhiều biến động, ông tham gia các hoạt động xã hội, giáo dục, cứu trợ người dân và sau Cách mạng Tháng Tám đóng góp cả về vật chất lẫn nhân lực cho chính quyền cách mạng.

Câu chuyện của Nguyễn Sơn Hà cho thấy đóng góp cho đất nước không chỉ được thể hiện trên chiến trường. Những người làm kinh tế, hoạt động xã hội, giáo dục và tham gia xây dựng chính quyền cũng có thể đóng góp theo những cách riêng của mình.

Nguyễn Sơn Hà qua đời năm 1980, để lại dấu ấn đặc biệt trong lịch sử Hải Phòng với tư cách một doanh nhân, một nhà hoạt động xã hội và một người có nhiều đóng góp cho cách mạng.

Nguồn tham khảo

• Lịch sử Đảng bộ thành phố Hải Phòng: Từ đường cụ Nguyễn Sơn Hà – Di tích lưu niệm Doanh nhân yêu nước. Xem tư liệu chính thống

• Cổng thông tin điện tử thành phố Hải Phòng: Những ngày Cách mạng tháng Tám ở Hải Phòng. Xem tư liệu