NGUYỄN SÔNG THAO – NGƯỜI CHỈ HUY TRẺ HY SINH TRÊN CHIẾN TRƯỜNG TÂY NAM

NGUYỄN SÔNG THAO – NGƯỜI CHỈ HUY TRẺ HY SINH TRÊN CHIẾN TRƯỜNG TÂY NAM

Nguyễn Sông Thao sinh năm 1950, quê ở xã Long Sơn, huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An, nay thuộc xã Yên Xuân, tỉnh Nghệ An. Tháng 1-1968, khi vừa tròn 18 tuổi, ông lên đường nhập ngũ, tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Sau thời gian học tập, huấn luyện tại Trường Sĩ quan Lục quân, người chiến sĩ trẻ được phân công về Trung đoàn 273, Sư đoàn 341. Từ đây, Nguyễn Sông Thao bắt đầu quá trình trưởng thành trong quân ngũ, từng bước đảm nhiệm những cương vị chỉ huy cao hơn qua thực tiễn chiến đấu.

Trong những năm chiến đấu tại chiến trường miền Nam, Nguyễn Sông Thao lần lượt đảm nhiệm các cương vị Trung đội trưởng, Đại đội trưởng rồi Tiểu đoàn trưởng. Ông từng cùng đơn vị chiến đấu tại vùng đất lửa Vĩnh Linh, Quảng Trị và sau đó tham gia các chiến trường phía Nam. Năm 1972, đại đội do ông chỉ huy là đơn vị dẫn đầu phong trào Thi đua Quyết thắng của Trung đoàn và Sư đoàn. Qua thực tiễn chiến đấu, người cán bộ trẻ ngày càng trưởng thành về khả năng tổ chức, chỉ huy và xử trí tình huống trên chiến trường.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, Nguyễn Sông Thao trực tiếp chỉ huy đơn vị tham gia nhiều trận đánh trên chiến trường miền Đông Nam Bộ. Trung đoàn 273 là một trong những đơn vị tham gia đội hình tiến công, góp phần vào thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh. Ngày 30-4-1975, các đơn vị của Trung đoàn 273 cùng đội hình quân ta tiến vào Sài Gòn, góp phần hoàn thành nhiệm vụ giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau ngày 30-4-1975, Nguyễn Sông Thao không rời quân ngũ. Đất nước vừa thống nhất nhưng nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc vẫn đặt ra những yêu cầu mới. Đơn vị của ông được điều động tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia. Từ chiến trường chống Mỹ, người cán bộ trẻ tiếp tục cùng đồng đội thực hiện nhiệm vụ trong một cuộc chiến đấu mới.

Trên chiến trường Tây Nam, Nguyễn Sông Thao tiếp tục thể hiện năng lực của một cán bộ chỉ huy trưởng thành từ thực tiễn. Ông tham gia nhiều trận đánh và trực tiếp chỉ huy bộ đội trong những tình huống khó khăn. Ngày 3-1-1978, tại khu vực cầu Ta Cưng, tỉnh Svay Rieng, đơn vị do ông chỉ huy tổ chức đánh một lực lượng lớn của đối phương. Trong trận chiến đấu này, Nguyễn Sông Thao bị thương nhưng vẫn tiếp tục chỉ huy cho đến khi trận đánh kết thúc.

Ngày 18-7-1978, tại khu vực ngã ba Xăng Ke, Nguyễn Sông Thao lúc đó là Thượng úy, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 273. Đơn vị của ông chiến đấu với lực lượng Khmer Đỏ trong một trận đánh ác liệt. Trước tình hình chiến đấu phức tạp, ông cùng Chính trị viên tiểu đoàn trực tiếp đến các đại đội để nắm tình hình, động viên và tổ chức bộ đội chiến đấu. Trong trận đánh ấy, Nguyễn Sông Thao đã hy sinh khi mới 28 tuổi.

Sự hy sinh của người cán bộ trẻ để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội và gia đình. Khi ông hy sinh, người con trai mới hai tuổi và chưa một lần được gặp cha. Trước khi bước vào trận đánh cuối cùng, Nguyễn Sông Thao đã có quyết định điều động về đảm nhiệm cương vị Phó tham mưu trưởng Trung đoàn 273. Nhưng ông đã không kịp nhận nhiệm vụ mới. Người cán bộ từng trưởng thành từ Trung đội trưởng, Đại đội trưởng đến Tiểu đoàn trưởng đã nằm lại trên chiến trường Tây Nam khi tuổi đời còn rất trẻ.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, Nguyễn Sông Thao được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì và Huân chương Chiến công hạng Ba. Ngày 20-12-1979, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Danh hiệu ấy là sự ghi nhận đối với những cống hiến và sự hy sinh của một người lính trẻ đã chiến đấu qua hai chiến trường, từ cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đến nhiệm vụ bảo vệ biên giới Tây Nam.

Gần nửa thế kỷ sau ngày hy sinh, hài cốt Nguyễn Sông Thao được đưa từ Nghĩa trang Liệt sĩ Châu Thành, tỉnh Tây Ninh, về quê nhà Nghệ An. Tháng 5-2026, quê hương tổ chức lễ truy điệu và an táng hài cốt ông tại quê nhà. Cuộc trở về muộn màng ấy khép lại một hành trình dài của người con xứ Nghệ đã ra đi khi tuổi 18 và mãi mãi nằm lại khi tuổi đời chưa tròn 30.

Câu chuyện về Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Sông Thao là câu chuyện về một thế hệ thanh niên trưởng thành rất nhanh trong những năm đất nước còn chiến tranh. Từ một chàng trai 18 tuổi quê Nghệ An, ông trở thành người cán bộ chỉ huy trực tiếp chiến đấu ở nhiều chiến trường và cuối cùng hy sinh khi đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Điều còn lại sau cuộc đời ngắn ngủi ấy là sự ghi nhận của Nhà nước, ký ức của đồng đội và sự tri ân của quê hương đối với một người con đã dành trọn tuổi trẻ cho đất nước.