Nguyễn Sỹ Huynh - Người anh hùng quê hương Đà Nẵng

NGUYỄN SỸ HUYNH – NGƯỜI ANH HÙNG QUÊ HƯƠNG ĐÀ NẴNG

Lịch sử dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX được viết nên bằng máu, bằng niềm tin son sắt và bằng những con người âm thầm cống hiến cả tuổi xuân cho Tổ quốc. Giữa lớp lớp những người chiến sĩ kiên trung ấy, tên tuổi đồng chí Nguyễn Sỹ Huynh – người con ưu tú của quê hương Quảng Nam – Đà Nẵng luôn sáng lên như một biểu tượng đẹp của ý chí, lòng dũng cảm và sự tận hiến trọn đời cho cách mạng.

Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân Nguyễn Sỹ Huynh

Sinh năm 1924 tại Hội An, Quảng Nam, năm 14 tuổi, đồng chí Nguyễn Sỹ Huynh đã tham gia phong trào học sinh Đà Nẵng. Trưởng thành từ phong trào này, 17 tuổi ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, từng được bầu làm Tỉnh ủy viên Tỉnh ủy lâm thời Quảng Nam - Đà Nẵng.

Năm 1943, bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà tù Hỏa Lò cùng các đồng chí lão thành cách mạng: Trần Đăng Ninh, Đỗ Mười, Chu Đình Xương, ông đã vượt qua mọi đòn tra tấn của kẻ thù, giữ vững khí tiết người Cộng sản, vượt ngục trở về tham gia khởi nghĩa, giành và bảo vệ chính quyền cách mạng.

Khi được phân công về hoạt động tại địa bàn Liên khu V - một địa bàn chiến lược, nơi tranh chấp ác liệt giữa ta và địch, được giao nhiều trọng trách: sĩ quan tham mưu Ty Liên kiểm Việt - Pháp, Trưởng phòng liên lạc Liên khu V, Chánh Văn phòng Sở Công an Nam Trung Bộ, Trưởng ban Bảo vệ chiến dịch Tây Nguyên… Ở cương vị nào, ông cũng lập được nhiều chiến công xuất sắc.

Khi tham gia Ty Liên kiểm Việt - Pháp, với sự hiểu biết sâu sắc về ngôn ngữ, văn hóa Pháp, ông đã trực tiếp giải quyết được nhiều vụ việc phức tạp, nhạy cảm. Năm 1947, ta mở đường Trường Sơn thủy bộ lần đầu tiên từ Liên khu V (Bình Định) ra Trung ương, ông cũng là người trực tiếp khảo sát, xây dựng và chỉ đạo vận chuyển được hơn 80.000 tấn hàng chiến lược vào Liên khu và phân khu Bình Trị Thiên; tổ chức đấu tranh bắt tên gián điệp Nguyễn Ban do Phòng Nhì Pháp phái vào tìm cách ám sát một đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng và truy bắt tên phản bội Nguyễn Nên, nguyên cán bộ Quân khu V, kịp thời trừ hậu họa.

Năm 1961, trước những thắng lợi liên tiếp của phong trào cách mạng ở miền Nam, Mỹ - ngụy thực hiện âm mưu thâm độc "đánh Cộng sản trong lòng Cộng sản", tăng cường tung các toán gián điệp biệt kích ra miền Bắc nhằm tổ chức hoạt động phá hoại và kích động bọn phản cách mạng nổi dậy. Thực hiện Chỉ thị của Trung ương và mệnh lệnh của Bộ Công an, lực lượng Bảo vệ chính trị đã tập trung triển khai các biện pháp nắm tình hình, âm mưu, thủ đoạn hoạt động và tổ chức đấu tranh. Thời kỳ này, với cương vị là Trưởng phòng Trinh sát chống gián điệp, rồi Phó Cục trưởng, Cục trưởng Cục Bảo vệ chính trị, ông đã lãnh đạo và trực tiếp tham gia đấu tranh nhiều kế hoạch, chuyên án, trong đó có những chuyên án đặc biệt mang tầm chiến lược. Với trọng trách là người chỉ huy, ông đã mưu trí, sáng tạo trong chỉ đạo, kiên quyết, dũng cảm trong trực tiếp chiến đấu, lập được những thành tích đặc biệt xuất sắc, góp phần làm phá sản chiến lược "đánh Cộng sản trong lòng Cộng sản" của Mỹ - ngụy, được Đảng, Nhà nước, nhân dân và lực lượng Công an ghi nhận, có tầm ảnh hưởng sâu rộng. Một trong những chiến công đặc biệt xuất sắc của đồng chí Nguyễn Sỹ Huynh là xây dựng, chỉ đạo và trực tiếp tham gia kế hoạch phản gián liên hoàn mang tên B12, MM - một chiến công vang dội của lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Vào thập niên 60, 70 thế kỷ XX, tình hình chính trị thế giới có những diễn biến phức tạp. Để lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đi đến thắng lợi hoàn toàn, Trung ương Đảng ta rất cần những tài liệu xác thực, khách quan về đối phương để có những quyết sách đúng đắn. Bộ Công an đã triển khai kế hoạch phản gián B12, MM để đoạt lấy những tin tình báo có giá trị, mang tính thời sự cao và đồng chí Sỹ Huynh được Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn giao nhiệm vụ lãnh đạo đơn vị (Đơn vị 19-5).

Hơn 10 năm đấu tranh, ta đã thu được hàng chục ngàn tài liệu tình báo không chỉ có giá trị đối với công tác an ninh mà còn phục vụ đắc lực để Trung ương Đảng sử dụng trong đối ngoại cũng như lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Mỹ. Những tài liệu thu được còn là nguồn quan trọng phục vụ trực tiếp công tác đấu tranh chính trị tại Hội nghị Paris; mặt khác, thông tin của cơ quan An ninh Việt Nam còn có tác dụng trong công tác đấu tranh của An ninh một số nước bạn, góp phần củng cố tình hữu nghị và cuộc đấu tranh chung của các nước xã hội chủ nghĩa.

Trong quá trình tham gia chỉ đạo kế hoạch B12, MM, đồng chí Nguyễn Sỹ Huynh đã nhiều lần vinh dự được lên gặp Bác Hồ để báo cáo tình hình và được Bác khen ngợi; có tài liệu Bác đã tự dịch để phục vụ ngay yêu cầu lãnh đạo đất nước. Với thành tích đặc biệt xuất sắc ấy, ngày 3/9/1973, Đơn vị 19-5 đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND, là đơn vị đầu tiên của lực lượng An ninh được tuyên dương Anh hùng.

Nhắc đến đồng chí Nguyễn Sỹ Huynh còn phải nhắc đến thời kỳ ông trực tiếp chỉ đạo khám phá vụ án gián điệp ẩn nấp P86 tại Hòa Bình và Vĩnh Phúc. Qua vụ này, ta đã phát hiện phương thức hoạt động mới của kẻ thù. Đó là năm 1971, khi đấu tranh với Nguyễn Văn Quýnh - đối tượng có dấu hiệu nghi vấn làm tay sai cho địch, ông đã phát hiện ra phương thức hoạt động mới của chúng là sử dụng những quân nhân, cán bộ đầu hàng, phản bội, huấn luyện đưa trở lại đơn vị cũ để phá ta từ bên trong.

Từ phát hiện của mình, ông báo cáo Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn và được Bộ trưởng đồng ý báo cáo Ban Bí thư ban hành Chỉ thị đấu tranh với phương thức hoạt động mới của địch (lấy bí số P86). Sau đó, ông tiếp tục tham mưu và được Bộ trưởng giao chủ trì tổ chức Hội nghị chuyên đề đấu tranh với phương thức hoạt động này. Hội nghị đã nâng cao tinh thần cảnh giác của cán bộ chiến sỹ để bảo vệ, giữ vững nội bộ; đồng thời cũng khắc phục tư tưởng vì quá cảnh giác dẫn đến nghi ngờ không có cơ sở làm suy yếu nội bộ.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, đồng chí Nguyễn Sỹ Huynh còn trực tiếp chỉ đạo và tham gia đấu tranh thắng lợi hàng chục chuyên án khác. Tiêu biểu như khám phá vụ án Nguyễn Châu Thanh (năm 1962) là gián điệp Mỹ - ngụy tung ra miền Bắc câu kết với phản động lợi dụng đạo Thiên chúa ở Nghệ An, góp phần làm trong sạch địa bàn, giữ vững an ninh trật tự ở một trong những địa bàn trọng điểm của miền Bắc (địa bàn khu IV).

Năm 1963, ông chỉ đạo bắt các toán Đặc vụ Tưởng xâm nhập bằng đường biển vào Việt Nam. Năm 1964, tổ chức đấu tranh khám phá vụ gián điệp Nguyễn Văn Thông, Trần Thị Đông hoạt động ở Hà Nội. Năm 1965 khám phá vụ án gián điệp GM65 hoạt động ở địa bàn Hải Phòng và một số địa phương lân cận. Năm 1968, ông chỉ đạo đấu tranh Chuyên án ED69, đấu tranh ngăn chặn không để xảy ra các hoạt động phá hoại trên địa bàn Hải Phòng…

Ngay sau ngày miền Nam giải phóng, được lãnh đạo Bộ Công an giao nhiệm vụ phụ trách, chỉ đạo bộ phận công tác đặc biệt chuẩn bị kế hoạch tiếp quản, đảm bảo an ninh chính trị, tổ chức trình diện, học tập cải tạo cho số địch ngụy ở miền Nam; ông đã tổ chức tốt công tác khai thác đấu tranh, bóc gỡ mạng lưới địch cài lại; tấn công, truy quét bọn tình báo, gián điệp còn lẩn trốn. Xây dựng các kế hoạch bóc gỡ hàng ngàn mật báo viên, khai thác gần 700 nhân viên Đặc uỷ Trung ương tình báo và hơn 4.500 cảnh sát đặc biệt ngụy. Thời kỳ đất nước đã thống nhất, ông còn chỉ đạo đấu tranh thắng lợi nhiều chuyên án gián điệp khác…

Gần 50 năm hoạt động cách mạng, gần 40 năm công tác trong lực lượng CAND, dù ở hoàn cảnh nào ông cũng luôn tuyệt đối trung thành với Đảng, hết mình phấn đấu vì sự nghiệp bảo vệ an ninh trật tự của Tổ quốc. Trong nhiều trường hợp ông đã thể hiện tinh thần mưu trí, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Được giao trọng trách lãnh đạo các đơn vị trực tiếp đấu tranh với các đối tượng là gián điệp, tình báo, nhiều đơn vị ông từng lãnh đạo đã được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVTND: Đơn vị 19-5, Cục Bảo vệ chính trị, Phòng 2 Cục Bảo vệ chính trị I.

Anh hung Nguyễn Sỹ Huynh được Thủ tướng chính phủ Nguyễn Tấn Dũng trao bằng khen. Khi được nghỉ hưu, ông tiếp tục giữ vững phẩm chất của người Đảng viên Cộng sản và truyền thống của ngành, tiếp tục tham gia tổng kết công tác Công an Nam Trung Bộ; vẫn là người thầy, người anh gần gũi, nhiệt tình và tâm huyết của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ An ninh. Là một nhà chiến lược, sĩ quan cao cấp của lực lượng Công an nhưng ở ông còn có cốt cách của một nhà trí thức, khiêm tốn, giản dị và nhân văn. Trong cuộc sống, ông thường xuyên lấy 6 điều Bác Hồ dạy CAND làm thước đo để phấn đấu, rèn luyện; sống có nghĩa, có tình với anh em đồng chí, đồng đội; luôn gương mẫu, trách nhiệm, được mọi người quý mến, kính trọng.

Cuộc đời đồng chí Nguyễn Sỹ Huynh không chỉ là trang sử đẹp của riêng một con người, mà còn là tiếng vọng đầy tự hào của cả một thế hệ đã sống, chiến đấu và hiến dâng trọn vẹn cho Tổ quốc. Từ ngôi trường Thành Chung những ngày đầu phong trào cách mạng, đến nhà tù Hỏa Lò khắc nghiệt, rồi những năm tháng bền bỉ trong lực lượng Công an nhân dân, ở mỗi chặng đường ông đều để lại dấu ấn của một người chiến sĩ cộng sản kiên trung, giản dị mà vĩ đại. Danh hiệu Anh hùng mà Đảng và Nhà nước trao tặng hôm nay không chỉ là sự tôn vinh của quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở thế hệ mai sau phải biết tiếp bước bản lĩnh, nhân cách và lý tưởng mà ông đã gìn giữ cả đời. Nhắc đến ông là nhắc đến một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, lòng trung thành và nhân hậu – một người thầy, người đồng chí, người anh mà đồng đội và quê hương mãi mãi trân trọng. Và trong dòng chảy miệt mài của lịch sử, câu chuyện về cuộc đời ông sẽ còn được kể mãi như một ngọn lửa âm thầm soi sáng những bước chân của các thế hệ tiếp nối.

Người viết

Nguyễn Thị Khánh Huyền