Nguyễn Tài Hải - Một người lính công an vũ trang
Mỗi thế hệ có một cách bước vào lịch sử. Với nhân vật trong câu chuyện này, cánh cửa ấy mở ra giữa những năm đất nước còn phải chiến đấu. Nguyễn Tài Hải sinh năm 1952, quê Vạn Phúc, Ba Đình, Hà Nội. ; được truy tặng năm 1981 nên tài liệu này không tự suy đoán. Những mốc ngắn gọn ấy là điểm bắt đầu để tôi bước vào câu chuyện về ông - một con người sống trong giai đoạn đất nước phải liên tiếp đối diện với chiến tranh và những nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Dấu ấn chính được ghi lại về Nguyễn Tài Hải là: Trung úy, Phó trưởng Công an khu vực Chương Dương, Hoàn Kiếm, Hà Nội; được truy tặng năm 1981. Chi tiết này giúp ta xác định rất rõ vị trí của nhân vật trong lịch sử. Ông không đứng ngoài biến cố, mà ở ngay trong mặt trận an ninh và biên phòng, nơi mỗi quyết định, mỗi ca trực hay mỗi lần cơ động đều có thể ảnh hưởng đến đồng đội và nhân dân.
Trong chiến tranh và xung đột biên giới, lực lượng công an nhân dân vũ trang vừa làm nhiệm vụ chiến đấu, vừa bảo vệ dân, giữ đồn trạm, nắm địa bàn và duy trì liên lạc. Nhiều vị trí nằm sát đường biên, nơi một cán bộ, chiến sĩ có thể phải xử lý tình huống bằng cả bản lĩnh quân sự lẫn sự am hiểu nhân dân. Những điều tưởng như rất nhỏ - một mệnh lệnh được chuyển đúng lúc, một đoạn đường được giữ, một thương binh được cứu, một vị trí không bị bỏ trống - có thể quyết định số phận của cả đội hình.
Khi nhìn lại Nguyễn Tài Hải, điều đáng nhớ không chỉ là cấp bậc hay danh hiệu. Điều đáng nhớ hơn là con đường từ quê hương đến nơi làm nhiệm vụ, rồi từ một người bình thường trở thành một cái tên được lịch sử lưu lại. Những người cùng thời với ông phải sống trong thiếu thốn, chịu áp lực của chiến trường và chấp nhận những cuộc chia tay không biết ngày trở về. Vì vậy, mỗi dòng tiểu sử cần được đọc như dấu vết của một đời người, chứ không chỉ như một mục thống kê.
Khi kể lại câu chuyện ấy, điều còn lại không chỉ là một danh hiệu. Đó là ký ức về những người đứng ở tuyến đầu an ninh, nơi sự bình yên của dân cư và sự toàn vẹn của biên giới nhiều khi phụ thuộc vào bản lĩnh của từng cán bộ, chiến sĩ.
