NGUYỄN TÀI – NGƯỜI KIÊN TRUNG BẢO VỆ CÁCH MẠNG TRONG NHÀ TÙ MỸ, NGỤY

Nguyễn Tài sinh năm 1926, là con trai thứ hai của nhà văn Nguyễn Công Hoan. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, ông sớm tham gia cách mạng, hoạt động trong Đoàn Thanh niên cứu quốc thành Hoàng Diệu, sau đó lên chiến khu Tân Trào học Trường Quân chính kháng Nhật khóa I và tham gia Giải phóng quân.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông được phân công công tác trong lực lượng Công an. Từ năm 1957 đến năm 1964, Nguyễn Tài giữ chức Cục trưởng Cục Bảo vệ chính trị, Bộ Công an, trực tiếp tham gia, chỉ đạo nhiều hoạt động đấu tranh chống gián điệp, phản gián.

Năm 1964, ông tình nguyện vào miền Nam trực tiếp tham gia kháng chiến chống Mỹ. Ngày 21/3/1964, Nguyễn Tài lên đường vào Nam bằng tàu không số trên tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển. Tại chiến trường, ông hoạt động với các bí danh Tư Trọng, Ba Sáng, Tư Duy và được giao nhiều trọng trách trong lực lượng An ninh Trung ương Cục miền Nam.

Trên cương vị Trưởng ban An ninh T4 – Sài Gòn, Gia Định, Nguyễn Tài trực tiếp chỉ đạo xây dựng lực lượng, phát triển cơ sở, chống gián điệp, nội gián, bảo vệ các đầu mối cách mạng và tổ chức nhiều hoạt động đánh vào hệ thống an ninh của đối phương.

Ngày 23/12/1970, sau khoảng sáu năm hoạt động bí mật tại chiến trường miền Nam, Nguyễn Tài bị bắt.

Ngay từ khi rơi vào tay đối phương, với kinh nghiệm của một cán bộ an ninh, ông chủ động xây dựng một “trò chơi nghiệp vụ”, cung cấp những thông tin gây nhiễu, đánh lạc hướng điều tra, đồng thời tìm mọi cách che giấu thân phận thật và bảo vệ hệ thống cơ sở của Ban An ninh T4.

Trong thời gian đầu, đối phương chưa xác định được người bị bắt chính là Tư Trọng, Trưởng ban An ninh T4. Sau đó, từ một số tài liệu thu giữ được khi bắt một cán bộ của Ban An ninh T4, chúng từng bước xác định thân phận của Nguyễn Tài.

Khi biết ông là con trai nhà văn Nguyễn Công Hoan và từng giữ vị trí quan trọng trong ngành Công an miền Bắc, CIA và chính quyền Sài Gòn tăng cường các biện pháp khai thác. Chúng đưa đến những cuốn sách, hình ảnh của cha ông và các tài liệu liên quan đến Nguyễn Tài nhằm tác động tâm lý, buộc ông phải thừa nhận thân phận.

Không đạt kết quả, đối phương chuyển sang mua chuộc.

Theo những tài liệu được công bố, CIA từng đề nghị Nguyễn Tài hợp tác, đổi lại ông sẽ nhận được 20 triệu USD và một cuộc sống sung túc ở nước ngoài. Ông kiên quyết từ chối.

Các biện pháp tra khảo sau đó ngày càng khắc nghiệt.

Nguyễn Tài thường xuyên bị hỏi cung vào nhiều thời điểm khác nhau trong ngày, bị hạn chế ăn uống, không cho ngủ, giam trong điều kiện lạnh, cô lập về tâm lý. Mục đích của đối phương là khiến ông suy kiệt về thể chất, mất khả năng kiểm soát và buộc phải cung cấp thông tin.

Lo ngại đối phương có thể sử dụng thuốc hoặc các biện pháp tâm lý khiến mình rơi vào trạng thái mất kiểm soát, Nguyễn Tài đã tự rèn cho mình một phản xạ đặc biệt. Ông tập thường xuyên nói những câu như “quên”, “quên rồi”, để ngay cả trong trạng thái mệt mỏi hoặc nửa tỉnh nửa mê cũng không vô tình tiết lộ bí mật.

Trong những ngày bị giam giữ, để giữ vững tinh thần, Nguyễn Tài vẽ một ngôi sao lên tường phòng giam, thường xuyên hát Quốc ca và thực hiện nghi thức chào cờ ngay trong tù.

Gần 5 năm bị giam giữ, với nhiều hình thức mua chuộc, đe dọa và tra tấn, đối phương vẫn không khai thác được những thông tin quan trọng về tổ chức và mạng lưới cơ sở cách mạng mà ông nắm giữ.

Đến ngày 30/4/1975, Sài Gòn được giải phóng, Nguyễn Tài được trở về với đồng đội sau gần 2.000 ngày bị giam giữ.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách, trong đó có chức vụ Thứ trưởng Bộ Nội vụ, nay là Bộ Công an; sau đó công tác tại Ủy ban Pháp luật Nhà nước và giữ chức Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan.

Với những đóng góp đặc biệt trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ an ninh Tổ quốc, Nguyễn Tài được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ông từ trần ngày 16/2/2016, hưởng thọ 90 tuổi.

Cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Tài là minh chứng tiêu biểu cho bản lĩnh, trí tuệ và lòng trung thành của người chiến sĩ Công an nhân dân. Đặc biệt, gần 5 năm đối mặt với hệ thống tình báo, phản gián và những biện pháp tra khảo của đối phương nhưng vẫn giữ vững bí mật tổ chức đã trở thành một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử lực lượng Công an nhân dân.

Câu chuyện về Nguyễn Tài vì thế không chỉ là câu chuyện về sức chịu đựng trong lao tù, mà còn là bài học về trách nhiệm của người cán bộ an ninh: trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng phải đặt sự an toàn của tổ chức, đồng đội và lợi ích của cách mạng lên trên lợi ích cá nhân.