Nguyễn Tấn Kiều (Đốc Binh Kiều) (1832–1866)

guyễn Tấn Kiều (Đốc Binh Kiều) (khoảng 1832 – 1866) là một trong những thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam Kỳ vào nửa sau thế kỷ XIX. Ông là Phó tướng đắc lực của Thiên Hộ Dương (Võ Duy Dương), có nhiều công lao xây dựng căn cứ Đồng Tháp Mười và chỉ huy nghĩa quân chiến đấu bảo vệ vùng căn cứ này.

Thân thế

Theo các tài liệu lịch sử, quê quán và họ tên thật của Đốc Binh Kiều vẫn còn có nhiều ý kiến khác nhau. Dân gian từng gọi ông là Nguyễn Tấn Kiều, Lê Công Kiều hoặc Trần Phú Kiều, nhưng tên gọi Nguyễn Tấn Kiều được sử dụng phổ biến hiện nay. Tương truyền ông là người miền Trung, di cư vào Nam lập nghiệp tại vùng Kiến Đăng (nay thuộc Tiền Giang).

Tham gia kháng chiến chống Pháp

Khi thực dân Pháp đánh chiếm thành Gia Định (1859), Nguyễn Tấn Kiều đã đứng lên tham gia kháng chiến. Nhờ giỏi võ nghệ, có tài tổ chức và chỉ huy, ông nhanh chóng được giao chỉ huy một đội dân dũng.

Sau khi Đại đồn Kỳ Hòa thất thủ (1861), ông không theo quân triều đình rút lui mà tiếp tục tập hợp lực lượng, xây dựng căn cứ kháng chiến. Sau đó, ông cùng nghĩa quân hợp tác với Thiên Hộ Dương và trở thành một trong những chỉ huy quan trọng nhất của lực lượng này.

Xây dựng căn cứ Đồng Tháp Mười

Khi Thiên Hộ Dương quyết định chọn Đồng Tháp Mười làm đại bản doanh, Đốc Binh Kiều được giao nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ căn cứ.

Ông chỉ huy xây dựng hệ thống phòng thủ gồm các đồn tiền tiêu, đồn tả và đồn hữu nhằm bảo vệ đại đồn Gò Tháp. Bản thân ông trực tiếp chỉ huy Đồn Hữu, kiểm soát hướng Xáng Xẻo – Rạch Muỗng, đồng thời nhiều lần chủ động đưa nghĩa quân tập kích quân Pháp tại Cai Lậy và nhiều địa phương khác, gây cho đối phương nhiều tổn thất. Những chiến công của ông góp phần giữ vững căn cứ Đồng Tháp Mười trong nhiều năm và làm nức lòng nghĩa quân Nam Bộ.

Hy sinh

Năm 1866, do bị chỉ điểm, quân Pháp mở cuộc tấn công quy mô lớn vào căn cứ Đồng Tháp Mười. Đốc Binh Kiều chỉ huy nghĩa quân chiến đấu quyết liệt để bảo vệ căn cứ nhưng đã anh dũng hy sinh trong trận chiến. Thi hài của ông được nghĩa quân đưa về an táng tại khu vực Gò Tháp (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp).

Ghi nhận công lao

Đốc Binh Nguyễn Tấn Kiều được nhân dân Nam Bộ tôn kính là vị anh hùng chống ngoại xâm, thường gọi là Quan Lớn Thượng. Hằng năm, vào ngày 15–16 tháng 10 âm lịch, nhân dân thị xã Kiến Tường (Long An) tổ chức lễ giỗ để tưởng nhớ công lao của ông. Hiện nay, nhiều trường học, đường phố và đền thờ mang tên Nguyễn Tấn Kiều nhằm giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ sau.

Tóm tắt

• Họ tên: Nguyễn Tấn Kiều (còn có tài liệu ghi Lê Công Kiều, Trần Phú Kiều).