Nguyễn Tất Thành – Hành Trình Tìm Lại Tự Do Cho Dân Tộc

Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước tại làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, Nguyễn Tất Thành (sinh ngày 19/05/1890) lớn lên giữa lúc đất nước chìm trong ách đô hộ của thực dân Pháp. Chứng kiến các phong trào yêu nước chống Pháp đương thời — từ Cần Vương, Đông Du của Phan Bội Châu đến Đông Kinh Nghĩa Thục, phong trào Duy Tân của Phan Châu Trinh — đều lần lượt thất bại hoặc bế tắc, người thanh niên Nguyễn Tất Thành nhận ra một sự thật cay đắng: muốn cứu nước, không thể đi theo con đường cũ.

Không giống như các vị tiền bối sang phương Đông như Nhật Bản để cầu viện, Nguyễn Tất Thành quyết định đi sang chính phương Tây — nơi khởi nguồn của tư tưởng "Tự do – Bình đẳng – Bác ái" — để tìm hiểu xem thực dân Pháp làm thế nào mà cai trị được nước mình, rồi sẽ trở về giúp đồng bào.

Ngày 05/06/1911, từ bến cảng Nhà Rồng (Sài Gòn), dưới tên gọi Văn Ba, người thanh niên 21 tuổi bước chân xuống con tàu buôn Amiral Latouche-Tréville xin làm phụ bếp. Với hai bàn tay trắng cùng ý chí sắt đá, Nguyễn Tất Thành bắt đầu hải trình gian khổ kéo dài hàng thập kỷ qua nhiều châu lục: từ châu Âu, châu Phi đến châu Mỹ.

Tại các nước tư bản phát triển như Anh, Mỹ, Pháp, Nguyễn Tất Thành vừa lao động kiệt sức để kiếm sống — từ cào tuyết, đốt lò đến rửa bát, phụ bếp — vừa tranh thủ mọi thời gian tự học, đọc sách và tham gia các hoạt động chính trị. Người nhận ra một bản chất quan trọng: ở đâu thực dân, đế quốc cũng tàn bạo; ở đâu người lao động cũng bị bóc lột và áp bức.

Năm 1917, Nguyễn Tất Thành trở lại Pháp và tham gia Hội những người Việt Nam yêu nước tại Pháp. Năm 1919, thay mặt Hội, Người lấy tên Nguyễn Ái Quốc gửi tới Hội nghị Versailles bản Yêu cầu của nhân dân An Nam, đòi các quyền tự do, bình đẳng tối thiểu cho dân tộc Việt Nam. Dù bản yêu cầu bị gạt đi, tiếng vang của nó đã thức tỉnh phong trào yêu nước trong và ngoài nước.

Bước ngoặt lớn nhất đến vào tháng 7/1920, khi Nguyễn Ái Quốc đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I. Lenin đăng trên báo L'Humanité. Khai sáng từ lý luận của Lenin, Người vỡ òa xúc động: "Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta!". Tại Đại hội Tours (12/1920), Người bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế Cộng sản và tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp, trở thành người cộng sản đầu tiên của Việt Nam.

Sự lựa chọn con đường cách mạng vô sản của Nguyễn Tất Thành – Nguyễn Ái Quốc đã giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng về đường lối cứu nước kéo dài suốt nhiều thập kỷ của cách mạng Việt Nam. Từ đây, Người tích cực chuẩn bị về lý luận, tổ chức và cán bộ thông qua việc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (1925), chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vào mùa xuân năm 1930.

Hành trình từ người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi năm 1911 đến lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về nước năm 1941 đã đặt nền móng vững chắc cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên mới cho dân tộc.