Nguyễn Tất Thành và những người lao động trên tàu

Trong quá trình sưu tầm những câu chuyện về hành trình ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành, tôi đặc biệt chú ý đến những ngày Người sống và làm việc cùng những người lao động trên con tàu. Đó là một khoảng thời gian không dài, nhưng lại để lại trong Người nhiều trải nghiệm quý giá.

Sau khi rời Bến Nhà Rồng, Nguyễn Tất Thành làm công việc phụ bếp trên con tàu Amiral Latouche-Tréville. Công việc hằng ngày rất vất vả. Người phải làm việc trong gian bếp nóng bức, luôn tay luôn chân và phải tuân theo sự phân công của công việc trên tàu.

Nhưng chính trong môi trường lao động ấy, Người có cơ hội tiếp xúc với nhiều người đến từ những vùng đất khác nhau. Họ cũng là những người lao động bình thường, phải làm việc chăm chỉ để kiếm sống. Mỗi người có một hoàn cảnh, một câu chuyện riêng, nhưng đều phải đối mặt với những khó khăn của cuộc sống.

Tôi hình dung Nguyễn Tất Thành sau những giờ làm việc thường lặng lẽ quan sát những người xung quanh. Người chú ý đến cách họ làm việc, cách họ đối xử với nhau và cuộc sống của những người lao động trên tàu. Người không đứng ngoài để nhìn họ, mà hòa mình vào công việc, cùng làm việc và cùng chịu những vất vả như họ.

Qua những cuộc tiếp xúc ấy, Người dần hiểu hơn về cuộc sống của người lao động. Người nhận ra rằng ở đâu cũng có những con người phải lao động cực nhọc, phải chịu nhiều thiếu thốn và bất công. Điều đó khiến Người càng suy nghĩ nhiều hơn về cuộc sống của đồng bào mình ở Việt Nam.

Có lẽ chính những trải nghiệm đầu tiên với những người lao động trên tàu đã giúp Nguyễn Tất Thành có một cách nhìn rộng hơn về thế giới. Trước đây, Người đau đáu với nỗi khổ của người dân Việt Nam. Khi ra nước ngoài, Người nhận ra rằng nỗi khổ của người lao động không chỉ tồn tại ở một đất nước. Ở nhiều nơi, những người nghèo vẫn phải chịu sự bất công và áp bức.

Tôi rất ấn tượng với hình ảnh một người thanh niên Việt Nam trẻ tuổi giữa những người lao động xa lạ. Không có địa vị đặc biệt, Người cũng bắt đầu từ những công việc bình thường nhất. Người làm việc, quan sát, học hỏi và lặng lẽ suy nghĩ. Chính cuộc sống lao động đã giúp Người hiểu rằng muốn thay đổi xã hội, trước hết phải hiểu cuộc sống thực tế của những người lao động.

Trong những ngày trên tàu, Nguyễn Tất Thành cũng có cơ hội nhìn thấy nhiều vùng đất mới. Qua mỗi chuyến đi, Người càng hiểu rằng thế giới rộng lớn hơn rất nhiều so với những gì mình từng biết. Người muốn tìm hiểu vì sao có những quốc gia phát triển, vì sao có những dân tộc được sống trong điều kiện tốt hơn, và vì sao nhân dân Việt Nam lại phải chịu cảnh mất nước.

Điều đáng quý là dù công việc rất vất vả, Nguyễn Tất Thành vẫn luôn giữ được mục đích của chuyến đi. Người không quên rằng mình ra đi là để tìm đường cứu nước. Những người lao động trên tàu, những vùng đất Người đi qua và những điều mắt thấy tai nghe đều trở thành những bài học giúp Người hiểu thêm về cuộc sống.

Là một người sưu tầm lịch sử, tôi cảm thấy câu chuyện về Nguyễn Tất Thành và những người lao động trên tàu rất gần gũi. Người không bắt đầu hành trình của mình từ những nơi giàu sang hay quyền lực. Người bắt đầu bằng lao động, bằng những công việc giản dị và bằng việc tiếp xúc với những con người bình thường.

Từ những người lao động trên tàu, Người hiểu thêm về giá trị của lao động và nỗi khổ của những người nghèo. Từ những vùng đất xa lạ, Người mở rộng tầm mắt về thế giới. Và từ tất cả những trải nghiệm ấy, khát vọng tìm ra con đường giải phóng dân tộc trong Người ngày càng mạnh mẽ hơn.

Nhìn lại những ngày tháng ấy, tôi càng hiểu rằng hành trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành không chỉ được tạo nên bởi những sự kiện lớn lao. Nó còn được hình thành từ những ngày làm việc vất vả, những cuộc gặp gỡ với những người bình thường và những suy nghĩ âm thầm của một người thanh niên luôn hướng về quê hương.

Giữa biển cả mênh mông, Nguyễn Tất Thành vẫn mang trong tim mình hình ảnh đất nước Việt Nam. Người vừa lao động, vừa học hỏi, vừa quan sát cuộc sống. Và chính từ những điều bình dị ấy, một hành trình lớn lao đã từng bước được tiếp nối.