Nguyễn Thái Bình – Tấm gương tiêu biểu cho lớp thanh niên trí thức yêu nước

Nguyễn Thái Bình sinh ngày 14/1/1948 tại Trường Bình, Cần Giuộc, Long An.

Tháng 3/1968, anh nhận học bổng của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ để sang Mỹ học tập. Sau một thời gian, Nguyễn Thái Bình thi vào Viện Đại học Washington và theo học ngành thủy sản. Đó có thể là khởi đầu cho một tương lai bình lặng của một trí thức trẻ.

Nhưng bên kia Thái Bình Dương, chiến tranh trên quê hương vẫn tiếp diễn. Nguyễn Thái Bình bắt đầu tham gia các hoạt động phản đối chiến tranh Việt Nam. Anh diễn thuyết, tham gia mít tinh, biểu tình, viết báo và tìm cách đưa tiếng nói của một người Việt Nam đến với những người Mỹ yêu chuộng hòa bình. Anh cũng viết thư trực tiếp cho Tổng thống Richard Nixon, phản đối chính sách chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam.

Ngày 10/2/1972, Nguyễn Thái Bình cùng một số sinh viên Việt Nam đến cơ quan đại diện của chính quyền Sài Gòn tại San Francisco để phản đối việc đàn áp phong trào đấu tranh chính trị ở miền Nam Việt Nam. Nhưng vì hành động ấy mà học bổng bị cắt và Nguyễn Thái Bình cùng một số sinh viên khác bị buộc trở về Việt Nam.

Trước khi về nước, Nguyễn Thái Bình viết hai lá thư ngỏ, một cho “những người yêu chuộng hòa bình và công lý trên thế giới” và một lá gửi cho tổng thống Rixchard Nixon, trong thư Nguyễn Thái Bình chỉ trích các tội ác của Mỹ đối với nhân dân Việt Nam

Ngày 2/7/1972, Nguyễn Thái Bình có mặt trên chuyến bay Pan Am 841 trở về Sài Gòn. Trong lúc máy bay dừng tại đảo Guam, anh viết lá thư cuối gửi cha mẹ. Người thanh niên 24 tuổi dường như hiểu rất rõ con đường mình lựa chọn có thể phải trả giá bằng chính mạng sống.

Trong thư, Nguyễn Thái Bình viết về những năm tháng giằng co trong suy nghĩ trước khi lựa chọn một “con đường chông gai, khổ nhọc”, bởi anh tin rằng mình đã nhận ra đâu là con đường sống của dân tộc.

Khoảng 10 giờ sáng cùng ngày, chuyến bay hạ cánh xuống sân bay Tân Sơn Nhất. Nguyễn Thái Bình bị bắn chết ngay sau khi máy bay đáp xuống. Lúc đó anh mới 24 tuổi. Cái chết của người sinh viên trẻ gây tiếng vang trong phong trào học sinh, sinh viên và những lực lượng phản đối chiến tranh.

Sau này, Nguyễn Thái Bình được Nhà nước Việt Nam tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tên anh được đặt cho một con đường tại quận 1, thành phố Hồ Chí Minh, tại tỉnh Long An. Đặc biệt, còn có Quỹ học bổng Nguyễn Thái Bình, nơi ươm mầm, tiếp sức cho những tài năng tương lai của đất nước.