NGUYỄN THÁI BÌNH – TRÁI TIM PHẢN CHIẾN
NGUYỄN THÁI BÌNH – TRÁI TIM PHẢN CHIẾN
Nguyễn Thái Bình sinh ngày 14 tháng 1 năm 1948 tại vùng quê nghèo Cần Giuộc, Long An. Anh lớn lên trong một gia đình đông con, cha làm thư ký đánh máy ở cảng Sài Gòn, mẹ tảo tần nuôi đàn con trong những năm đất nước chia cắt. Từ nhỏ, Bình đã sớm ý thức về giá trị của tri thức và sự hy sinh. Để phụ giúp gia đình, cậu học trò Petrus Ký từng đi nhặt banh quần vợt kiếm tiền học phí, nhưng vẫn luôn học giỏi và sống giản dị.
Năm 1966, Nguyễn Thái Bình đậu tú tài toàn phần và thi đỗ vào nhiều trường đại học. Anh chọn học ngành Nông – Lâm – Súc, mang theo ước mơ được góp phần xây dựng một Việt Nam độc lập, đủ ăn đủ mặc. Hai năm sau, anh nhận học bổng USAID sang Hoa Kỳ du học.
Ở Mỹ, Bình không chỉ là một sinh viên xuất sắc của Đại học Washington, tốt nghiệp hạng danh dự ngành ngư nghiệp và công nghiệp thực phẩm, mà còn là một người trẻ luôn trăn trở với vận mệnh quê hương. Trong một chuyến về Việt Nam vào mùa hè năm 1970, Bình đi khắp miền Nam bằng chiếc Honda cũ và tận mắt chứng kiến những làng mạc bị bom đạn tàn phá, những con người lam lũ trong chiến tranh. Trở lại nước Mỹ, những hình ảnh ấy ám ảnh anh không dứt.
Nguyễn Thái Bình bước vào phong trào phản chiến, cùng sinh viên Mỹ và Việt kiều tổ chức các cuộc hội thảo, biểu tình phản đối cuộc chiến tranh mà Hoa Kỳ đang tiến hành tại Việt Nam. Với anh, đó không chỉ là một cuộc xung đột chính trị, mà là bi kịch của hàng triệu con người vô tội.
Tháng 2 năm 1972, Nguyễn Thái Bình cùng một nhóm sinh viên chiếm lãnh sự quán Việt Nam Cộng hòa tại New York để yêu cầu trả tự do cho tù nhân chính trị, kêu gọi hòa bình và chấm dứt chiến tranh. Hành động ấy khiến anh bị bắt, bị theo dõi và bị tước cơ hội tiếp tục học cao học.
Trước khi về nước, anh viết những lá thư ngỏ gửi Tổng thống Mỹ Richard Nixon và nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới. Trong thư, Nguyễn Thái Bình viết một câu đã trở thành bất tử:
“Quả bom duy nhất của tôi là trái tim tôi.”
Ngày 2 tháng 7 năm 1972, trên chuyến bay của hãng Pan Am trở về Sài Gòn, Nguyễn Thái Bình đã tìm cách buộc máy bay đổi hướng ra Hà Nội nhằm gây chú ý quốc tế cho phong trào phản chiến. Anh không mang theo bom hay chất nổ, chỉ có những tờ giấy và một con dao nhỏ để đe dọa – với mục đích duy nhất là khiến thế giới phải lắng nghe tiếng nói của một người Việt Nam phản đối chiến tranh.
Khi máy bay hạ cánh xuống sân bay Tân Sơn Nhất, Nguyễn Thái Bình đã bị khống chế. Dù đã bị giữ chặt, anh vẫn bị một nhân viên an ninh Mỹ bắn chết bằng năm phát đạn từ phía sau. Anh ra đi ở tuổi 24, khi lý tưởng còn đang cháy rực trong tim.
Cái chết của Nguyễn Thái Bình gây chấn động phong trào phản chiến tại Hoa Kỳ và cộng đồng sinh viên quốc tế. Nhiều người đặt câu hỏi: tại sao một sinh viên tay không, đã bị khống chế, lại bị bắn chết? Nhưng những cuộc điều tra đã bị chặn lại, và sự thật mãi mãi bị phủ bóng chính trị.
Dù vậy, hình ảnh Nguyễn Thái Bình – người thanh niên Việt Nam dám lấy sinh mạng mình để kêu gọi hòa bình – đã trở thành một biểu tượng. Anh được tưởng niệm tại Mỹ, được vinh danh tại Việt Nam, và tên anh được đặt cho nhiều con đường, trường học.
Nguyễn Thái Bình không cầm súng. Anh chỉ có trái tim, lý tưởng và niềm tin vào công lý. Nhưng chính điều đó đã khiến anh trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của thế hệ thanh niên Việt Nam trong thời đại chiến tranh – những con người dám sống và chết vì một đất nước không còn bom đạn.
