NGUYỄN THÁI BÌNH – TỪ NGƯỜI SINH VIÊN ĐẾN NGƯỜI ANH HÙNG

Trong lịch sử đấu tranh vì độc lập và thống nhất đất nước, nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam đã lựa chọn những con đường khác nhau để thể hiện lòng yêu nước. Có người trực tiếp cầm súng ngoài chiến trường, có người hoạt động bí mật trong lòng địch, cũng có những trí thức dùng tiếng nói và ảnh hưởng của mình để cất lên tiếng nói phản đối chiến tranh. Anh hùng Nguyễn Thái Bình là một đại diện tiêu biểu cho tinh thần yêu nước của thế hệ sinh viên Việt Nam trong thời kỳ đó.

Từ Cần Giuộc, ông lên Sài Gòn học tập tại Trường Petrus Ký. Năm 1966, Nguyễn Thái Bình thi đỗ vào nhiều trường đại học, nhưng ông chọn vào học tại trường Cao đẳng Nông Lâm súc. Năm 1968, Nguyễn Thái Bình được cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) cấp học bổng đặc biệt để sang Mỹ học tập. Ban đầu, ông học tại Fresno State College, sau đó chuyển sang Đại học Washington. Trong thời gian học tập tại Mỹ, Nguyễn Thái Bình tích cực tham gia nhiều hoạt động của sinh viên Việt Nam và phong trào phản đối chiến tranh. Ông viết bài, phát biểu, tham gia các cuộc vận động và diễn thuyết, qua đó bày tỏ quan điểm về cuộc chiến đang diễn ra trên quê hương mình, kiên quyết tố cáo những tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ ở Việt Nam. Trong năm 1971, phong trào phản đối chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam và kêu gọi hòa bình diễn ra ngày càng mạnh mẽ, quyết liệt. Nguyễn Thái Bình cũng tích cực tham gia hoạt động lên án, phản đối chiến tranh. Giai đoạn này, trong nhiều tờ báo ở Mỹ, hình ảnh của Nguyễn Thái Bình liên tiếp xuất hiện bên cạnh những bài báo tường thuật các cuộc biểu tình phản chiến, những cuộc diễn thuyết của ông lên án mạnh mẽ cuộc chiến tranh đầy tội ác của Mỹ ở Việt Nam. Ông nhanh chóng trở thành một nhân vật tích cực trong phong trào của người Việt Nam chống chiến tranh ngay trên đất Mỹ, trở thành một biểu tượng về lòng yêu nước của sinh viên Việt Nam.

Một trong những dấu mốc đáng chú ý là thời điểm ông hoàn thành chương trình học tại Đại học Washington vào năm 1972. Tại lễ tốt nghiệp, Nguyễn Thái Bình tiếp tục đứng lên tố cáo tội ác chiến tranh và kêu gọi hướng tới hòa bình: "Hàng trăm vụ ném bom bằng B-52, hàng ngàn tấn bom napan, bom lân tinh, chất khai quang… tất cả đều đổ lên đầu trẻ thơ vô tội và những người già, tàn phá nhà thờ, trường học, chùa chiền, bệnh viện tại Việt Nam… Tôi kêu gọi tất cả các bạn hãy lên tiếng vì hòa bình, đứng về phía công lý và giúp đỡ cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam…". Những hoạt động của ông trong thời gian này đã được nhiều tư liệu lịch sử ghi nhận. Sau những hành động kêu gọi phản chiến mạnh mẽ, ông bị buộc phải trở về nước.

Đối với Nguyễn Thái Bình, việc được học tập ở nước ngoài không làm ông quên đi cội nguồn. Trái lại, khoảng cách địa lý càng khiến ông quan tâm đến những gì đang xảy ra tại Việt Nam. Trong các hoạt động của mình, ông luôn nhấn mạnh nguồn gốc Việt Nam và thể hiện sự gắn bó với quê hương đất nước.

Trước khi về nước, Nguyễn Thái Bình viết hai lá thư ngỏ, một cho “những người yêu chuộng hòa bình và công lý trên thế giới” và một lá gửi cho tổng thống Richard Nixon, trong thư Nguyễn Thái Bình chỉ trích các tội ác dã man của Mỹ đối với nhân dân Việt Nam.

Ngày 2 tháng 7 năm 1972, Nguyễn Thái Bình bị bắn chết tại sân bay Tân Sơn Nhất ngay sau khi chuyến bay chở ông từ Mỹ hạ cánh.

Sự hi sinh của ông không làm khép lại câu chuyện về tinh thần yêu nước cao cả. Trái lại, tên tuổi Nguyễn Thái Bình vẫn luôn sống mãi với thời gian, tiếp tục được nhắc đến trong các hoạt động tưởng niệm, giáo dục truyền thống, những trường học mang tên ông tại TP. Hồ Chí Minh, Tây Ninh... Hình ảnh ông trở thành một biểu tượng gắn với tinh thần yêu nước của học sinh, sinh viên Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến.