Nguyễn Thái Học – Người khởi xướng khởi nghĩa Yên Bái

Nguyễn Thái Học sinh năm 1902 tại Phú Thọ, là người sáng lập và lãnh đạo Việt Nam Quốc dân đảng – một tổ chức cách mạng theo xu hướng dân chủ tư sản đầu thế kỷ XX. Ông chủ trương dùng bạo động để giành độc lập dân tộc.

Trước sự đàn áp ngày càng mạnh của thực dân Pháp, Nguyễn Thái Học và các đồng chí quyết định phát động khởi nghĩa vào đầu năm 1930. Cuộc khởi nghĩa nổ ra tại Yên Bái và một số địa phương khác như Phú Thọ, Hải Dương. Trong đó, cuộc tấn công vào đồn binh Pháp tại Yên Bái là sự kiện tiêu biểu nhất.

Tuy nhiên, do chuẩn bị chưa đầy đủ và bị lộ kế hoạch, cuộc khởi nghĩa nhanh chóng bị đàn áp. Nhiều lãnh đạo của Việt Nam Quốc dân đảng bị bắt, trong đó có Nguyễn Thái Học.

Ngày 17/6/1930, ông cùng 12 đồng chí bị xử chém tại Yên Bái. Trước khi hy sinh, ông đã hô vang khẩu hiệu:

“Không thành công thì thành nhân.”

Câu nói này trở thành biểu tượng cho tinh thần dấn thân vì lý tưởng độc lập dân tộc của nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam.

Dù cuộc khởi nghĩa Yên Bái thất bại, nhưng nó có ý nghĩa quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam, thể hiện tinh thần yêu nước và khát vọng giành độc lập của người Việt Nam trong giai đoạn đầu thế kỷ XX.