Nguyễn Thành Kính
Nguyễn Thành Kính (1508 – 1572), được phong tước Tây Kỳ Vương, là võ tướng trung thần phục vụ năm đời vua triều Mạc trong thế kỷ XVI. Ông được Nhà nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (Anh hùng LLVTND) vì những công lao to lớn với đất nước.
Thân thế và sự nghiệp ban đầu
Nguyễn Thành Kính xuất thân trong một gia đình nho học ở xứ Đoài. Ông đỗ sinh đồ Nho học năm 1528 nhưng sớm từ bỏ con đường khoa cử, chiêu mộ hào kiệt chống loạn. Trước cảnh triều Lê suy vi, ông liên kết cùng các thủ lĩnh địa phương, rèn luyện quân sĩ và lập nên thanh thế ở vùng Sơn Tây – Thạch Thất.
Phò tá triều Mạc
Sau thời gian quan sát tình hình quốc gia, ông quy phục Mạc Đăng Dung năm 1537, góp phần củng cố chính quyền mới. Nhờ mưu lược và lòng trung thành, Nguyễn Thành Kính được phong nhiều chức tước: từ Tây Quận công, Thái uý Tây Quốc công, đến Thượng trụ quốc. Ông chỉ huy thủy bộ chống các cuộc nổi loạn nội triều, bảo vệ hoàng thành Thăng Long và vùng Tây thành, được ghi công trong Đại Việt sử ký toàn thư.
Di sản và vinh danh
Suốt 5 đời vua Mạc, Nguyễn Thành Kính giữ vai trò trụ cột quân sự và chính trị, nổi tiếng liêm khiết, trọng nghĩa. Ông mất năm 1572, được phong Trung thành Tây Kỳ Vương, hiệu Nhân Chiêu, thụy Nghĩa Huân Thánh Vương. Nhiều địa phương như Cần Kiệm, Phú Lễ, Phú Đa (Thạch Thất) lập đình, đền thờ ông và con cháu. Hậu duệ tiêu biểu có Mạc Ngọc Liễn, người tiếp nối sự nghiệp phò tá triều Mạc.
Tưởng niệm
Các lễ giỗ Tây Kỳ Vương hằng năm (mồng 6 tháng Tư âm lịch) vẫn được cử hành trọng thể tại Hà Nội. Ông được xem là biểu tượng của tinh thần trung nghĩa và lòng yêu nước trong lịch sử quân sự Việt Nam
