NGUYỄN THANH PHÚ – NGƯỜI CHỈ HUY GAN DẠ GIỮA NHỮNG TRẬN ĐÁNH VÙNG VEN SÀI GÒN

Nguyễn Thanh Phú sinh năm 1944 tại xã Đức Hòa Hạ, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Tuổi thơ của ông gắn với một mất mát lớn. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, cha ông bị giặc bắn chết.

Nỗi đau gia đình cùng sự giáo dục của cách mạng đã sớm hình thành trong Nguyễn Thanh Phú ý chí đấu tranh. Trước khi trở thành người lính chính quy, ông đã tham gia lực lượng dân quân tại quê hương.

Tháng 4 năm 1964, Nguyễn Thanh Phú nhập ngũ.

Từ đây, người thanh niên Long An bước vào những năm tháng chiến đấu liên tục trên chiến trường Sài Gòn – Gia Định.

Từ khi nhập ngũ đến cuối năm 1969, Nguyễn Thanh Phú đã tham gia 65 trận đánh, cùng đơn vị tiêu diệt nhiều địch; riêng ông thu được 18 khẩu súng và một máy thông tin.

Qua chiến đấu, Nguyễn Thanh Phú dần trưởng thành từ người chiến sĩ thành cán bộ chỉ huy. Điểm nổi bật ở ông là khả năng giữ bình tĩnh trong những tình huống phức tạp, nhanh chóng phát hiện điểm yếu của đối phương và quyết đoán thay đổi cách đánh.

Một trong những trận đánh sớm thể hiện phẩm chất ấy diễn ra tại Đức Lập, đêm 27 tháng 5 năm 1965.

Đơn vị của Nguyễn Thanh Phú đang phối hợp với lực lượng bạn thì trận đánh chuyển sang tình thế gay go. Một ổ đề kháng của đối phương cản trở hướng phát triển của quân ta.

Thay vì tiếp tục đối đầu trực diện, Nguyễn Thanh Phú nghĩ đến một hướng khác.

Ông tập trung số lựu đạn có trong tay rồi trực tiếp dẫn một tổ bí mật vòng ra phía sau đội hình đối phương.

Khi tiếp cận được mục tiêu, tổ chiến đấu bất ngờ tiến công.

Ổ đề kháng bị tiêu diệt.

Nguyễn Thanh Phú thu được một khẩu súng và một máy thông tin. Quan trọng hơn, hành động đánh vào phía sau đã góp phần chuyển tình thế chiến đấu theo hướng có lợi, tạo điều kiện để lực lượng ta tiếp tục phát triển.

Hơn một năm sau, Nguyễn Thanh Phú lại đối mặt với một thử thách khác, lần này ngay giữa đô thị Sài Gòn.

Tháng 11 năm 1966, đơn vị nhận nhiệm vụ đánh một đồn cảnh sát ở Quận 6.

Nguyễn Thanh Phú được giao chỉ huy lực lượng hành quân trên đường phố tiến về mục tiêu.

Khi chỉ còn cách đồn khoảng 50 mét, một mũi chiến đấu bất ngờ bị lộ.

Yếu tố bí mật gần như không còn.

Trong những tình huống như vậy, chỉ một chút chần chừ cũng có thể khiến toàn bộ kế hoạch bị phá vỡ.

Nguyễn Thanh Phú lập tức ra lệnh:

Xung phong.

Ông cho lực lượng vượt qua hàng rào, vật cản và nhanh chóng tổ chức đánh bọc sườn. Bản thân ông trực tiếp chỉ huy một mũi đánh thẳng qua cửa lớn của đồn rồi phát triển vào bên trong.

Trận đánh diễn ra rất nhanh.

Chỉ sau khoảng 10 phút, đơn vị đã làm chủ trận địa, diệt 20 địch và thu 38 khẩu súng các loại.

Riêng Nguyễn Thanh Phú thu được 9 khẩu súng.

Khả năng xử trí nhanh khi kế hoạch ban đầu gặp biến động đã trở thành một trong những nét nổi bật trong phong cách chỉ huy của ông.

Đến cuộc Tổng tiến công và nổi dậy năm 1968, Nguyễn Thanh Phú đã đảm nhiệm cương vị chỉ huy đại đội.

Trong đợt tiến công thứ hai vào Sài Gòn, ông chỉ huy một đại đội chọc thủng hệ thống phòng thủ bên ngoài rồi nhanh chóng tiến vào khu vực Nhị Tỳ.

Sau khi quân ta chiếm được khu vực này, đối phương liên tục tổ chức phản kích.

Bộ binh tiến lên.

Xe cơ giới yểm trợ.

Các đợt phản kích liên tiếp nhằm đánh bật đơn vị Nguyễn Thanh Phú ra khỏi trận địa.

Nhưng ông quyết định bám trụ.

Suốt hai ngày, đại đội kiên cường giữ vị trí, liên tục đánh trả và đẩy lùi nhiều đợt phản kích.

Theo tư liệu, trong trận chiến đấu ấy, đơn vị diệt 145 địch và giữ vững khu vực được giao.

Một năm sau, Nguyễn Thanh Phú tiếp tục thể hiện khả năng chỉ huy trong một trận đánh đặc biệt ác liệt tại Phú Định.

Đêm 24 tháng 5 năm 1969, trong đội hình tiểu đoàn tiến công đối phương tại đây, Nguyễn Thanh Phú được giao chỉ huy Đại đội 1 đánh vào hướng trọng yếu.

Trước mặt đơn vị là một hệ thống phòng thủ khó đánh.

Đối phương chiếm giữ 5 ngôi nhà lầu, bố trí hỏa lực thành nhiều tầng và chống trả quyết liệt.

Nếu tiến công trực diện đơn thuần, lực lượng xung kích sẽ gặp bất lợi.

Nguyễn Thanh Phú nhanh chóng tổ chức lại cách đánh.

Ông cho lực lượng sử dụng B.40 và B.41 đánh bọc từ phía sau, đồng thời lệnh cho các mũi xung kích áp sát những tòa nhà rồi đánh từ dưới lên trên.

Hai hướng tiến công phối hợp với nhau khiến hệ thống phòng thủ bị chia cắt.

Trận đánh kết thúc với việc lực lượng ta tiêu diệt hoàn toàn một đại đội lính thủy đánh bộ của đối phương.

Nhưng Nguyễn Thanh Phú cũng bị thương ở chân.

Vết thương không khiến ông rời khỏi trận địa.

Ông tiếp tục ở lại chỉ huy đơn vị chiến đấu. Khi phát hiện lực lượng bạn ở một hướng khác đang gặp khó khăn, Nguyễn Thanh Phú còn chủ động tổ chức lực lượng hỗ trợ.

Đó cũng là một nét nổi bật trong cuộc đời quân ngũ của ông: không chỉ hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị mình mà còn chủ động phối hợp với các lực lượng xung quanh khi tình hình chiến trường đòi hỏi.

Qua nhiều năm chiến đấu, Nguyễn Thanh Phú trưởng thành lên cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 6 bộ binh, bộ đội địa phương Sài Gòn – Gia Định.

Ở cương vị chỉ huy, ông được ghi nhận là người có tác phong sâu sát, tỉ mỉ, nghiêm chỉnh chấp hành mệnh lệnh của cấp trên và chú trọng xây dựng đơn vị.

Đối với chiến sĩ, Nguyễn Thanh Phú quan tâm đến đời sống và tình cảm đồng đội, đặc biệt chú trọng công tác chăm sóc thương binh và lo liệu tử sĩ. Chính điều đó giúp ông nhận được sự tin tưởng của cấp trên và tình cảm của những người lính dưới quyền.

Từ một thanh niên từng hoạt động trong lực lượng dân quân ở Đức Hòa Hạ, sau hơn năm năm chiến đấu, Nguyễn Thanh Phú đã trở thành một cán bộ chỉ huy dày dạn kinh nghiệm.

65 trận đánh là 65 lần ông cùng đồng đội đối mặt với những tình huống khác nhau.

Có lúc phải bí mật vòng ra phía sau một ổ đề kháng.

Có lúc chỉ còn cách mục tiêu 50 mét thì kế hoạch bị lộ và phải lập tức chuyển sang tiến công.

Có lúc phải giữ trận địa suốt hai ngày trước những đợt phản kích liên tiếp.

Và cũng có lúc, dù chân đã bị thương, ông vẫn ở lại trận địa để tiếp tục chỉ huy và hỗ trợ đơn vị bạn.

Với những thành tích trong chiến đấu, Nguyễn Thanh Phú được tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất, 5 bằng khen và được bầu là Chiến sĩ thi đua số 1 của phân khu.

Ngày 10 tháng 2 năm 1970, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng Nguyễn Thanh Phú danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Từ Đức Hòa Hạ đến chiến trường Sài Gòn – Gia Định, Nguyễn Thanh Phú trưởng thành bằng chính những năm tháng ở nơi chiến đấu quyết liệt nhất. Câu chuyện của ông nổi bật không chỉ bởi số trận đã tham gia, mà còn bởi phẩm chất của một người chỉ huy: bình tĩnh khi tình thế thay đổi, quyết đoán khi thời cơ xuất hiện, kiên cường khi bị thương và luôn đặt nhiệm vụ cùng đồng đội lên trên bản thân mình.