NGUYỄN THÀNH ÚT – CẬU BÉ 15 TUỔI VÀ HÀNH TRÌNH CỦA NGƯỜI CHIẾN SĨ TIỂU ĐOÀN 307

NGUYỄN THÀNH ÚT – CẬU BÉ 15 TUỔI VÀ HÀNH TRÌNH CỦA NGƯỜI CHIẾN SĨ TIỂU ĐOÀN 307

Có những người đến với chiến tranh khi tuổi đời còn chưa đủ để hiểu hết thế nào là một cuộc chiến. Nguyễn Thành Út là một trong số đó. Năm 10 tuổi, ông mồ côi cả cha lẫn mẹ và phải nương nhờ cửa Phật. Năm 15 tuổi, ông khai gian tuổi để được vào bộ đội. Công việc đầu tiên của cậu thiếu niên ấy không phải là cầm súng ngoài trận địa, mà là làm y tá cứu thương, chăm sóc những người lính bị thương. Từ một cậu bé sớm phải tự lập, ông bước vào kháng chiến bằng một công việc gắn với sự sống của đồng đội.

Sau một thời gian làm công tác cứu thương, Nguyễn Thành Út tham gia hoạt động biệt động ở Sài Gòn. Khi bị lộ, tổ chức đưa ông về vùng bưng biền và từ đó ông chiến đấu trong đội hình Tiểu đoàn 307. Đơn vị này được thành lập ngày 1/5/1948 từ lực lượng của Khu 8 và một bộ phận của Trung đoàn 99 Bến Tre; sau hai tháng huấn luyện, tiểu đoàn làm lễ xuất quân tại Giồng Luông, Bến Tre. Đến năm 1954, đơn vị đã tham gia hơn 100 trận lớn nhỏ trên nhiều địa bàn Nam Bộ.

Điều đáng chú ý trong câu chuyện của Nguyễn Thành Út là ông đã đi qua chiến tranh bằng nhiều vai trò khác nhau. Từ một y tá cứu thương, ông trở thành chiến sĩ chiến đấu trực tiếp. Sự chuyển đổi ấy không đơn giản là thay một công việc bằng một công việc khác. Người từng đứng bên thương binh hiểu rất rõ cái giá của một trận đánh; người bước vào trận địa lại phải biết cách bảo vệ đồng đội và hoàn thành nhiệm vụ. Những trải nghiệm ban đầu ấy tạo nên một người lính trưởng thành giữa thực tế chiến trường chứ không phải chỉ qua những bài huấn luyện.

Ngày 16/8/1948, Tiểu đoàn 307 thực hiện trận đánh đầu tiên tại Mộc Hóa. Một bộ phận của tiểu đoàn vây đồn Mộc Hóa, trong khi bộ phận khác tổ chức trận địa chặn lực lượng đến cứu viện. Sau trận đánh, đơn vị tiếp tục hoạt động ở Đồng Tháp Mười, Trà Vinh và nhiều địa bàn khác của Nam Bộ. Những năm sau đó, Nguyễn Thành Út cùng đồng đội tiếp tục di chuyển qua nhiều chiến trường, từ miền Đông sang miền Tây Nam Bộ.

Đến tháng 2/1954, khi chiến dịch Điện Biên Phủ đang diễn ra ở Tây Bắc, Tiểu đoàn 307 phối hợp hoạt động trên chiến trường Nam Bộ. Đơn vị tham gia các trận đánh tại An Biên, Rạch Giá và nhiều khu vực xung quanh. Trong một trận chiến, Nguyễn Thành Út bị thương nặng. Nhưng ông sống sót và tiếp tục gắn bó với quân đội. Chính những thành tích trong những năm chiến đấu ấy đã góp phần để tháng 5/1956, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, khi mới 25 tuổi.

Có một chi tiết rất đặc biệt trong hành trình ấy: cậu bé 15 tuổi từng làm y tá cứu thương cuối cùng lại trở thành một trong những chiến sĩ tiêu biểu của Tiểu đoàn 307. Nếu nhìn từ điểm xuất phát, đó là một hành trình rất dài. Một đứa trẻ mất cha mẹ từ sớm, tìm thấy chỗ đứng của mình trong một đơn vị quân đội; một người từng chăm sóc thương binh rồi trở thành chiến sĩ; một thanh niên mới ngoài hai mươi đã trải qua nhiều chiến trường và mang trên mình những thương tích của chiến tranh.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Nguyễn Thành Út tập kết ra miền Bắc. Ông tiếp tục công tác trong lực lượng phòng không - không quân và phục vụ quân đội cho đến khi nghỉ hưu năm 1993. Như vậy, câu chuyện của ông không kết thúc cùng những trận đánh của Tiểu đoàn 307. Hơn bốn thập niên trong quân ngũ, ông tiếp tục đi qua những giai đoạn khác của đất nước, từ chiến tranh đến hòa bình.

Nhiều năm sau, khi tuổi đã cao, niềm vui của người chiến sĩ năm xưa lại trở về với những điều rất bình dị: quây quần bên con cháu và gặp gỡ những đồng đội cũ. Những người từng cùng ông vượt qua sông nước miền Tây, những trận đánh ở Đồng Tháp Mười, Trà Vinh, Kiên Giang hay Cà Mau dần trở thành ký ức của một thế hệ. Tiểu đoàn 307 đã trở thành một phần của lịch sử, còn những người lính như Nguyễn Thành Út trở thành những người mang ký ức ấy đi cùng năm tháng.

Có lẽ câu chuyện của Nguyễn Thành Út không cần bắt đầu bằng một chiến công lớn. Nó có thể bắt đầu bằng hình ảnh một cậu bé 15 tuổi đứng trước cánh cửa cuộc đời, rồi tự mình bước vào một thời đại đầy biến động. Cậu bé ấy từng cầm dụng cụ cứu thương trước khi cầm súng; từng chăm sóc những người bị thương trước khi trực tiếp bước vào trận địa; từng trải qua những ngày tháng khốc liệt rồi trở về với cuộc sống bình dị bên gia đình.

Và đó cũng là một cách khác để nhìn về “thời hoa lửa”. Lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những người đã đứng trên những đỉnh cao của chiến công. Nó còn được viết bởi những con người bắt đầu từ những vị trí rất nhỏ bé — một y tá trẻ, một chiến sĩ trẻ, một người lính giữa đội hình — rồi từng bước trưởng thành cùng đất nước. Nguyễn Thành Út đã đi từ tuổi 15 đến tuổi 25 trong một thập niên đầy biến động; và hành trình ấy cho thấy đôi khi một cuộc đời rất dài có thể bắt đầu từ một quyết định của một cậu bé còn chưa kịp lớn.