Nguyễn Thị Ánh
Giữa những vườn dừa xanh ngắt của xã Lương Hòa (huyện Giồng Trôm), căn nhà cũ của Nữ tướng Nguyễn Thị Định nằm bình yên, giản dị như chính cuộc đời chủ nhân nó. Ở đó, bà Nguyễn Thị Ánh vẫn hằng ngày chăm sóc khói hương, đón tiếp khách phương xa bằng những câu chuyện chưa từng được ghi trong sách giáo khoa.
1. Sự giản dị của một vị tướng qua lời kể của người thân
Là người thân cận, bà Nguyễn Thị Ánh không kể về những trận đánh lẫy lừng hay những quân hàm cao quý. Trong ký ức của bà, Cô Ba Định hiện lên là một người phụ nữ Nam Bộ hiền hậu, mẫu mực:
Lối sống thanh bạch: Bà Ánh thường kể về những ngày Cô Ba trở về thăm quê, dù là Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước nhưng vẫn giữ thói quen ăn mặc giản đơn, thích những món ăn dân dã quê nhà như mắm kho, rau luộc.
Tình yêu quê hương sâu nặng: Qua lời bà Ánh, mỗi lần về Lương Hòa, Cô Ba không bao giờ quên hỏi thăm sức khỏe từng người già trong xóm, hỏi về tình hình mùa màng và việc học hành của con em địa phương.
2. Người lưu giữ "kỷ niệm đời thường"
Căn nhà tại ấp Hòa Thạnh A không chỉ là nơi ở, mà là một không gian văn hóa đặc biệt. Bà Nguyễn Thị Ánh chính là "hướng dẫn viên" tâm huyết nhất:
Những hiện vật biết nói: Từng góc bếp, chiếc giường hay bộ bàn ghế cũ đều được bà Ánh gìn giữ cẩn thận. Bà có thể kể vanh vách lai lịch từng món đồ, gắn liền với những giai đoạn Cô Ba hoạt động cách mạng bí mật tại địa phương.
Câu chuyện về "lòng dân": Bà Ánh lưu giữ nhiều kỷ niệm về việc người dân Lương Hòa đã che chở cho Cô Ba như thế nào. Những câu chuyện về sự mưu trí của nhân dân và tình cảm sắt son của đồng bào dành cho Nữ tướng được bà kể lại với tất cả sự tự hào.
3. Sợi dây kết nối quá khứ và tương lai
Ở tuổi cao, bà Nguyễn Thị Ánh vẫn miệt mài với công việc "tiếp lửa". Với bà, việc sống trong căn nhà này không chỉ là trách nhiệm với gia đình, mà là sứ mệnh với lịch sử:
Đón tiếp khách tham quan: Rất nhiều đoàn viên, thanh niên và khách du lịch khi ghé thăm Lương Hòa đều tìm đến bà. Cách kể chuyện mộc mạc, chân tình của bà giúp thế hệ trẻ cảm thấy Nữ tướng không phải là một nhân vật xa xôi, mà là một người bà, người cô gần gũi.
Giáo dục truyền thống: Bà thường nhắc nhở con cháu trong gia đình và địa phương phải sống sao cho xứng đáng với truyền thống của dòng họ Nguyễn và quê hương "Đội quân tóc dài".
"Cô Ba Định về với tổ tiên đã lâu, nhưng trong căn nhà này, tôi vẫn cảm thấy hơi ấm của cô. Tôi nguyện giữ gìn nơi này thật tốt để ai đến đây cũng thấy được một phần hồn cốt của người phụ nữ xứ Dừa." – Đó là tâm niệm suốt bao năm qua của bà Nguyễn Thị Ánh.
Sự hiện diện của bà Nguyễn Thị Ánh tại ấp Hòa Thạnh A chính là nhịp cầu nối liền giữa hào hùng lịch sử và bình dị đời thường, giúp chân dung Nữ tướng Nguyễn Thị Định luôn trọn vẹn và sống động trong lòng nhân dân.
