NGUYỄN THỊ BA - NGƯỜI PHỤ NỮ GIỮ HÀNH LANG CÁCH MẠNG Ở TÂN AN LUÔNG
Vùng đất Tân An Luông, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long từ lâu đã nổi tiếng là vùng quê giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Trải qua nhiều thời kỳ lịch sử, nơi đây đã chứng kiến biết bao lớp người đứng lên đấu tranh, sẵn sàng hy sinh để bảo vệ quê hương, bảo vệ độc lập, tự do cho dân tộc. Trong số những con người bình dị mà anh dũng ấy, có một người phụ nữ để lại dấu ấn sâu đậm trong ký ức của nhân dân địa phương – đó là Nguyễn Thị Ba, một nữ chiến sĩ cách mạng kiên cường, lặng thầm cống hiến cả tuổi xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Nguyễn Thị Ba sinh khoảng năm 1942, trong một gia đình nông dân có truyền thống cách mạng tại xã Tân An Luông. Tuổi thơ của bà gắn liền với những con rạch nhỏ, những hàng dừa xanh ngút mắt và cuộc sống lam lũ của người dân Nam Bộ thời chiến. Ngay từ khi còn rất nhỏ, Ba đã sớm chứng kiến cảnh quê hương chìm trong khói lửa chiến tranh, cảnh những người thân trong xóm bị địch bắt bớ, tra tấn, cảnh ruộng vườn bị đốt phá, làng mạc bị càn quét. Những hình ảnh ấy đã in sâu vào tâm trí non nớt của cô bé Ba, dần hình thành trong lòng bà một nỗi căm thù giặc và một khát vọng mãnh liệt được góp sức mình cho cách mạng.
Gia đình Nguyễn Thị Ba là một gia đình có truyền thống yêu nước. Cha mẹ bà luôn âm thầm che chở, nuôi giấu cán bộ cách mạng, sẵn sàng chia sẻ từng bát gạo, từng chén nước trong những năm tháng khó khăn nhất. Những đêm khuya, Ba thường thấy người lớn trong nhà thì thầm bàn bạc công việc, nghe những câu chuyện về cách mạng, về kháng chiến chống ngoại xâm. Dù chưa hiểu hết, nhưng Ba cảm nhận được rằng đó là con đường đúng đắn, là con đường để quê hương được yên bình, để người dân không còn chịu cảnh áp bức, bóc lột.
Lớn lên trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Thị Ba sớm trưởng thành hơn so với tuổi. Khi mới ngoài mười tám tuổi, trong khi nhiều bạn bè cùng trang lứa vẫn còn gắn bó với ruộng đồng, với công việc gia đình, thì Ba đã chủ động xin tham gia lực lượng cách mạng địa phương. Khoảng năm 1961, bà chính thức gia nhập lực lượng vũ trang tại xã Tân An Luông, bắt đầu một chặng đường đầy gian khổ nhưng cũng vô cùng vẻ vang.
Những ngày đầu tham gia cách mạng, Nguyễn Thị Ba được giao những nhiệm vụ tưởng chừng rất giản đơn nhưng lại vô cùng quan trọng: làm giao liên, chuyển thư từ, tài liệu, dẫn đường cho cán bộ, tải đạn, tải lương thực và tham gia cứu thương khi có chiến sự. Công việc giao liên đòi hỏi sự nhanh nhẹn, gan dạ và tuyệt đối trung thành. Mỗi chuyến đi là một lần đối mặt với hiểm nguy, bởi chỉ cần sơ suất nhỏ, người giao liên có thể bị địch bắt, tra khảo, thậm chí hy sinh.
Ba nhớ như in những lần băng qua cánh đồng hoang vắng trong đêm tối, chân lội bùn sâu, tai luôn căng ra nghe ngóng động tĩnh. Có khi phải lội nước hàng giờ liền, người lạnh run, nhưng trong lòng bà vẫn vững vàng bởi ý nghĩ: “Mình đi được thì bộ đội sẽ có đạn, cán bộ sẽ có tin tức, cách mạng sẽ không bị đứt quãng.” Chính suy nghĩ ấy đã giúp Ba vượt qua mọi sợ hãi, mọi mệt mỏi để hoàn thành nhiệm vụ.
Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, Tân An Luông là địa bàn chiến lược quan trọng, nơi có các hành lang giao liên nối liền nhiều khu vực. Địch liên tục mở các cuộc càn quét, kiểm soát gắt gao nhằm cắt đứt sự liên lạc của lực lượng cách mạng. Trước tình hình đó, Nguyễn Thị Ba cùng đồng đội được phân công bám trụ địa bàn, bảo vệ hành lang giao liên quan trọng, đảm bảo việc vận chuyển vũ khí, lương thực và đưa đón cán bộ diễn ra an toàn.
Có những ngày địch càn quét liên tục, bom đạn nổ vang khắp nơi, nhà cửa đổ nát, ruộng vườn tan hoang. Trong hoàn cảnh ấy, Ba và đồng đội phải thay đổi chỗ ở liên tục, khi thì trú trong hầm bí mật, khi thì ẩn náu trong vườn cây, bờ mương. Dù thiếu thốn đủ bề, ăn uống kham khổ, nhưng tinh thần chiến đấu của bà chưa bao giờ lay chuyển.
Không chỉ làm giao liên và tải đạn, Nguyễn Thị Ba còn trực tiếp tham gia chiến đấu và cứu thương. Những lúc trận đánh diễn ra ác liệt, bà không quản nguy hiểm lao ra chiến trường, dìu từng thương binh về nơi an toàn, băng bó vết thương bằng những vật dụng thô sơ. Có khi chính bà cũng bị thương, nhưng chỉ sơ cứu qua loa rồi tiếp tục công việc, không chịu rời vị trí.
Trong ký ức của người dân Tân An Luông, hình ảnh Nguyễn Thị Ba là hình ảnh của một người phụ nữ nhỏ nhắn nhưng vô cùng gan dạ, kiên cường. Bà có thể hóa thân thành một người nông dân bình thường khi cần, nhưng cũng sẵn sàng trở thành một chiến sĩ quả cảm khi Tổ quốc gọi tên. Sự mưu trí, dũng cảm và tận tụy của bà đã góp phần quan trọng vào việc giữ vững phong trào cách mạng tại địa phương trong những năm tháng khó khăn nhất.
Chiến tranh kéo dài, tuổi xuân của Nguyễn Thị Ba trôi qua trong bom đạn, gian khổ và hy sinh. Bà đã chứng kiến nhiều đồng đội ngã xuống, nhiều người ra đi mãi mãi không trở về. Những mất mát ấy là nỗi đau không gì bù đắp được, nhưng cũng là động lực để bà tiếp tục chiến đấu, bởi bà hiểu rằng chỉ khi đất nước hòa bình, những hy sinh ấy mới thực sự có ý nghĩa.
Ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, niềm vui vỡ òa trong lòng người dân Tân An Luông. Nguyễn Thị Ba cũng như bao chiến sĩ khác, lặng lẽ gác lại quá khứ chiến tranh, trở về với cuộc sống đời thường. Tuy nhiên, tinh thần cách mạng trong bà chưa bao giờ tắt. Sau chiến tranh, bà tiếp tục tích cực tham gia công tác xã hội tại địa phương, đóng góp công sức vào việc xây dựng quê hương, chăm lo cho đời sống nhân dân.
Đặc biệt, Nguyễn Thị Ba luôn dành nhiều tâm huyết cho công tác giáo dục truyền thống cách mạng. Bà thường xuyên tham gia nói chuyện, kể lại những câu chuyện lịch sử cho thế hệ trẻ, giúp các em hiểu rõ hơn về những năm tháng gian khổ của cha ông, từ đó biết trân trọng hòa bình, độc lập mà hôm nay các em đang được hưởng. Với bà, việc truyền lại ngọn lửa cách mạng cho thế hệ sau là một nhiệm vụ thiêng liêng, không kém phần quan trọng so với những năm tháng cầm súng chiến đấu.
