NGUYỄN THỊ BÍCH LIÊN – TỪ LÁ ĐƠN VIẾT BẰNG MÁU ĐẾN NHỮNG NĂM THÁNG TRÊN TUYẾN LỬA

1. Lá đơn của cô gái 17 tuổi

Năm 1965, khi chiến tranh ngày càng diễn ra ác liệt, nhiều thanh niên Việt Nam lần lượt lên đường làm nhiệm vụ. Trong số đó có Nguyễn Thị Bích Liên, một cô gái quê Thái Bình khi ấy mới 17 tuổi và chỉ nặng khoảng 35kg. So với những người cùng trang lứa, Liên có vóc dáng nhỏ bé, nhưng trong lòng cô lại mang một quyết tâm rất lớn: được tham gia kháng chiến và góp sức cho đất nước.

Gia đình không muốn cô đi. Với cha mẹ, cô vẫn còn quá trẻ, lại có thân hình nhỏ bé, khó có thể chịu đựng được những gian khổ nơi chiến trường. Thế nhưng, sự ngăn cản ấy không làm Bích Liên từ bỏ ý định. Cô lấy máu ở ngón tay để viết đơn tình nguyện xin được ra trận. Lá đơn ấy không chỉ thể hiện mong muốn được tham gia thanh niên xung phong mà còn cho thấy quyết tâm của một cô gái trẻ trước hoàn cảnh đất nước lúc bấy giờ. Sau khi được chấp nhận, Bích Liên chính thức bước vào những năm tháng tuổi trẻ gắn liền với chiến tranh.

Điều đáng nhớ là cô gái 17 tuổi ấy không bước vào chiến trường với một vóc dáng khỏe mạnh hay kinh nghiệm đặc biệt. Thứ cô có lúc đó chỉ là tuổi trẻ, lòng nhiệt huyết và ý chí muốn được đóng góp. Chính từ quyết định tưởng như đơn giản ấy, cuộc đời của Bích Liên đã bước sang một trang hoàn toàn khác.

1. Những ngày tháng trên tuyến lửa

Sau khi gia nhập lực lượng thanh niên xung phong, Bích Liên được giao những nhiệm vụ phục vụ giao thông, sửa chữa đường sá và bảo đảm cho các tuyến vận chuyển được thông suốt. Công việc tưởng chừng rất bình thường ấy lại diễn ra trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Máy bay địch thường xuyên đánh phá, những đoạn đường vừa được sửa chữa có thể nhanh chóng bị bom phá hỏng. Những người thanh niên xung phong phải liên tục san lấp hố bom, sửa đường và khôi phục giao thông để các đoàn xe có thể tiếp tục hành quân.

Bích Liên cùng đồng đội đã trải qua những ngày tháng như vậy. Họ làm việc giữa tiếng bom, tiếng máy bay và những nguy hiểm luôn có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Đối với những cô gái còn rất trẻ, công việc ấy đòi hỏi không chỉ sức khỏe mà còn cả sự kiên trì và lòng dũng cảm. Báo Quân đội nhân dân ghi nhận Bích Liên là một trong những thanh niên xung phong đã tham gia bảo đảm giao thông trên các tuyến đường phục vụ chiến trường trong những năm chống Mỹ.

Trong những năm tháng ấy, Bích Liên cũng được đồng đội biết đến với tinh thần xông xáo và trách nhiệm. Từ một cô gái nhỏ bé của quê hương Thái Bình, cô dần trưởng thành trong môi trường chiến đấu đầy gian khổ. Những con đường mà cô cùng đồng đội sửa chữa không chỉ là những tuyến giao thông đơn thuần, mà còn là những mạch nối quan trọng đưa con người và vật chất từ hậu phương đến chiến trường.

1. Tiếng hát giữa những ngày bom đạn

Chiến tranh không chỉ có những trận đánh và những mất mát. Trong cuộc sống của những người thanh niên xung phong vẫn có những khoảnh khắc rất trẻ trung, nơi tiếng hát và tình đồng đội giúp họ vượt qua những ngày tháng căng thẳng.

Bích Liên là một trong những người tham gia hoạt động văn nghệ trên tuyến lửa. Bà từng tham gia Đoàn văn công “Tiếng hát át tiếng bom”, cùng các đồng đội biểu diễn phục vụ bộ đội và thanh niên xung phong. Những buổi biểu diễn không có sân khấu lớn, cũng không có điều kiện đầy đủ như trong thời bình. Thế nhưng, tiếng hát vẫn vang lên giữa những cung đường chiến trường, mang đến những phút giây thư giãn và động viên tinh thần cho những người đang làm nhiệm vụ.

Hình ảnh ấy tạo nên một nét rất đặc biệt trong câu chuyện về Bích Liên. Ban ngày, cô có thể là một thanh niên xung phong làm việc trên tuyến đường đầy bom đạn; khi có thời gian, cô lại trở thành một người nghệ sĩ đứng trước đồng đội của mình. Những bài hát lúc ấy không thể làm chiến tranh dừng lại, nhưng chúng giúp những người trẻ có thêm sức mạnh để tiếp tục công việc.

Đằng sau hình ảnh người thanh niên xung phong gan dạ vẫn là một cô gái có những cảm xúc rất bình thường: nhớ gia đình, nhớ quê hương, nhớ những người thân yêu và mong một ngày chiến tranh kết thúc. Chính những điều bình dị ấy khiến câu chuyện của Bích Liên trở nên gần gũi hơn, bởi giữa chiến tranh, những người trẻ vẫn giữ trong mình những ước mơ và tình cảm của tuổi thanh xuân.

1. Những người ở lại phía sau

Những năm tháng trên tuyến lửa cũng để lại trong Bích Liên những ký ức không thể quên về đồng đội. Trong chiến tranh, những người hôm nay còn cùng nhau làm việc có thể ngày mai đã không còn. Những mất mát ấy diễn ra nhiều đến mức đôi khi người còn sống phải nhanh chóng tiếp tục nhiệm vụ trước khi có thời gian để nghĩ về nỗi đau của mình.

Bích Liên từng chứng kiến những đồng đội hy sinh trong những trận bom ác liệt. Có những người cùng cô sửa đường, cùng sinh hoạt, cùng hát trong những giờ nghỉ, nhưng rồi mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Những cái tên ấy không chỉ là những dòng trong danh sách liệt sĩ mà còn là một phần tuổi trẻ của những người sống sót.

Có lẽ điều khó khăn nhất đối với những người thanh niên xung phong không phải chỉ là đối mặt với bom đạn, mà còn là phải tiếp tục công việc sau khi một người đồng đội vừa hy sinh. Con đường vẫn phải được sửa, đoàn xe vẫn phải đi và nhiệm vụ vẫn phải hoàn thành. Vì thế, sự hy sinh của một người đôi khi lại trở thành động lực để những người còn lại tiếp tục bước về phía trước.

1. Ngày trở về

Sau nhiều năm sống và làm việc trong chiến tranh, Bích Liên trở về với cuộc sống đời thường. Đằng sau những năm tháng khốc liệt ấy là một cuộc đời mới, nơi không còn những tiếng bom liên tục vang lên và những con đường không còn phải sửa chữa trong điều kiện chiến tranh.

Sau này, bà công tác tại Văn phòng Chính phủ và tiếp tục tham gia nhiều hoạt động xã hội, trong đó có những hoạt động gắn với lực lượng cựu thanh niên xung phong.

Thế nhưng, chiến tranh không hoàn toàn rời khỏi cuộc sống của những người từng trải qua nó. Những người đồng đội cũ vẫn thường tìm về nhau, những câu chuyện năm xưa vẫn được nhắc lại và những bài hát từng vang lên trên tuyến lửa vẫn còn trong ký ức. Với Bích Liên, đó không chỉ là những kỷ niệm của riêng mình mà còn là ký ức về cả một thế hệ đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho đất nước.

Bà Nguyễn Thị Bích Liên gặp lại những người đồng đội sau chiến tranh. Nguồn: VOV – Đài Tiếng nói Việt Nam.

1. Tuổi trẻ không trở lại, nhưng ký ức còn mãi

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày cô gái 17 tuổi Nguyễn Thị Bích Liên viết lá đơn tình nguyện bằng máu. Cô gái năm nào giờ đã trở thành một người phụ nữ lớn tuổi, nhưng câu chuyện về những năm tháng thanh niên xung phong vẫn được bà kể lại cho các thế hệ sau.

Nhìn lại cuộc đời của Bích Liên, có thể thấy chiến tranh đã lấy đi của một thế hệ rất nhiều thứ. Đó là những năm tháng tuổi trẻ, những ngày tháng bình yên bên gia đình và cả những người bạn không thể trở về. Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, một thế hệ trẻ đã lựa chọn đứng lên và đóng góp sức mình cho đất nước.

Câu chuyện của Nguyễn Thị Bích Liên không có một trận đánh được nhắc đến bằng những con số lớn. Điều làm câu chuyện ấy đáng nhớ lại bắt đầu từ một việc rất nhỏ: một cô gái 17 tuổi viết đơn xin ra trận. Từ lá đơn ấy, cô đã đi qua những con đường đầy bom đạn, sống cùng đồng đội, cất tiếng hát giữa chiến trường và chứng kiến những người mình yêu quý lần lượt nằm lại.

Có những người đi qua chiến tranh bằng một chiến công. Có những người đi qua chiến tranh bằng cả tuổi trẻ của mình. Nguyễn Thị Bích Liên là một trong những người như thế.

Và có lẽ, khi nhắc về “thời hoa lửa”, điều đáng nhớ nhất không chỉ là những trận đánh hay những chiến thắng, mà còn là những con người bình dị đã từng đứng ở đó, trong những năm tháng khó khăn nhất, để góp một phần tuổi trẻ của mình làm nên ngày hôm nay.